Reprezentacja Polski w szachach – drużyna męska (w przypadku olimpiad drużyna open) reprezentująca Polskę w szachowych rozgrywkach międzynarodowych. Reprezentacja Polski w 1930 roku wygrała olimpiadę szachową, a w 1983 roku wygrała mistrzostwa krajów nordyckich.

Historia Polski Związek Szachowy został utworzony w 1926 roku. Dwa lata wcześniej Polska zajęła siódme miejsce na nieoficjalnej olimpiadzie szachowej. W związku z faktem zbyt późnego zgłoszenia polskiej drużyny na pierwszą oficjalną olimpiadę w 1927 roku, debiut reprezentacji Polski na olimpiadzie szachowej nastąpił w 1928 roku. Polska drużyna zajęła wówczas trzecie miejsce, za Węgrami i Stanami Zjednoczonymi. W turnieju tym mogli jednak startować wyłącznie amatorzy, co zmieniono przed kolejną olimpiadą.

W 1930 roku Polska uczestniczyła w turnieju olimpijskim dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Spraw Zagranicznych z polecenia Józefa Piłsudskiego. W trakcie turnieju polski zespół, będący jednym z jego faworytów, odniósł łatwe zwycięstwo 3½:½ nad Węgrami, ponadto wygrał z Litwą, Łotwą, Rumunią, Szwecją, Norwegią, Danią, Wielką Brytanią, Hiszpanią, Francją i Islandią, a także zremisował ze Stanami Zjednoczonymi, Niemcami i Austrią, przegrywając jednak mecze z Holandią i Czechosłowacją. Przed ostatnią rundą prowadziła reprezentacja Węgier, która przegrała jednak z Holandią 1½:2½, co przy zwycięstwie Polski nad Finlandią 3½:½ oznaczało triumf reprezentacji Polski w całym turnieju. W ostatecznym rozrachunku Polska uzyskała półtora punktu przewagi nad drugimi Węgrami. Skład Polski stanowili wówczas Akiba Rubinstein (zdobył 15 punktów w 17 partiach), Ksawery Tartakower, Dawid Przepiórka, Kazimierz Makarczyk i Paulin Frydman.

W okresie międzywojennym reprezentacja Polski zdobywała jeszcze czterokrotnie medale na turniejach olimpijskich: w latach 1931 i 1939 zajmowała drugie miejsce (przy czym w 1931 roku polskiej drużynie wystarczało uzyskanie pół punktu więcej w ostatnim meczu do obrony tytułu), a w latach 1935 i 1937 została sklasyfikowana na trzeciej pozycji. Ponadto Polska zajęła drugie miejsce na nieoficjalnej olimpiadzie w 1936 roku. W związku z faktem, iż odbywająca się w Argentynie olimpiada 1939 zakończyła się już po wybuchu II wojny światowej, rząd Argentyny ustanowił przywileje dla szachistów, którzy zdecydowali się pozostać w tym kraju zamiast wracać do Europy. Spośród Polaków z tej możliwości skorzystali Mieczysław Najdorf i Paulin Frydman.

Po zakończeniu II wojny światowej szachowa reprezentacja Polski nie nawiązała do wyników przedwojennych. Do 2016 roku najwyższym wynikiem polskiej drużyny było trzykrotnie siódme miejsce (1980, 1982, 2016). W 2018 roku polska drużyna zajęła najwyższą pozycję w historii powojennych występów – czwartą. W trakcie turnieju Polska wygrała z późniejszymi medalistami – Stanami Zjednoczonymi i Rosją i przed ostatnią rundą miała szansę zdobycia złotego medalu. W ostatniej rundzie Polska zremisowała jednak 2:2 z Indiami.

Poza olimpiadami reprezentacja Polski uczestniczyła również w innych turniejach rangi międzynarodowej. Dwukrotnie uczestniczyła w mistrzostwach świata, zajmując trzecie miejsce w 2017 roku. W 1973 roku po raz pierwszy wzięła udział w mistrzostwach Europy. Podczas tych zawodów Polska wygrała grupę 3, o pół punktu pokonując NRD, a w finale zajęła czwarte miejsce. Najlepszy wynik na mistrzostwach Europy reprezentacja Polski uzyskała w 2021 roku (trzecia pozycja). Okazjonalne uczestniczyła także w Pucharze Mitropa i mistrzostwach krajów nordyckich (wygrana w 1983 roku).

