Anna Czóbel (ur. 17 listopada 1918 w Budapeszcie, zm. 9 grudnia 2012 tamże) – węgierska operatorka filmowa i telewizyjna, wykładowca akademicki, jedna z pierwszych kobiet operatorek w kinematografii węgierskiej. Uhonorowana nagrodą Zasłużony Artysta Węgier.
Życiorys mały|Konik Garbusek, 1941 Urodziła się w 1918 roku w Budapeszcie, w rodzinie o tradycjach intelektualnych i artystycznych. Jej ojcem był historyk literatury , a matką poetka i nauczycielka . Jej stryjem był malarz Béla Czóbel.
W wieku czterech lat wyemigrowała wraz z rodzicami do Moskwy. Jej pierwsza szkoła mieściła się przy ulicy Znamienka, w pobliżu Kremla. Uczęszczały do niej dzieci i krewni radzieckich przywódców, m.in. bratanek Lenina, Uljanow. Czóbel chodziła do jednej klasy z Anną, córką Michaiła Kalinina. W latach 1936–1940 studiowała w Wszechzwiązkowym Państwowym Instytucie Kinematografii. Po ukończeniu studiów pracowała jako asystentka operatora w studiu filmowym Sojuzdietfilm. Pierwszym filmem, przy którym pracowała, był Konik Garbusek. W 1941 roku moskiewskie studio filmowe ewakuowano do Stalinabadu w Tadżykistanie, gdzie mieszkała do grudnia 1943 roku. Po powrocie do Moskwy pracowała w wytwórni Mosfilm.
Po II wojnie światowej, w 1945 roku, powróciła na Węgry samolotem wojskowym, którym podróżowali także powracający z Rosji dziennikarz i pisarz Andor Gábor oraz dramatopisarz Gyula Háy. Jej pierwszym zajęciem było przetłumaczenie kilku numerów Magyar Közlöny. Wkrótce otrzymała skierowanie do pracy w państwowych strukturach kinematografii. W latach 1945–1958 pracowała przy produkcji kronik filmowych Mafirt Krónika, a następnie w wytwórni Mafilm.
W 1950 roku podjęła się utworzenia wydziału kinematografii w Wyższej Szkole Teatru i Filmu w Budapeszcie (węg. Színház- és Filmművészeti Főiskola), gdzie kształciła kolejne pokolenia operatorów. Do jej studentów należeli późniejsi twórcy filmowi, m.in. Vilmos Zsigmond, Sándor Sára, István Gaál oraz . W 1952 roku należała do ekipy relacjonującej udział Węgier w Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Helsinkach. Wraz z operatorem filmowym Jánosem Macskássym i reżyserem Istvánem Tímárem udokumentowała zdobycie piętnastu z szesnastu złotych medali wywalczonych przez węgierskich zawodników.
W latach 1958–1990 pracowała w węgierskiej telewizji państwowej Magyar Televízió jako operatorka i starsza operatorka obrazu. Realizowała programy edukacyjne, artystyczne i dziecięce, odgrywając istotną rolę w rozwoju telewizji publicznej na Węgrzech. W 1975 roku otrzymała nagrodę Zasłużony Artysta. Formalnie przeszła na emeryturę w 1981 roku, jednak przez kilka następnych lat kontynuowała działalność zawodową. Była honorową członkinią Węgierskiego Stowarzyszenia Operatorów (Magyar Operatőrök Társasága).
Życie prywatne W 1948 roku poślubiła Zoltána Szádváriego. W 1951 roku urodziła się ich córka Lídia Szádvári, reżyserka filmów dokumentalnych. W połowie lat 60. XX wieku Anna Czóbel rozwiodła się.
Filmografia Jej dorobek obejmuje filmy dokumentalne, fabularne, seriale i programy telewizyjne, w tym m.in.: Téli sport, 1949 Tanulj tovább!, 1949 Vörös Csillag, 1950 Munka Höse, 1951 Beszélnek a színek, 1953 Virágos Kalocsa, 1953 Az 500-as mozgalom, 1953 Ásványkincseink nyomában, 1953 A repülés elmélete, 1953 Sportbarátság, 1954 Szivárványtól a csillagokig, 1954 Véletlen?, 1956 Séta egy erdöben, 1957 Színek hatalma, 1958 Sombrero, 1960 Timur és csapata, 1960 Haén egyszer kinyitom a számat, 1961 Cicavízió, 1961 Ki miben tudós?, 1963 Ha én egyszer kinyitom a számat, 1964 A művészet legyen mindenkié, 1965 Zsebtévé, 1965 Kuckó, 1968 Az ecset poétája, 1972 Marci és a kapitány, 1977
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Węgierscy operatorzy filmowi Kategoria:Ludzie urodzeni w Budapeszcie Kategoria:Urodzeni w 1918 Kategoria:Zmarli w 2012