Pavel Pták (ur. 1947) – czeski matematyk, profesor Czeskiego Uniwersytetu Technicznego w Pradze, związany z Katedrą Matematyki Wydziału Elektrotechnicznego tej uczelni. Specjalizuje się w strukturach ortomodularnych, logice kwantowej, nieprzemiennej teorii miary, topologii i analizie funkcjonalnej.
Życiorys W latach 1965–1970 studiował na Wydziale Matematyczno-Fizycznym Uniwersytetu Karola w Pradze, specjalizując się w analizie matematycznej. W 1972 roku uzyskał stopień RNDr. z teorii kategorii na podstawie pracy The generalized algebraic categories, a w 1976 roku stopień CSc. z topologii za rozprawę Discreteness in uniform spaces.
Od 1971 roku był związany z Wydziałem Elektrotechnicznym Czeskiego Uniwersytetu Technicznego w Pradze. W latach 1971–1981 pracował tam jako wykładowca i starszy wykładowca, w latach 1981–1996 jako docent, a od 1996 roku jako profesor. Habilitował się na tej uczelni na podstawie pracy poświęconej logikom kwantowym. W 1991 roku uzyskał stopień DrSc. z algebry na podstawie rozprawy States on orthostructures and the axiomatics of quantum theories.
Odbywał pobyty naukowe między innymi w Wielkiej Brytanii, Polsce, Włoszech, Francji, Austrii i Stanach Zjednoczonych.
Działalność naukowa Główne zainteresowania badawcze Ptáka obejmują struktury ortomodularne, logiki kwantowe, algebry uporządkowane i nieprzemienną teorię miary. W jego wcześniejszych pracach pojawiały się również zagadnienia z topologii przestrzeni jednostajnych, teorii kategorii, analizy funkcjonalnej oraz matematycznych metod przetwarzania obrazów.
W latach 1980–1997 kierował zespołem badawczym i seminarium poświęconym strukturom ortomodularnym i algebrom uporządkowanym. Był promotorem sześciu doktoratów.
Pták należał do ważnych przedstawicieli czeskiej szkoły logiki kwantowej. W opracowaniu Quantum Logic w Internet Encyclopedia of Philosophy czeska szkoła, kierowana przez Pavla Ptáka, wymieniana jest obok szkoły słowackiej, związanej z Anatolijem Dvurečenskijem i Sylvią Pulmannovą, oraz szkoły włoskiej jako jeden z pionierskich nurtów badań nad strukturami kwantowymi.
Wspólnie z Sylvią Pulmannovą opublikował monografię Orthomodular Structures as Quantum Logics, wydaną w 1991 roku przez Kluwer Academic Publishers w serii Fundamental Theories of Physics. Książka dotyczy własności wewnętrznych struktur ortomodularnych, przestrzeni stanów oraz probabilistycznych aspektów logik kwantowych.
Do jego ważniejszych artykułów należą prace o konkretności logik kwantowych, stanach na ortostrukturach, własnościach ortomodularnych krat i posetów, symetrycznej różnicy w strukturach ortokomplementarnych oraz modelach prawdopodobieństwa w logice klasycznej, kwantowej i rozmytej.
Działalność dydaktyczna Na Czeskim Uniwersytecie Technicznym prowadził podstawowe kursy matematyki dla inżynierów, w tym rachunek różniczkowy i całkowy, algebrę liniową, szeregi Fouriera, transformatę Laplace’a, logikę matematyczną i elementarny rachunek prawdopodobieństwa. Prowadził także kursy podyplomowe z topologii, algebry, algebry liniowej, analizy funkcjonalnej i operatorów w przestrzeniach Hilberta.
Jest autorem podręczników akademickich, między innymi Calculus II oraz Introduction to Linear Algebra.
Wybrane publikacje Orthomodular Structures as Quantum Logics. Intrinsic Properties, State Space and Probabilistic Topics (z Sylvią Pulmannovą). On compatibility in quantum logics (z Jiřím Brabcem). Weak dispersion-free states and the hidden variables hypothesis. On the concreteness of quantum logics (z Johnem D. Maitlandem Wrightem). Exotic logics. Some nearly Boolean orthomodular posets. Lattice properties of subspace families in an inner product space (z Hansem Weberem). Relatively additive states on quantum logics (z Hansem Weberem). Orthocomplemented difference lattices with few generators (z Milanem Matouškiem).
Przypisy
Linki zewnętrzne Profil na stronie Katedry Matematyki Wydziału Elektrotechnicznego ČVUT Wykaz publikacji na stronie ČVUT
Kategoria:Czescy matematycy XX wieku Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Karola Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Czeskiej w Pradze Kategoria:Logicy matematyczni Kategoria:Urodzeni w 1947