Emil Niedźwirski, właściwie Julian Emil Niedźwirski, pierwotnie Julian Emil Berenhaut (ur. 30 września 1900 we Lwowie, zm. 2 stycznia 1994 w Londynie) – polski lekarz, sędzia piłkarski, podpułkownik.
Życiorys Urodził się 30 września 1900 we Lwowie jako Julian Emil Berenhaut. Był synem Rózi z domu Sperling (ur. 1879) i Natana wzgl. Norberta Berenhauta, właściciela sklepu z narzędziami medycznymi przy ul. Krasickich we Lwowie (w 1934 istniała firma Hurtownia materjałów aptecznych Berenhaut i Luft). Później mieszkał przy ul. Kraszewskiego.
Podczas I wojny światowej mając 15 lat sfałszował swoją metrykę, żeby dostać się do Legionów Polskich. W sprawozdaniu C.K. IV Gimnazjum we Lwowie podano, że Emil Berenhaut z klasy IV od czerwca 1915 służył w 6 Pułku Piechoty. W kolejnym roku szkolnym ów jako uczeń VII klasy ponownie zaciągnął się do legionów 20 stycznia 1917 i służył w 5 Pułku Piechoty. Walczył w bitwach pod Kołodnem, pod Kostiuchnówką i pod Jabłonką. Jako urlopowany legionista 5 lutego 1918 zdał egzamin dojrzałości w terminie przyspieszonym, po czym 4 marca został wcielony do armii.
Następnie rozpoczął studia medycyny na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W listopadzie 1918 brał udział w obronie Lwowa przed Ukraińcami. Walczył na Dworcu Czerniowieckim, a potem organizował pierwszy polowy szpital na Politechnice. W 1920 brał udział w walkach z bolszewikami podczas ofensywy Tuchaczewskiego.
W Wojsku Polskim awansowany na porucznika w korpusie oficerów sanitarnych grupie podlekarzy ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. Po śmierci ojca Julian Emil Berenhaut i jego matka Rózia Berenhaut w 1922 wnioskowali o zmianę nazwiska na Niedźwirski. Jako oficer nadetatowy 6 Batalionu Sanitarnego ze Lwowa z przydziałem do Szpitala Rejonowego w Stanisławowie około lat 1923, 1924 był odkomenderowany na studia na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Urząd Wojewódzki we Lwowie rozporządzeniem z 17 kwietnia 1923 roku zezwolił mu na zmianę nazwiska rodowego „Berenhaut” na nazwisko „Niedźwirski”. W 1925 uzyskał dyplom lekarza na UJK. Awansowany na kapitana ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1925. W 1928 już ze stopniem doktora pozostawał w 6 Pułku Lotniczym. Figurował wówczas jeszcze jako „Emil Julian Niedźwirski”, a w 1932 już jako „Julian Emil Niedźwirski”. W tym roku był oficerem Centrum Wyszkolenia Podoficerów Lotnictwa w Bydgoszczy. Łącznie spędził tam sześć lat. Awansowany na majora w korpusie oficerów zdrowia ze starszeństwem z dniem 19 marca 1937. Według stanu z marca 1939 był stopniu majora naczelnym lekarzem medycyny w Szkoła Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich w Krośnie.
Jako lekarz praktykował w Kasie Chorych. Przed 1939 ożenił się z Karoliną Bezdek. Sędziował mecze piłkarskie, m.in. w sezonie ligi polskiej 1927, a karierę zakończył w 1935. Uprawiał narciarstwo w barwach Czarnych Lwów i jazdę motocyklem, którym objechał Europę.
Podczas II wojny światowej był lotnikiem Polskich Sil Zbrojnych na Zachodzie. Był lekarzem w szkole lotniczej w Nottingham. Później służył w 6 Armii USA we Francji. Konwojował rannych do afrykańskiego Freetown, w podobnym charakterze udzielał się w Sajgonie. Służył jako oficer medyczny w stopniu S/Ldr i podpułkownika. Był osobistym lekarzem gen. Władysława Andersa, który zmarł na jego rękach. Założył Polish Clinic w Londynie i kierował tą placówką do 1987.
Na początku lat 90. był uznawany za ostatniego żyjącego obrońcę Lwowa. W tym charakterze wystąpił w filmie pt. Wszystko dla Orląt (1991). W marcu 1992 na Akadamii Medycznej we Wrocławiu uroczyście odnowiono jego dyplom lekarski. Ufundował wówczas stypendium w wysokości 120 tys. funtów dla trzech tamtejszych lekarzy pochodzenia lwowskiego. Wspierał polskie placówki medyczne poprzez zakupy sprzętu.
Do końca życia był określany pierwszym imieniem Emil lub zdrobnieniem Milu. Zmarł 2 stycznia 1994 w Londynie. Został pochowany na tamtejszym Cmentarz North Sheen.
Utworzono Fundusz im. E. Niedźwirskiego na Uniwersytecie Medycznym im. Piastów Śląskich we Wrocławiu.
Odznaczenia Krzyż Niepodległości (1932). Złoty Krzyż Zasługi (przed 1939) Medal Lotniczy (czterokrotnie)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Majorowie lekarze II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Lotniczym (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 6 Batalionu Sanitarnego Kategoria:Oficerowie 6 Pułku Lotniczego Kategoria:Orlęta lwowskie (1918–1919) Kategoria:Pochowani na cmentarzu North Sheen w Londynie Kategoria:Podpułkownicy Polskich Sił Powietrznych Kategoria:Polscy sędziowie piłkarscy Kategoria:Polscy Żydzi – żołnierze II Rzeczypospolitej Kategoria:Sportowcy Czarnych Lwów Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Zmarli w 1994 Kategoria:Żołnierze III Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej Kategoria:Żydzi związani ze Lwowem