Zawodnicy Na olimpiadach Polskę reprezentowało 22 arcymistrzów: Mateusz Bartel, Łukasz Cyborowski, Kamil Dragun, Jan-Krzysztof Duda, Grzegorz Gajewski, Szymon Gumularz, Marcin Kamiński, Robert Kempiński, Michał Krasenkow, Robert Kuczyński, Adam Kuligowski, Bartłomiej Macieja, Tomasz Markowski, Kamil Mitoń, Wojciech Moranda, Kacper Piorun, Włodzimierz Schmidt, Bartosz Soćko, Dariusz Świercz, Jacek Tomczak, Radosław Wojtaszek i Aleksander Wojtkiewicz. Ponadto reprezentantami Polski byli m.in. Paulin Frydman, Kazimierz Makarczyk, Mieczysław Najdorf, Kazimierz Plater, Dawid Przepiórka, Akiba Rubinstein, Bogdan Śliwa i Ksawery Tartakower. Najwięcej partii (184) na turniejach olimpijskich rozegrał Włodzimierz Schmidt, który był reprezentantem kraju na czternastu olimpiadach.

Udział w turniejach międzynarodowych thumb|Reprezentacja Polski podczas olimpiady szachowej 1935 thumb|Aleksander Sznapik podczas olimpiady szachowej 1982 thumb|Kamil Mitoń podczas olimpiady szachowej 2008 thumb|Dariusz Świercz podczas Mistrzostw Europy 2013 thumb|Mateusz Bartel podczas olimpiady szachowej 2016 Źródło: Olimpbase, Chess-Results.com Olimpiady szachowe Udział w olimpiadach szachowych Rok Miejsce 1927 Nie uczestniczyła 1928 3. 16 9 4 3 1930 1. 17 12 3 2 1931 2. 18 11 5 2 1933 4. 14 8 4 2 1935 3. 19 13 4 2 1937 3. 18 14 2 2 1939 2. 18 12 4 2 1950 Nie uczestniczyła 1952 12. 15 7 4 4 1954 Nie uczestniczyła 1956 23. 18 6 3 9 1958 19. 19 8 4 7 1960 21. 20 11 3 6 1962 18. 20 10 3 7 1964 10. 19 7 4 8 1966 16. 19 11 3 5 1968 11. 18 8 3 7 1970 14. 19 10 4 5 1972 12. 22 6 9 7 1974 23. 22 10 7 5 1976 Nie uczestniczyła 1978 8. 14 7 3 4 1980 7. 14 7 4 3 1982 7. 14 9 1 4 1984 21. 14 7 2 5 1986 16. 14 7 2 5 1988 21. 14 6 5 3 1990 18. 14 6 3 5 1992 32. 14 7 2 5 1994 27. 14 7 2 5 1996 36. 14 6 5 3 1998 15. 14 6 3 4 2000 15. 14 6 5 3 2002 13. 14 7 3 4 2004 12. 14 6 4 4 2006 21. 13 7 1 5 2008 29. 11 6 1 4 2010 11. 11 6 3 2 2012 13. 11 7 1 3 2014 15. 11 7 1 3 2016 7. 11 7 2 2 2018 4. 11 7 3 1 2022 9. 11 6 4 1 2024 22. 11 6 3 2 2026 14. 11 6 3 2 Razem 1. miejsce 638 332 139 167

Mistrzostwa świata Udział w mistrzostwach świata Rok Miejsce 1985 Nie uczestniczyła 1989 1993 1997 2001 2005 2010 2011 2013 2015 2017 3. 9 6 0 3 2019 Nie uczestniczyła 2022 5–8. 8 0 5 3 Razem 3. miejsce 17 6 5 6

Mistrzostwa Europy Udział w mistrzostwach Europy Rok Miejsce 1957 Nie zakwalifikowała się 1961 1965 Nie uczestniczyła 1970 1973 4. 7 3 1 3 1977 Nie zakwalifikowała się 1980 1983 1989 17. 9 2 3 4 1992 23. 9 4 1 4 1997 12. 9 4 2 3 1999 16. 9 4 1 4 2001 13. 9 4 2 3 2003 9. 9 5 1 3 2005 6. 9 4 4 1 2007 4. 9 5 2 2 2009 7. 9 5 2 2 2011 8. 9 4 3 2 2013 16. 9 3 4 2 2015 13. 9 4 2 3 2017 10. 9 4 3 2 2019 12. 9 4 2 3 2021 3. 9 5 3 1 2023 4. 9 5 2 2 2025 13. 9 3 4 2 Razem 3. miejsce 160 72 42 46

Puchar Mitropa Udział w Pucharze Mitropa Rok Miejsce 1976 Nie uczestniczyła 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1987 1988 1990 1991 1993 1995 1997 1998 1999 2000 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 7. 9 3 1 5 2015 Nie uczestniczyła 2016 2017 2018 2019 2021 2022 2023 2024 2025 2026 Razem 7. miejsce 9 3 1 5

Mistrzostwa krajów nordyckich Udział w mistrzostwach krajów nordyckich Rok Miejsce 1970 Nie uczestniczyła 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1983 1. 7 3 2 2 1985 3. 7 4 0 3 1987 2. 4 2 0 2 1989 3. 7 4 2 1 Razem 1. miejsce 25 19 1 5

Zobacz też Reprezentacja Polski w szachach kobiet

Przypisy

Bibliografia

szachy Polska Kategoria:Szachy w Polsce