Stanisław Kalikst Ferdynand Poniński (ur. 9 maja 1805 lub 3 listopada 1805 w Krakowie lub w Małaszowej w województwie krakowskim zm. 18 października 1860 w Wiesbaden) – powstaniec listopadowy, członek Sprzysiężenia Wysockiego, oficer kawalerii, uczestnik Wiosny Ludów, członek polskich organizacji emigracyjnych, emigrantR. Bielecki, Słownik biograficzny oficerów powstania listopadowego, t. 3, Warszawa 1998, s. 322-323. .
Życiorys Był synem Franciszka Ksawerego Ponińskiego i Karoliny Masłowskiej.
Był absolwentem szkoły Korpusu Kadetów w Kaliszu. Służbę rozpoczął w 1823 jako podoficer w pułku grenadierów gwardii. Władze wojskowe skierowały go do Szkoły Podchorążych Piechoty. Tam związał się ze spiskowcami. 15 listopada 1830 wziął dymisję w stopniu podporucznika.
Był aktywnym uczestnikiem Nocy Listopadowej. Brał udział w ataku na Belweder. Dowodził oddziałem akademickiej gwardii honorowej. Następnie służył jako podporucznik w 2 pułku jazdy Mazurów, potem jako porucznik 3 pułku ułanów.
W styczniu 1832 przybył do Francji. Początkowo władze francuskie umieściły go w zakładzie w Besançon. Został członkiem Rady Polaków tego zakładu. W czerwcu 1832 przyjęto go do loży masońskiej „Wytrwałość-Nadzieja”. Zgłosił akces do węglarstwa i jako delegata wysłano go do Stuttgartu i Ludwigsburga. Miał nawiązać kontakty z rewolucjonistami z Niemiec. Po zorientowaniu się, że przygotowania do powstania nie wyszły poza fazę pierwszych rozważań, wrócił w marcu 1833 do Francji. Starał się powstrzymać wyprawę frankfurcką. Jednak nie udało mu się przekonać współtowarzyszy. Mimo to, ruszył z nimi. 7 kwietnia 1833 znalazł się w Szwajcarii. Był członkiem wyprawy sabaudzkiej. W czerwcu 1834 został wydalony do Wielkiej Brytanii. Zamieszkał w Edynburgu. 5 września 1834 potępił Czartoryskiego. Utrzymywał się z dawania lekcji.
W marcu 1835 zabiegał o powrót do Francji. W końcu otrzymał zgodę. W 1836 znalazł się w niej z powrotem. Zamieszkał w Paryżu. Był zwolennikiem społeczno-religijnej koncepcji Bucheza. Zapisał się do Demokracji Polskiej XIX wieku. 8 maja 1846 przystąpił do Towarzystwa Demokratycznego Polskiego.
Po wybuchu Wiosny Ludów przybył do Wielkopolski, aby wziąć udział w powstaniu. Został w nim szefem sztabu generała Mierosławskiego. Walczył pod Miłosławiem i Sokołowem.
W 1852 powrócił do Paryża przez Drezno. Został członkiem Rady Administracyjnej Szkoły Batignolskiej. W sierpniu 1854 przebywał w Ostendzie. Umarł w czasie leczenia w Wiesbaden.
13 lutego 1832 został skazany zaocznie na karę śmierci przez Najwyższy Sąd Kryminalny za udział w powstaniu. Jednak wyrok ten został zamieniony przez cara, 16 września 1834 na wieczną banicję. Majątek Ponińskiego został skonfiskowany.
Żoną Ponińskiego była Leokadia Kalkstein, z którą miał trójkę dzieci (synów: Bronisława i Alfreda oraz córkę Halinę).
Przypisy
Bibliografia
Bielecki Robert, Słownik biograficzny oficerów powstania listopadowego, t. 3, Warszawa 1998.
Kategoria:Urodzeni w 1805 Kategoria:Zmarli w 1860 Kategoria:Oficerowie kawalerii Królestwa Kongresowego Kategoria:Uczestnicy Nocy Listopadowej Kategoria:Powstańcy listopadowi Kategoria:Belwederczycy Kategoria:Członkowie Towarzystwa Demokratycznego Polskiego Kategoria:Uczestnicy Wiosny Ludów Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1848) Kategoria:Polacy w Wielkiej Brytanii 1795–1918 Kategoria:Skazani na karę śmierci za udział w powstaniu listopadowym Kategoria:Skazani na konfiskatę dóbr za udział w powstaniu listopadowym