Memento Mori (album Depeche Mode)

Memento Mori – piętnasty album studyjny brytyjskiego zespołu muzyki elektronicznej Depeche Mode, wydany 24 marca 2023 roku nakładem Columbia Records. Został wyprodukowany przez i był ich pierwszym albumem od sześciu lat (od premiery Spirit z 2017 roku), co stanowiło najdłuższą do tej pory przerwę pomiędzy dwoma płytami Depeche Mode.

Poprzedziły go wydane w tym samym roku single „” (9 lutego) i „” (9 marca). Był to pierwszy album studyjny Depeche Mode nagrany i wydany jako duet, po śmierci współzałożyciela i klawiszowca Andy’ego Fletchera 26 maja 2022 roku. Był on promowany przez trasę koncertową .

Tło i znaczenie piosenek Andy Fletcher zmarł nagle z powodu rozwarstwienia aorty 26 maja 2022 roku i chociaż pisanie piosenek oraz praca nad demem albumu rozpoczęły się jeszcze przed śmiercią Fletchera, Dave Gahan stwierdził w wywiadzie dla NME, że nie słyszał ani nie nagrał on żadnego materiału na album. W rozmowach dla tego samego magazynu Martin Gore wyjaśnił, jak ostatecznie współtworzył cztery piosenki na album. W kwietniu 2020 roku Butler skontaktował się z Gore’em, aby wspólnie napisać piosenki. Wysłał kilka tekstów, Gore dodał muzykę, a potem wymieniali się opiniami. Gore stwierdził, że piosenki są zbyt dobre, by mogły stać się projektem pobocznym, dlatego muzycy z Depeche Mode umieścili je na albumie, mimo że Butler nigdy nie miał zamiaru dołączyć do zespołu.

Temat śmierci na albumie pojawił się, ponieważ Gore myślał o własnej śmiertelności, a także o pandemii COVID-19, która panowała podczas pisania albumu. Choć śmierć stała się dominującym tematem na albumie, na płycie pojawiły się też utwory, które nawiązywały do innych tematów, jak na przykład „My Cosmos Is Mine”. Jak mówił Gore, powstał „krótko po inwazji Rosji na Ukrainę. Pomyślałem: ile jeszcze mamy znieść? Czego jeszcze się od nas oczekuje? A moją pierwszą reakcją było: wycofuję się do swojego małego świata, niech wszyscy mnie zostawią w spokoju. Piosenka opowiada o ochronie swojego wnętrza w obliczu bezsilności wobec burz świata i pragnieniu schowania się gdzieś razem z ukochaną osobą. Co oczywiście jest krótkowzroczne, ponieważ musimy wziąć odpowiedzialność za naszą ziemię, inaczej wkrótce nas tu nie będzie”.

Gahan stwierdził, iż „” jest o „cieniu, kimś, kto podąża za tobą przez całą dobę i podpowiada ci różne rzeczy. Słuchasz kłamstwa czy prawdy? Zabawna i nieco ryzykowna piosenka. Muzyka wymaga przeniesienia w różne miejsca, czasami są to miejsca tuż przed twoimi oczami, a innym razem otwarte przestrzenie”. Dodał również, że „to bezpośredni utwór, jak Alana Vegi z Suicide, ma klimat nowojorskiego punka z lat 70.”.

Zamykający album utwór „”, jak powiedział Gahan, nie odnosi się do „żadnego z naszych obecnych liderów. Mówię o czymś, co nie jest osobą, a naszym sumieniem. Wierzę, że zawsze wiemy, co jest słuszne i mamy możliwość wyboru, ale niezmiennie podejmujemy złe decyzje. Zwykle wybieramy ścieżkę, która najlepiej służy naszym interesom. To oczywiście ludzkie. Ale myślę, że w tej piosence próbowałem o coś poprosić, mówiąc: jeśli coś tam jest, pokaż mi to, a podążę. To ja próbuję przywołać coś większego”.

Produkcja Początkowo istniały wśród muzyków wątpliwości, czy album w ogóle powstanie. Gore rozważał, czy kontynuować pracę nad albumem, o czym mówił dla magazynu The Guardian: „Przez chwilę miałem wątpliwości, czy to dobry pomysł, żeby trzymać się ustalonego harmonogramu… ponieważ mieliśmy zacząć pracę w studiu sześć tygodni po śmierci [Fletchera] i zastanawiałem się, czy nie powinniśmy tego trochę przesunąć. Ale uznaliśmy, że najlepiej będzie skupić się na albumie, na muzyce, na czymś, co znamy, na czymś, co pozwoli nam oderwać myśli od śmierci Andy’ego”. Gahan powiedział, że „przez chwilę” był przekonany, że Depeche Mode się skończyło. Gore powiedział, że strata kolegi z zespołu zbliżyła ich do siebie, mówiąc: „Myślę, że jedyną rzeczą, która wynikła ze śmierci Andy’ego, jest to, wiecie, coś pozytywnego… Nie ma w tym nic pozytywnego. Ale wiecie, jedną dobrą rzeczą jest to, że zbliżyło to mnie i Dave’a. Musimy podejmować decyzje we dwójkę, więc omawiamy różne sprawy, dużo więcej rozmawiamy przez telefon, a czasem nawet przez FaceTime. To coś, czego nigdy wcześniej nie robiliśmy”.

