Mieszane zaburzenie lękowo-depresyjne (, MADD) – zaburzenie psychiczne charakteryzujące się współwystępowaniem objawów lękowych i depresyjnych o ograniczonym i porównywalnym nasileniu, którym towarzyszy co najmniej kilka objawów autonomicznych (tj. ze strony autonomicznego układu nerwowego, takich jak np. nadpotliwość, suchość w jamie ustnej lub dolegliwości żołądkowo-jelitowe).
Mieszane zaburzenie lękowo-depresyjne rozpoznaje się wówczas, gdy obecne są zarówno objawy lękowe, jak i depresyjne, lecz żadne z nich wyraźnie nie dominują i nie osiągają nasilenia wystarczającego do rozpoznania odrębnie zaburzenia depresyjnego lub zaburzenia lękowego.
W ICD-10 MADD klasyfikowane jest jako "inne zaburzenie lękowe" (F41) i kodowane jako F41.2. DSM-5 nie uwzględnia takiej diagnozy.
Zaburzenie lękowo-depresyjne należy odróżnić od depresji lękowej (w której na pierwszy rzut wysuwają się objawy depresyjne) oraz dystymii (przewlekłej formy depresji o podłożu nerwicowym).
Kryteria diagnostyczne Objawy lękowo-depresyjne utrzymują się przez co najmniej 1 miesiąc. Takiemu stanowi rzeczy muszą dodatkowo towarzyszyć przynajmniej cztery z następujących symptomów:
trudności w koncentracji, zapominanie, zaburzenia snu, zmęczenie, utrata energii; ciągła drażliwość; nagminne i intensywne zamartwianie się; płaczliwość, pesymizm, poczucie beznadziei, niska samoocena; nadmierna czujność, poczucie ciągłego zagrożenia. Wyżej wymienione objawy w znacznym stopniu upośledzają zdolność chorego do prowadzenia życia zawodowego lub towarzyskiego.
Przyczyny Objawy pojawiają się niezależnie od stresujących wydarzeń życiowych.
Przyczyny biologiczne Badania wykazują, że pacjenci cierpiący na zaburzenia lękowo-depresyjne mają wyższe stężenia MHPG – metabolitu noradrenaliny – w moczu, osoczu krwi i płynie mózgowo-rdzeniowym, co najprawdopodobniej ma związek z nadaktywnością układu noradrenergicznego u tychże osób. Dzięki neuroobrazowaniu wiadomo, że u osób cierpiących na zaburzenia lękowe występuje zwiększona aktywność w obszarach mózgu odpowiedzialnych za przetwarzanie emocji (np. w ciele migdałowatym), która wynikać może ze zmniejszonego hamującego neuroprzekaźnictwa kwasu γ-aminomasłowego (GABA) lub z nasilonego pobudzającego działania glutaminianu. Hipoteza serotoninergiczna sugeruje, że główną przyczyną występowania objawów lękowo-depresyjnych może być niedobór 5-hydroksytryptaminy (5HT) – wydzielanej w OUN przede wszystkim przez śródmózgowie i jądra mostu.
Czynniki psychospołeczne i środowiskowe Czynniki psychospołeczne i środowiskowe mogące mieć związek z mieszanym zaburzeniem lękowo-depresyjnym to m.in. brak wsparcia społecznego, traumy z okresu dzieciństwa i dorastanie w dysfunkcyjnej rodzinie.
Leczenie Lekami pierwszego rzutu są selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI). W drugiej kolejności zaleca się stosowanie antagonistów receptora α2 (np. mirtazapiny). Pod kątem skuteczności w leczeniu mieszanych zaburzeń lękowo-depresyjnych testowane są też atypowe leki przeciwpsychotyczne.
Psychoterapia poznawczo-behawioralna ma udokumentowaną efektywność w łagodzeniu objawów mieszanego zaburzenia lękowo-depresyjnego.
Przypisy
Kategoria:Zaburzenia psychiczne Kategoria:Zaburzenia lękowe