Tsubaki Factory (, znana również jako Camellia Factory) – japońska grupa idolek utworzona w 2015 roku ze stażystek Hello! Project (Hello Pro Kenshūsei). Są zdobywczyniami nagrody Japan Record Awards dla najlepszego nowego artysty.
Siostrzaną grupą Tsubaki Factory jest Kobushi Factory.
Historia 2015–2019: Debiut, początki kariery nagroda Japan Record Awards i pierwszy album studyjny Utworzenie grupy zostało ogłoszone i potwierdzone w japońskich mediach 29 kwietnia 2015 roku. W jej składzie znalazło się sześciu uczestniczek z programów stażowych Hello! Project: dwie szesnastolatki Riko Yamagishi oraz Risa Ogata, trzy piętnastolatki Yumeno Kishimoto, Kisora Niinuma i Ami Tanimoto, a także czternastoletnia Kiki Asakura. 8 sierpnia, podczas koncertu „Hello! Project 2015 Semmer”, ogłoszono, że Riko Yamagishi zostanie liderką grupy, a Risa Ogata wiceliderką. Ich pierwszy singel „Seishun Manmannaka!” pojawił się 6 września.
Na początku sierpnia 2016 roku grupa wystąpiła podczas największego festiwalu idoli Tokyo Idol Festival. 13 sierpnia podczas imprezy dla fanów Tsubaki Factory ogłoszono, że członkinie Hello Pro Kenshuusei: Mizuho Ono, Saori Onoda i Mao Akiyama dołączyły do grupy. Pierwszy występ w dziewięcioosobowym składzie odbył się 4 września podczas „Hello! Project Kenshuusei Happyoukai 2016 9gatsu ~Singing!~”. Tuż przed rozpoczęciem występu, doradczyni Hello! Project Saki Shimizu ogłosiła, że grupa w styczniu przyszłego roku zadebiutuje pod szyldem flagowej wytwórni Up-Front Works „Zetima”.
22 lutego 2017 roku wydały swój pierwszy singel „Hatsukoi Sunrise / Just Try! / Uruwashi no Camellia” pod nową wytwórnią. 9 listopada ogłoszono, że dziewczęta zdobyły nagrodę dla nowego artysty w ramach 50. edycji Japan Cable Awards; nagrodę wręczono podczas gali, która miała miejsce 4 grudnia. 16 listopada oznajmiono również, że grupa Tsubaki Factory zdobyła nagrodę dla nowego artysty podczas 59. edycji Japan Record Awards, którą odebrały podczas ceremonii zorganizowanej 30 grudnia w Nowym Teatrze Narodowym w Tokio, na której ogłoszono także, że grupa została zwycięzcami w kategorii najlepszego nowego artysty.
W sierpniu 2018 roku grupa po raz drugi w swojej karierze wystąpiła podczas Tokyo Idol Festival. W dniach od 16 września do 1 grudnia Tsubaki Factory zorganizowało trasę koncertową obejmującą 28 występów w 14 lokalizacjach. 14 listopada na sklepowe półki trafił pierwszy album studyjny Tsubaki Factory zatytułowany „First Bloom”.
19 kwietnia 2019 roku ogłoszono, że wraz z inną grupą Hello! Project Beyooooonds będą oficjalnym ambasadorem ogólnokrajowego konkursu coverów piosenek z anime „Ai Odori Matsuri 2019”. 2 sierpnia Tsubaki Factory wystąpiły po raz kolejny w Odaibie na Tokyo Idol Festival. W maju Kiki Asakura zdecydowała się na przerwę od działań w grupie z powodu dolegliwości w dolnej części pleców. Po przeprowadzonych badaniach stwierdzono, że to przepuklina krążka międzykręgowego w obrębie odcinka lędźwiowego. W październiku poinformowano, że Asakura wróci do aktywności.