Album Memento Mori był produkowany od lipca do września 2022 roku w Santa Barbara w Kalifornii, a prace nad nim dokończono w Nowym Jorku. Sesje nagraniowe dla Memento Mori przebiegały jednak gładko i produktywnie, w przeciwieństwie do prac nad płytą Spirit, które miały być przepełnione narastającą wrogością i napiętą atmosferą. Producent był początkowo zaskoczony, że zespół w ogóle chciał z nim ponownie współpracować, stwierdzając: „Pod koniec procesu pomyślałem sobie: Aha, to wszystko, prawdopodobnie już z nimi nie będę współpracował. Byłem więc naprawdę zaskoczony, kiedy zaprosili mnie po raz drugi, szczerze mówiąc”. Odnosząc się do utworów i listy utworów na ostatecznym albumie, Ford powiedział: „Był okres, kiedy mieliśmy około 20 utworów i musieliśmy je skrócić do albumu – to zawsze jest trochę stresujące w każdym procesie, zwłaszcza gdy chodzi o utwory różnych osób. Ale mniej więcej w tym samym czasie do studia dołączył Daniel Miller. Oczywiście od początku ma z nimi taką relację. Wspaniale było więc mieć go w studiu… Skończyło się na tym, że zrobiliśmy tajne głosowanie na ulubione utwory wszystkich i tym podobne. Poszło naprawdę gładko. Przeprowadziliśmy takie tajne głosowanie między naszą piątką”.

, realizatorka dźwięku na albumie, uznała, że to „cudownie” być świadkiem rozkwitającej przyjaźni Gore’a i Gahana oraz kreatywności, jaką wniosła ona do albumu. „Andy był jak filtr – po jego śmierci filtr niestety zniknął, a kurtyna nagle opadła i stanęli naprzeciwko siebie” – powiedziała. Dodała: „Szczerość wysuwa się na pierwszy plan i po prostu stawiasz czoła temu, z czym być może nigdy wcześniej się nie spotkałeś”. Ucieszyło ją również przyznanie jej autorstwa utworu „Speak to Me”. Powiedziała: „Napisał go Dave, a James i ja dosłownie pewnego dnia zamknęliśmy się w studiu, całkowicie przerobiliśmy jego demo i mu je zaprezentowaliśmy. Spodobało mu się tak bardzo, że przyznał nam autorstwo. Zmieniliśmy tonację, tempo, usunęliśmy wszystkie instrumenty i odbudowaliśmy aranżację od wokalu. James i ja często korzystaliśmy z syntezatora , na przykład tworząc wysokie dźwięki i ciężkie kopnięcia na końcu”.

Promocja i single alt=The musicians seated, holding microphones|mały|lewo|Gore i Gahan rozmawiają o wydaniu albumu na konferencji prasowej w Berlinie

W sierpniu 2022 roku w mediach społecznościowych udostępniono zdjęcie Gore’a i Gahana w studiu, wskazujące na to, że pracują tam nad nowym materiałem, a 4 października tego samego roku zespół zorganizował w Berlinie konferencję prasową, na której ogłoszono tytuł albumu i światową trasę koncertową.

Pierwszy singel, „”, premierę miał 9 lutego 2023 roku. Pojawił się także teledysk w reżyserii Antona Corbijna, a także ogłoszono pełną listę utworów, składającą się z 12 piosenek. Drugi singel, „”, premierę miał 9 marca tego samego roku.

Na oficjalnej stronie zespołu pojawił się następujący opis Memento Mori: „12 utworów na albumie to ogromna ekspansja nastrojów i faktur, od złowrogiego otwarcia po ostateczne rozstrzygnięcie – od paranoi i obsesji po katharsis i radość, z niezliczonymi punktami pomiędzy”.

24 maja 2023 roku ukazał się oficjalny teledysk do utworu „” wyreżyserowany przez filmowców z Sacred Egg, a jego dyrektorem kreatywnym był Anton Corbijn. Kilka dni później podczas audycji SmartLess Apple Podcast Gore oświadczył, że w dalszej części roku ukaże się niepublikowany utwór z sesji Memento Mori zatytułowany „Life 2.0”. 16 czerwca tego samego roku remiks utworu „” w wykonaniu Anny został wydany na platformach streamingowych jako drugi singel z albumu.

