Więzienie 313 w Tiranie (alb. Burgu 313), też jako: Więzienie Jordan Misja – zakład karny znajdujący się w Tiranie.
Historia Powstanie więzienia W czasie przebudowy Tirany w roku 1930, w centralnej części miasta wzniesiono budynek więzienia (z czasem określany pojęciem "starego więzienia"), przeznaczony głównie dla więźniów niebezpiecznych. W 1940, w czasie włoskiej okupacji Albanii wzniesiono budynek (zwany "nowym więzieniem") w północnej części miasta, w bezpośrednim sąsiedztwie Komendy Głównej Karabinierów (obecnie budynek Archiwum Państwowego). W budynku przetrzymywano osoby oskarżane o działalność polityczną, a także pospolitych przestępców.
W okresie dyktatury komunistycznej Po przejęciu władzy przez komunistów działalność obu więzień wznowiono 1 grudnia 1944. Stare więzienie, pełniące funkcję więzienia śledczego otrzymało numer 2, zaś nowe więzienie numer 5, oba obiekty znalazły się pod nadzorem Departamentu Obrony Ludu. Pierwszym komendantem więzienia w 1944 został zasłużony działacz komunistyczny Aristidh Qendro (w lutym 1945 został usunięty ze stanowiska, a w 1946 stracony). thumb|250px|Tablica na murze więzienia 313 upamiętniająca śmierć Stanisława Zubera W 1945 przez oba więzienia przewinęło się ponad 600 osób, aresztowanych w większości z powodów politycznych. W 1946 personel obu więzień liczył 123 osoby, w tym 5 oficerów. W 1958 oba zakłady karne zostały połączone i nazywane odtąd więzieniem 313. W tym czasie w obu budynkach znajdowało się ponad 600 zatrzymanych, z czego ponad połowę stanowili więźniowie polityczni. W więzieniu 313 przetrzymywano osoby prowadzące działalność antykomunistyczną, a także ofiary czystek w partii komunistycznej (Koçi Xoxe, Beqir Balluku, Koco Theodhosi, Fecor Shehu, Kadri Hazbiu).
Dalsze losy więzienia Po upadku komunizmu obiekt został przebudowany i przeznaczony dla szczególnie niebezpiecznych więźniów, w tym dla przywódców organizacji przestępczych jako więzienie przedprocesowe. W 2000 zaostrzono środki nadzoru nad więzieniem po zabójstwie Ilira Bardhiego, jednego z osadzonych, który zginął od strzału snajpera z budynku oddalonego od więzienia o 200 metrów. W 2015 wszyscy więźniowie opuścili więzienie, które poddano gruntownej modernizacji. W więzieniu polepszono warunki bytowe więźniów, a także wprowadzono nowoczesne metody nadzoru, uniemożliwiające ucieczkę z obiektu.
Komendanci więzienia Na podstawie 1944-1945: Aristidh Qendro 1945: Janaq Karapalaqi 1949-1950: Tasi Marko 1953-1955: Vangjel Rrëmbeci 1955-1956: Hysen Kapllani 1956-1966: Metush Rrapo 1966-1967: Azbi Lamçe 1967-1983: Imer Manaj
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Architektura w Tiranie Kategoria:Budynki oddane do użytku w 1940 Kategoria:Budynki oddane do użytku w 1930 Kategoria:Prawo w Albanii Kategoria:Więzienia w Albanii