Znaczyn dwuplamek (Lepyrus palustris) – gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Molytinae. Zamieszkuje Europę, palearktyczną Azję i nearktyczną Amerykę Północną. Wilgociolubny. Żeruje na wierzbach, topolach i szczawiach.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1763 roku przez Giovanniego Antonia Scopolego pod nazwą Curculio palustris. Pod synonimiczną nazwą Curculio colon wyznaczony został gatunkiem typowym rodzaju Lepyrus.
Wyróżnia się w jego obrębie trzy podgatunki: Lepyrus palustris asperatus Schaufuss, 1882 Lepyrus palustris flavidulus Zumpt, 1936 Lepyrus palustris palustris (Scopoli, 1763).
Morfologia thumb|left|Imago, widok od spodu Chrząszcz o ciele długości od 7 do 11,5 mm, gęsto porośniętym szarymi, szarobrązowymi lub brunatnymi łuskami włosowatymi.
Ryjek jest znacznie dłuższy od przedplecza, lekko zakrzywiony, o bardzo wąskim, często zanikającym na znacznej długości żeberku środkowym.
Przedplecze jest trochę stożkowate, słabo zaokrąglone po bokach, o nierównej powierzchni i gęsto rozmieszczonych punktach porozdzielanych ziarenkami o różnorakich rozmiarach. Po bokach przedplecza występują dwie szerokie, proste przepaski podłużne z jasnych łusek, a czasem zaznaczona jest także jasna przepaska środkowa. Pokrywy mają przedni brzeg znacznie szerszy od przedplecza, a kąty barkowe niewysunięte w przód. Mniej więcej w połowie pokryw, na czwartych międzyrzędach występuje u podgatunku L. p. palustris para jasnych plamek; u L. p. asperatus plamki te rozszerzone są w krótką przepaskę, a u L. p. flavidulus brak ich wcale. Po bokach i na wierzchołku pokryw obecne może być jasne nakrapianie. Ponadto u L. p. asperatus występuje jasna plamka wierzchołkowa w tyle piątego i szóstego międzyrzędu. Rzeźba przedplecza i pokryw jest u L. p. asperatus znacznie grubsza niż u podgatunku nominatywnego.
Odnóża są smukłe. Ich ubarwienie cechuje się obecnością jasnej obrączki w wierzchołkowej części zgrubienia każdego uda. Na przednich udach występuje ostry, drobny, czasem trudno dostrzegalny ząbek. Przednie golenie są wyprostowane.
Spód odwłoka ma jasne plamy po bokach sternitów z wyjątkiem ostatniego.
Biologia i ekologia Owad wilgociolubny, na wyżynach i w górach częstszy niż na nizinach. Zasiedla wilgotne pobrzeża lasów i polany, nadrzeczne zadrzewienia i zakrzewienia, łozowiska, plantacje wierzb, pobrzeża wód stojących oraz wilgotne łąki.
Zarówno larwy, jak i postacie doskonałe są fitofagami. Larwy żerują na korzeniach wierzb, topól i szczawi, głównie na ich korze, rzadko wgryzając się w drewno. Pokarmem postaci dorosłych są natomiast liście i pąki drzew i krzewów. W sumie jako rośliny żywicielskie wymieniane są: wierzba krucha, wierzba pięciopręcikowa, wierzba trójpręcikowa, topole i szczaw tępolistny. Przepoczwarczenie następuje w glebie, w otoczce ze zlepionych grudek podłoża.
Rozprzestrzenienie i zagrożenie Gatunek holarktyczny. Podgatunek nominatywny znany jest z nearktycznej Ameryki Północnej (z Kanady i Stanów Zjednoczonych), syberyjskiej części Rosji, Azerbejdżanu oraz z Europy, gdzie wykazywany jest z Francji, Belgii, Holandii, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Białorusi, Słowenii, Chorwacji oraz Bośni i Hercegowiny. L. p. asperatus zamieszkuje tylko Europę i podawany jest z Łotwy, Polski, Słowacji, Węgier, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Chorwacji i Serbii. L. p. flavidulus znany jest z Ukrainy, europejskiej i zachodniosyberyjskiej części Rosji, Armenii i Kazachstanu.
Na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej” umieszczony jest jako gatunek bliski zagrożenia wymarciem (NT).
Przypisy
Kategoria:Ryjkowcowate Kategoria:Chrząszcze Azji Środkowej Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Kanady Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Chrząszcze Stanów Zjednoczonych Kategoria:Chrząszcze Zakaukazia Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1763 roku