7 lipca 2023 roku remiksy utworu „Wagging Tongue”, stworzone m.in. przez zespół Wet Leg, zostały udostępnione na platformach streamingowych, a utwór ten stał się trzecim singlem z albumu. 11 sierpnia tego samego roku remiks utworu „” w wykonaniu HI-LO został wydany na platformach streamingowych jako czwarty singel z Memento Mori. Ponad miesiąc później, 21 września ukazał się oficjalny teledysk do utworu „” w reżyserii Antona Corbijna, a utwór został wydany 20 października 2023 roku jako piąty singel z albumu.

29 stycznia 2024 roku wydano oficjalny teledysk do utworu „”, w którym Corbijn „reżyseruje nastrojową scenę nadmorskiego pejzażu do utworu Memento Mori”. Piosenka została później wydana jako szósty singel z albumu 9 lutego tego samego roku. Dwa miesiące później, 5 kwietnia ukazał się oficjalny teledysk do utworu „” w reżyserii Richa Halla, pod kierownictwem kreatywnym Antona Corbijna. Tego samego dnia utwór został wydany jako siódmy singel, zbiegając się z EP-ką zawierającą 5 remiksów.

Debiut na żywo i trasa koncertowa mały|Koncert Depeche Mode w Toronto, będący częścią trasy koncertowej (2023)

11 lutego 2023 roku zespół po raz pierwszy zagrał na żywo utwór „Ghosts Again” na festiwalu muzycznym w San Remo we Włoszech. Trzy dni później w La Plaine-Saint-Denis we Francji debiutancko wykonali „Wagging Tongue”, a 19 lutego tego samego roku piosenki „Wagging Tongue” oraz „My Favourite Stranger” w Monachium w Niemczech, podczas specjalnego wydarzenia dla fanów.

23 marca 2023 roku, w przeddzień premiery albumu, „My Cosmos Is Mine”, „Speak to Me” i „Soul with Me” zostały po raz pierwszy wykonane na żywo w Golden 1 Center w Sacramento. Koncert ten stał się także początkiem trasy koncertowej , a także był pierwszym występem zespołu w Stanach Zjednoczonych od pięciu lat. 27 stycznia 2024 roku, na dwa dni przed premierą oficjalnego teledysku piosenki „”, miała ona swoją premierę na żywo w O2 Arena w Londynie. Trasa koncertowa promująca album miała składać się ze 112 koncertów i zakończyć się 8 kwietnia 2024 roku.

28 października 2025 roku w kinach ukazał się film dokumentalny , będący kroniką trzech koncertów Depeche Mode w Meksyku we wrześniu 2023 roku w ramach trasy Memento Mori. 9 stycznia 2026 roku ukazał się on na platformie Netflix.

Odbiór Album Memento Mori został przyjęty z uznaniem przez krytyków. Uzyskał on ocenę 85 na 100 punktów na podstawie 19 recenzji krytyków w agregatorze Metacritic, co oznacza „powszechne uznanie”. W serwisie AnyDecentMusic?, który zbiera recenzje krytyków z ponad 50 źródeł medialnych, album uzyskał 8,1 na 10 punktów na podstawie 19 recenzji profesjonalnych.

The Guardian przyznał mu cztery z pięciu gwiazdek, pisząc: „Teksty Gore’a typu powiedz, co widzisz są zawsze najlepsze w kwestii sedna życia – seksu i śmierci – a Ghosts Again to najlepszy singel tej pary od wieków, zwięzła i potężna medytacja nad śmiertelnością. Obaj mają świetne głosy. Chłopięce trele Gore’a nigdy nie były bogatsze niż w Soul with Me, podczas gdy Gahan nieustannie waha się od operowego do gadziego, elektropopowego Freddiego Mercury’ego. Jest ciepło w połączeniu industrialnego grindu z delikatną melodią na albumie, a producent James Ford rozpala ożywczą dziwność w utworach takich jak My Cosmos Is Mine. Jak na płytę pochłoniętą śmiercią, jej wielkie serce pęka od życia”.

Kory Grow z Rolling Stone pochwalił przesłanie albumu, stwierdzając: „Uświadomienie sobie śmiertelności definiuje w dużej mierze Memento Mori, ale nigdy nie wydaje się to nachalne ani ponura. Niektóre utwory brzmią wręcz optymistycznie”. Konkludował: „Jak zawsze w przypadku Depeche Mode, wszystko ma duże znaczenie, a na Memento Mori stawka wydaje się większa niż kiedykolwiek”.