2020–2024: Występy w hali widowiskowej Nippon Budōkan, pierwsze miejsce na liście Oricon Singles Chart i pierwsze zagraniczne koncerty 15 stycznia 2020 roku, w trakcie eventu związanego z premierą nowego singla „Ishiki Takai Otome no Dilemma / Dakishimerarete Mitai”, Asakura wznowiła działalność w grupie. 16 marca podczas minikoncertu i wydarzenia związanego z uściskiem dłoni z okazji premiery singla „Ishiki Takai Otome no Dilemma / Dakishimerarete Mitai”, grupa ogłosiła swoją pierwszą trasę koncertową w Tokio, Nagoi i Osace. Niemniej jednak, 14 kwietnia podano, że ich pierwsza trasa zostanie odwołana z powodu wprowadzenia przez rząd stanu wyjątkowego w związku z nasileniem się epidemii COVID-19. 8 października na stronie internetowej Hello! Project poinformowano, że Risa Ogata została zawieszona we wszystkich aktywnościach na czas nieokreślony z powodu naruszenia zasad. 28 grudnia na oficjalnej stronie ogłoszono, że Ogata opuściła Hello! Project oraz Tsubaki Factory i rozpocznie nową karierę artystyczną.
Pod koniec maja 2021 roku ukazał się drugi album grupy zatytułowany „2nd Step”. 7 lipca ogłoszono zwycięzców wspólnych przesłuchań do grup Hello! Project „Juice=Juice” i „Tsubaki Factory”. Przesłuchania trwały od 22 stycznia do 1 marca. W wyniku tych przesłuchań do Tsubaki Factory dołączyły Shiori Yagi, Yuumi Kasai oraz Marine Fukuda, a także członkini Hello Pro Kenshuusei Runo Yofu. 1 października planowano ich udział w TIF, jednak z powodu nadchodzącego tajfunu zarówno ich występ, jak i cały program pierwszego dnia festiwalu został odwołany. 18 października grupa zorganizowała swój pierwszy koncert w Nippon Budōkan. 31 grudnia, podczas pierwszej części corocznej imprezy „Hello! Project Year-End Party 2021 ~ Good Bye & Hello! ~” zorganizowanej w Nakano Sun Plaza, ogłoszono, że Kisora Niinuma zostanie mianowana na stanowisko wiceliderki grupy.
Od 20 marca do 4 czerwca 2022 roku grupa odbyła swoją pierwszą trasę koncertową „Tsubaki Factory Concert Tour ~Parade~”, w ramach której dała 15 koncertów w 11 japońskich miastach. Ponadto podczas trasy wystąpiła po raz drugi w hali widowiskowej Nippon Budōkan. Singel „Adrenaline Dame / Yowasa ja nai yo, Koi wa / Idol Tenshoku Ondo”, który zadebiutował 29 czerwca, zdobył pierwszą pozycję w cotygodniowym rankingu Oricon Singles Chart. Płyta została odznaczona złotym certyfikatem przez Japońskie Stowarzyszenie Przemysłu Nagraniowego w uznaniu za sprzedaż przekraczającą 100 000 kopii. Następnie 6 sierpnia zagościły na scenie Tokyo Idol Festival, po upływie około dwóch lat. W pierwotnych planach był występ w kompletnym składzie, jednak tuż przed rozpoczęciem Mizuho Ono doznała urazu, przez co wystąpiły na scenie bez niej. Natomiast pod koniec sierpnia wystąpiły na wydarzeniu muzycznym @JAM Expo odbywającym się w Yokohama Arena. 7 września Asakura Kiki poinformowała, że wiosną 2023 roku zamierza opuścić Tsubaki Factory oraz Hello! Project.
