Grzybówka kremowa (Mycena xantholeuca Kühner) – gatunek grzybów z rodziny grzybówkowatych (Mycenaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Mycena, Mycenaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1957 r. Robert Kühner na ziemi we Francji. Synonim: Mycena xantholeuca var. macrospora Robich 2016. Polską nazwę nadała Maria Lisiewska w1987 r.
Morfologia Kapelusz O średnicy 5–30 mm, stożkowaty do wypukło-dzwonkowatego, słabo bruzdkowany, z prześwitującymi prążkami przy brzegu,. Powierzchnia naga, oprószona, bardzo blada, szarobiała, kremowa do lekko żółtawobiałej, brzeg zazwyczaj bardziej biały, ale bywa też bardziej żółty. Blaszki W liczbie 16-34 pełnych blaszek, wąsko przyrośnięte, zbiegające z krótkim ząbkiem, białe, w eksykatach przebarwiające się na żółtaworóżowo. Trzon O wysokości 10–70 mm, grubości 0,5–2,2 mm, pusty, równy, prosty, zakrzywiony u dołu. Powierzchnia naga, gładka, wodnistobiała do szarej, ciemniejsza u pokrytej włókienkami podstawy. Miąższ Świeże owocniki bez zapachu, po wyschnięciu mają zapach jodoformu. Cechy mikroskopowe Zarodniki 8–10(–11) x 4,5–6(–7) µm, Q 1,5–2, Qav ~ 1,7, w kształcie kropeczki, gładkie, amyloidalne. Podstawki 25–29 × 6–8 µm, maczugowate, 4-zarodnikowe, ze sterygmami o długości do 7 µm. Cheilocystydy 15–35(–45) x 7–19,5 µm, tworzące jałowy pas, maczugowate do obustronnie gruszkowatych, pokryte stosunkowo nielicznymi, dość równomiernie rozmieszczonymi, prostymi lub nieco zakrzywionymi, cylindrycznymi naroślami, z których niektóre na wierzchołkach mają główki. Pleurocystyd brak. Strzępki włosków o średnicy 2–3,5 µm, lekko galaretowate, tworzące gęste masy, narośla o wymiarach 1–2 × 0,5–1 µm, często pokryte również małymi, prawie kulistymi komórkami o szerokości 4-9 µm. Strzępki warstwy korowej trzonu o szerokości 1,5-5 µm, niezbyt gęsto pokryte krótkimi, drobnymi naroślami. Sprzążki występują we wszystkich częściach grzyba.
Występowanie i siedlisko Podano stanowiska w Europie. Gatunek rzadki, notowany w niektórych tylko krajach Europy. W Polsce do 2003 r. podano 3 stanowiska, w późniejszych latach podano następne.
Grzyb saprotroficzny. Występuje w lasach na leżącym na ziemi, omszałym drewnie. Owocniki pojedynczo, stadnie lub w wiązkach na ściółce lub wśród mchów i martwego drewna w lasach iglastych i liściastych, spotykany również pod olchami na wysokości 2000 m n.p.
Przypisy
Kategoria:Grzybówkowate Kategoria:Mykobiota Polski