Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Drożkowie – rzymskokatolicki, kościół parafialny z XIII wieku w Drożkowie w powiecie żarskim, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa lubuskiego; od 1. połowy XVI wieku do 1945 roku zbór ewangelicki.
Historia Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z XIII wieku, pochodzi on z 2. połowy XIII wieku. Dobudowano do niego wieżę na planie kwadratu pod koniec XIII wieku. Parafia została erygowana w 1300 roku, kościół pojawia się jako parafialny w źródle z 1346 roku, podlegał pod archiprezbiterat w Żarach. Świątynia została przebudowana w XV wieku, powstało wówczas prezbiterium zamknięte pięciobocznie na miejscu pierwotnie prostokątnego. Nowa więźba dachowa została położona na początku XVI wieku, wsparto ją na drewnianych słupach. Od okresu reformacji, od 1. połowy XVI wieku do 1945 roku świątynia należała do protestantów. Wieża została nadbudowana, a otwory okienne zostały przekształcone. W 1803 roku umieszczono na dachu wieży iglicę z wiatrowskazem, dach wieży był wówczas pokryty łupkiem. Pod koniec XIX wieku zbudowano wieńczący wieżę strzelisty ostrosłupowy dach hełmowy w stylu neogotyckim, powstał także gzyms wieńczący ściany wieży. Podczas II wojny światowej świątynia nie doświadczyła poważniejszych uszkodzeń. Kościół został przejęty przez katolików i poświęcony w kwietniu 1946 roku. Po 1945 roku została usunięta empora boczna oraz empory w prezbiterium, loże kolatorskie i stalle, zlikwidowano także część cmentarza. Zespół kościoła tj. kościół (nr rej. L-390/A z 5 czerwca 1961), cmentarz przy kościele (nr rej.: L-417/A z 10 grudnia 2010), ogrodzenie oraz otoczenie (teren nowego cmentarza) zostały wpisane do wojewódzkiego rejestru zabytków nieruchomych. W latach 1981–1986 prowadzono prace konserwatorskie, podczas których odsłonięto kamienne lica elewacji, wcześniej wtórnie otynkowane. Pokrycie dachowe wymieniono w 2013 roku. Kościół jest czynny.
Architektura Świątynia , orientowana, zbudowana z kamienia polnego i cegły pośrodku wsi na wzniesieniu, w najwyższym punkie miejscowości, otoczona cmentarzem, użytkowanym od XV wieku do 1940 roku oraz nowym cmentarzem. Od północy została dobudowana zakrystia z późnogotyckim portalem. Świątynia jednonawowa, z prezbiterium zamkniętym pięciobocznie ze skarpami, których zakończenia są pokryte dachówką. Wieża zbudowana na planie prostokąta przylega od zachodu, wejście do niej jest zamknięte łukiem półokrągłym. Kruchta znajduje się od południa. Elewacje zewnętrzne wieńczy fryz arkadowy. Ściana północna z wczesnogotyckimi, wąskimi oknami.
Nawa o wymiarach 16,4 na 10,4 m nakryta stropem płaskim, który wspierają dwa rzędy drewnianych słupów, nakrywa ją dach dwuspadowy. Prezbiterium o wymiarach 10 x 7,4 m nakryte czteroprzęsłowym sklepieniem krzyżowo-żebrowym ze wspornikami w kształcie głów ludzkich i maszkaronów. Zakrystia i wnętrze wieży nakryte sklepieniem kolebkowym. Łuk tęczowy oraz drzwi do zakrystii były pokryte malowidłami. Brak historycznego wyposażenia; drewniane figury dwunastu apostołów z około 1400 roku o wysokości około 64 cm z ołtarza skrzydłowego trafiły na mocy testamentu Josepha Pietsch-Neissego do Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu, były eksponowane w okresie międzywojennym w muzealnej sieni. Według źródła z 1939 roku w nawie znajdowała się boczna empora północna, która miała dwa piętra; w prezbiterium znajdowały się trzy empory pochodzące z 1576, 1600 i 1604 roku; ich balustrady były pokryte licznymi malowidłami o treści religijnej, a także herbami Caspera von Wiedebach auf Girschdof oraz Cathariny z domu Marenn, oba pochodziły z 1611 roku. W prezbiterium znajdowały się pozostałości malowideł z około 1400 roku przedstawiające świętą. Stół ołtarzowy pochodził z połowy XIX wieku, przedstawiono na nim scenę Ukrzyżowania; chrzcielnica pochodziła z 1841 roku. Na dzwonie o średnicy 102 cm widniała inskrypcja: O rex glorie veni cum pace, pochodził z XIII lub XIV wieku. Drugi dzwon o średnicy 111 cm był odlany w 1797 roku przez Johanna Sieferta w Görlitz.
W prezbiterium znajduje się rzeźbiony krzyż autorstwa J. Witkowskiego z Tarnowa, wykonany w 1975 roku.
W kościele umieszczono płyty nagrobne pastorów zmarłych w XVII i XVIII wieku, w prezbiterium nagrobek z herbem zapewne z XVI wieku, a przed kościołem był podwójny nagrobek Friedricha Ernsta Leopolda (ur. 1733, zm. 1800). Przed świątynią znajduje się drewniany krzyż. Plac wokół niej jest częściowo otoczony średniowiecznym murem z kamienia. Na południe od kościoła znajdował się mur z kamienia polnego, stanowił on zapewne pozostałość ogrodzenia cmentarza.
Przypisy
Drożków Drożków Kategoria:Drożków Drożków Drożków Drożków Drożków