Gholamhosejn Mohseni-Eże’i (; ur. 29 września 1956 w Eżije, w ostanie Isfahan) – irański polityk, fakih, od 2021 roku szef irańskiego wymiaru sprawiedliwości.
Wczesne życie i edukacja Urodził się 29 września 1956 roku w Eżije, w ostanie Isfahan, w Cesarstwie Irańskim. Jest absolwentem szkoły Haghghani w Komie, a jednym z jego nauczycieli był Mesbah Jazdi.
Kariera polityczna Wczesna kariera W latach 1984–1985 pełnił funkcję przewodniczącego komisji specjalnej irańskiego Ministerstwa Wywiadu. W latach 1986–1988 był przedstawicielem irańskiego szefa wymiaru sprawiedliwości w Ministerstwie Wywiadu. W latach 1989–1990 pełnił funkcję prokuratora ds. gospodarczych. W latach 1991–1994 ponownie pełnił funkcję przedstawiciela szefa wymiaru sprawiedliwości w Ministerstwie Wywiadu. W latach 1995–1997 był prokuratorem specjalnego sądu duchownego.
Minister wywiadu 24 sierpnia 2005 roku został mianowany ministrem wywiadu Iranu po uzyskaniu 217 głosów poparcia w irańskim parlamencie. Pełnił tę funkcję do 26 lipca 2009 roku, kiedy to został nagle odwołany. Nie podano powodu jego odwołania. Niektórzy uważali, że miało to związek z jego sprzeciwem wobec mianowania Esfandijara Rahima Maszajego na stanowisko pierwszego wiceprezydenta.
Prokurator generalny 24 sierpnia 2009 roku został mianowany prokuratorem generalnym Iranu przez szefa wymiaru sprawiedliwości, ajatollaha Sadegha Laridżaniego, zastępując Ghorbanalego Dorriego-Nadżafabadiego. Funkcję sprawował do 2014 roku.
Głowa sądownictwa W sierpniu 2014 roku został mianowany pierwszym zastępcą głowy sądownictwa przez Sadegha Laridżaniego. Pełnił funkcję do lipca 2021 roku. 1 lipca 2021 roku został szefem irańskiego wymiaru sprawiedliwości. 1 marca 2026 roku został mianowany członkiem Tymczasowej Rady Przywódczej, która przejęła obowiązki Najwyższego Przywódcy Iranu Alego Chameneiego po jego śmierci w ataku USA na Iran.
Łamanie praw człowieka Rola w tłumieniu protestów społecznych Według raportów Unii Europejskiej oraz rządu Stanów Zjednoczonych Mohseni-Eże’i jako minister wywiadu odegrał kluczową rolę w koordynowaniu działań operacyjnych wymierzonych w uczestników protestów po wyborach prezydenckich w 2009 roku. Przypisuje mu się odpowiedzialność za arbitralne zatrzymania, wymuszanie zeznań oraz nadzorowanie procesów o charakterze politycznym. Zostały przez to nałożone na niego sankcje przez USA i Unię Europejską.
W trakcie protestów w latach 2022–2023, po śmierci Mahsy Amini, Mohseni-Eże’i jako szef sądownictwa opowiedział się za procedowaniem spraw uczestników demonstracji w trybie przyspieszonym. W grudniu 2022 roku zatwierdził wykonanie pierwszych wyroków śmierci na osobach skazanych za udział w zamieszkach, co spotkało się z potępieniem ze strony Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka.
Udział w egzekucjach więźniów politycznych (1988) Według raportu Inquiry into the 1988 mass executions in Iran był członkiem tzw. Komisji Śmierci, które przesłuchiwały i skazywały więźniów politycznych na śmierć.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1956 Kategoria:Irańscy politycy