2 kwietnia 2023 roku Kiki formalnie rozstała się z grupą oraz Hello! Project na wydarzeniu, które odbyło się w hali wystawowej Makuhari Messe w Chibie. Następnie, 13 kwietnia pojawiła się informacja, że członkinie grupy, Riko Yamagishi i Yumeno Kishimoto, opuszczą Tsubaki Factory oraz Hello! Project po zakończeniu nadchodzącej jesiennej trasy koncertowej grupy. Z kolei 10 czerwca podczas koncertu grupy w ramach festiwalu „Sayonara Nakano Sun Plaza Music Festival”, który odbył się w Nakano Sun Plaza, ogłoszono, że Ami Tanimoto obejmie funkcję wiceliderki. Pod koniec czerwca poinformowano, że Kishimoto zrezygnuje z działalności na pewien czas z powodu zdiagnozowanych u niej zaburzeń adaptacyjnych. Z powodu zdiagnozowania COVID-19 u kilku członkiń, grupa zdecydowała się odwołać swój udział w festiwalu Tokyo Idol Festival, który miał się odbyć 4 sierpnia, a na scenie, zastąpiły ją zespoły Ocha Norma oraz Beyooooonds. 21 września ogłoszono, że Kishimoto powraca do aktywności, od trasy koncertowej „Tsubaki Factory Concert Tour 2023 Autumn 'Oshiya'”, która zaplanowana jest na 7 października. Oznajmiono również, że odejdzie z grupy równocześnie z Yamagishi podczas finałowego występu jesiennej trasy, który odbędzie się 6 listopada w Nippon Budōkan. W połowie października dziewczęta zadebiutowały poza Japonią, występując w Hongkongu oraz na Tajwanie. 29 października ogłoszono, że Kisora Niinuma przyjmie rolę liderki, po tym, jak Yamagishi opuści grupę. 6 listopada Yamagishi oraz Kishimoto opuściły Tsubaki Factory i Hello! Projekt.
26 stycznia 2024 roku poinformowano, że Niinuma zrezygnuje z członkostwa w Tsubaki Factory oraz z Hello! Projekt po zakończeniu nadchodzącej wiosennej trasy koncertowej grupy. Na początku lutego ogłoszono, że Mihane Ishii, Yuu Murata i Fuka Doi, które z powodzeniem przeszły trwające od czerwca ubiegłego roku przesłuchania z okazji 25-lecia Hello! Project, zostaną nowymi członkiniami grupy. Jeszcze w tym samym miesiącu, po niemal trzech latach, grupa zaprezentowała swój trzeci album studyjny noszący tytuł „3rd -Moment-”. 25 maja, w trakcie koncertu grupy, ogłoszono, że Ami Tanimoto przejmie rolę trzeciej liderki grupy od Niinumy, a Mizuho Ono zajmie miejsce Tanimoto jako nowa wiceliderka od 11 czerwca, po odejściu Niinumy.
Od 2025: Obecnie 27 stycznia 2025 roku poinformowano, że Shiori Yagi odejdzie z Tsubaki Factory oraz Hello! Project po koncercie w Nippon Budōkan, który odbędzie się 30 kwietnia. 16 sierpnia na wydarzeniu Hello! Con 2025 w Funabashi ogłoszono, że Itsuki Nishimura, należąca do Hello Pro Kenshuusei, będzie nową członkinią grupy. 27 listopada Nishimura ogłosiła, że otrzymała diagnozę, która potwierdza „symptomy sugerujące potencjalne zaburzenia adaptacyjne oraz wskazanie na konieczność odpoczynku na jakiś czas”. Równocześnie ogłosiła, że wstrzymuje swoją działalność.
