Osowa (ros. Осовская волость) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1913 na Wołyniu. Siedzibą gminy była Osowa.
Historia Gmina zbiorowa Osowa powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Gmina graniczyła od wschodu z gminami Włodzimierzec i Horodziec w powiecie łuckim, od zachodu z powiatem rówieńskim (gminy Wysock, Dąbrowica, Lubikowicze, Wiry i Niemowicze), a od północy z powiatem pińskim w guberni mińskiej (gminy Kuchecka Wola, Moroczna i Radczysk). Miała wąski i podłużny kształt; na południowym wschodzie charakterystycznym klinem wdzierała się w głąb gminy Wiry w powiecie rówieńskim, niemal odcinając północną część powiatu od jego części południowejКарта волостей Волынской губернии (1892)..
Gminę zniesiono na przełomie XIX i XX wiekju (po 1913 r. nie występuje w rocznych spisach gmin) a z jej obszaru utworzono gminę Bereźnica.
Przypisy Volosts and communes of 1890. St. Petersburg: Central Statistical Committee of the Ministry of Internal Affairs, 1892. - (Statistics of the Russian Empire).
Kategoria:Dawne gminy w guberni wołyńskiej