Hanna Maria Łukowska-Karniej (ur. 7 sierpnia 1941 w Nowej Borowlance w Kraju Ałtajskim na Syberii) – polska historyk, działaczka opozycji niepodległościowej w PRL, bliska współpracowniczka Kornela Morawieckiego, współorganizatorka Solidarności Walczącej. Dama Orderu Orła Białego.
Życiorys Jej matka została deportowana na Syberię, gdzie w Nowej Borowlance urodziła się Hanna Łukowska-Karniej. Po zakończeniu II wojny światowej udało się im powrócić do Polski. W 1965 r. rozpoczęła pracę w Katedrze Ekonomiki Politechniki Wrocławskiej w charakterze laboranta. W 1967 r. została zatrudniona w Instytucie Ekonomii i Organizacji tejże politechniki jako operator komputera Odra. W 1970 r. ukończyła historię na Uniwersytecie Wrocławskim. Od 1972 r. pracowała w Bibliotece Instytutu Matematyki Politechniki Wrocławskiej. Pracę w tej bibliotece zakończyła w 1986 r. Od 1992 do 2006 pracowała jako nauczycielka historii w Zespole Szkół nr 4 we Wrocławiu.
W 2022 r. została uhonorowana w ramach akcji „Paszporty wolności”. Telewizja Polska poświęciła jej film dokumentalny.
3 maja 2026 r. prezydent Karol Nawrocki odznaczył ją Orderem Orła Białego.
Działalność opozycyjna Działalność opozycyjną rozpoczęła pod koniec lat 70. XX wieku. W 1968 r. uczestniczyła w wydarzeniach marcowych we Wrocławiu. Od 1979 r. prowadziła tajną bibliotekę wydawnictw niezależnych oraz zajmowała się kolportażem „Biuletynu Dolnośląskiego”. Od października 1980 r. była członkinią NSZZ „Solidarność”. Po wprowadzeniu stanu wojennego ukrywała Kornela Morawieckiego, a jej mieszkanie stało się miejscem organizacji zaplecza poligraficznego i kolportażowego Regionalnego Komitetu Strajkowego Dolny Śląsk oraz pierwszą konspiracyjną siedzibą redakcji pisma „Z Dnia na Dzień”. Do maja 1982 r. uczestniczyła w pracach RKS jako główna łączniczka i asystentka Morawieckiego, organizując jego ukrywanie oraz kontakty konspiracyjne.
W czerwcu 1982 r. była współorganizatorką Solidarności Walczącej, w której weszła w skład Rady oraz Komitetu Wykonawczego. Od 7 września 1982 r. była rozpracowywana przez WUSW we Wrocławiu w ramach SOR krypt. Książka. W maju 1983 r. została zatrzymana i przesłuchiwana w związku ze śledztwem przeciwko redaktorom i drukarzom podziemnego pisma „Wiadomości Bieżące”. Na początku 1984 r., zagrożona aresztowaniem w związku z nasileniem represji, ukrywała się i była poszukiwana listem gończym. 6 czerwca została aresztowana, a następnie zwolniona na mocy amnestii z 22 lipca 1984 r. Po wyjściu na wolność kontynuowała działalność w strukturach Solidarności Walczącej, była wielokrotnie zatrzymywana i poddawana rewizjom.
9 listopada 1987 r. została ponownie aresztowana wraz z Kornelem Morawieckim. Przebywała w areszcie MSW, następnie od 24 grudnia 1987 r. w Areszcie Śledczym Warszawa-Mokotów oraz we Wrocławiu. W marcu 1988 r. przed Sądem Rejonowym we Wrocławiu rozpoczął się jej proces pod zarzutem działalności antypaństwowej; rozprawę początkowo utajniono, jednak po proteście obrony została odroczona. 20 kwietnia 1988 r. została zwolniona.
Ordery i odznaczenia Order Orła Białego (2026, w uznaniu znamienitych zasług dla Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności dla przemian demokratycznych i wolnej Polski, za osiągnięcia w działalności społecznej i charytatywnej na rzecz osób potrzebujących pomocy i wsparcia)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 kwietnia 2026 r. nr rej. 234/2026 o nadaniu orderów () – pkt 2. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2007, za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za osiągniącia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i społecznej)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 czerwca 2007 r. o nadaniu orderów i odznaczenia (). Złoty Krzyż Zasługi (Londyn 1988) Krzyż Wolności i Solidarności (2016, za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowania praw człowieka w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej)Postanowienie nr rej. 259/2016 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 czerwca 2016 r. o nadaniu odznaczeń ().
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1941 Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Działacze Solidarności Walczącej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy nauczyciele historii Kategoria:Więźniowie polityczni w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1957–1989 Kategoria:Więźniowie więzienia mokotowskiego (Polska Ludowa)