W lutym 2026 roku ogłoszono, że Marin Fukuda zawiesi swoją działalność od połowy maja do początku czerwca z powodu obowiązkowego programu nauczania praktyk pedagogicznych na uniwersytecie, do którego uczęszcza. Oraz, że nie weźmie udziału w koncertach w ramach wiosennego tournée „Tsubaki Factory Live Tour 2026 Spring ~Heat It Up~”, 19 oraz 29 maja. na początku marca ogłoszono, że Mao Akiyama opuści grupę i Hello! Project po zakończeniu trasy koncertowej zaplanowanej na jesień tego roku. 9 marca ogłoszono, że Nishimura, która wstrzymała działalność w celu powrotu do zdrowia, powróci do aktywności 20 marca podczas wydarzenia Hello! Project, lecz jej stan zdrowia wciąż będzie podlegał obserwacji. 25 maja na oficjalnej stronie internetowej festiwalu TIF, który odbędzie się między 31 lipca a 1 sierpnia, ogłoszono, że grupa Tsubaki Factory weźmie w nim udział.
Członkinie Imię i nazwisko Data urodzenia Miejsce urodzenia Narodowość Reprezentatywny kolor Uwagi Przy.Ami Tanimoto谷本 安美16 listopada1999Hokkaido jasnofioletowyLiderka grupy, członkini oryginalnego składuMizuho Ono小野 瑞歩29 września2000Tokio szmaragdowozielonyWiceliderka grupy, dołączyła 13 sierpnia 2016Saori Onoda小野田 紗栞17 grudnia2001Hamamatsu brzoskwiniowyDołączyła 13 sierpnia 2016, była członkini Princess♪RibbonMao Akiyama秋山 眞緒29 lipca2002prefektura Osaka jasnoczerwonyDołączyła 13 sierpnia 2016Yuumi Kasai河西 結心30 lipca2003Minami-Arupusu fioletowyDołączyła 7 lipca 2021Marine Fukuda福田 真琳18 października2004Szanghaj, Chiny(dorastała w Hasami) królewski niebieskiDołączyła 7 lipca 2021Runo Yofu豫風 瑠乃20 grudnia2007prefektura Hiroszima(dorastała w prefekturze Osaka) musztardowyDołączyła 7 lipca 2021Mihane Ishii石井 泉羽20 października2008prefektura Kanagawa białyDołączyła 7 lutego 2024Yuu Murata村田 結生12 marca2010prefektura Aichi jasnoróżowyDołączyła 7 lutego 2024Fuka Doi土居 楓奏23 marca2010prefektura Osaka jasnozielonyDołączyła 7 lutego 2024Itsuki Nishimura西村 乙輝15 października2010prefektura Kanagawa żółtyDołączyła 16 sierpnia 2025
Byłe członkinie Imię i nazwisko Data urodzenia Miejsce urodzenia Narodowość Reprezentatywny kolor Uwagi Przy.Risa Ogata小片 リサ5 listopada1998Tokio jasnopomarańczowyCzłonkini oryginalnego składu, odeszła 28 grudnia 2020Kiki Asakura浅倉 樹々3 września2000Kisarazu jasnoróżowyCzłonkini oryginalnego składu, odeszła 2 kwietnia 2023Riko Yamagishi山岸 理子24 listopada1998prefektura Chiba jasnozielonyCzłonkini oryginalnego składu, odeszła 6 listopada 2023Yumeno Kishimoto岸本 ゆめの1 kwietnia2000prefektura Osaka żółtyCzłonkini oryginalnego składu, odeszła 6 listopada 2023Kisora Niinuma新沼 希空20 października1999prefektura Aichi JasnoniebieskiCzłonkini oryginalnego składu, odeszła 10 czerwca 2024Shiori Yagi八木 栞19 września2003prefektura Aichi pomarańczowyDołączyła 7 lipca 2021, odeszła 30 kwietnia 2025
Liderki grupy # Imię i nazwisko Okres aktynowości na stanowisku liderki Liczba spędzonych dni na stanowisku liderki1Riko Yamagishi山岸 理子8 sierpnia 2015 – 6 listopada 20233064 dni (8 lat, 2 miesiące i 29 dni)2Kisora Niinuma新沼 希空7 listopada 2023 – 10 czerwca 2024216 dni (7 miesięcy i 3 dni)3Ami Tanimoto谷本 安美11 czerwca 2024 – Obecnie
Wiceliderki grupy