Kukułka (ros. Кукушка) – rosyjski żargon wojskowy określający fińskich żołnierzy – snajperów i erkaemistów, którzy zajmowali zakamuflowane pozycje na drzewach w czasie radziecko-fińskiej wojny zimowej w latach 1939–1940.

Historia Termin „kukułka” pojawia się wielokrotnie w książce „Бои в Финляндии. Воспоминания участников”, wydanej w Związku Radzieckim w 1941 roku, w której najczęściej opisywano „kukułkę” jako snajpera strzelającego z drzewa. Wzmianki o fińskich snajperach „kukułkach” są dość powszechne we wspomnieniach i pamiętnikach radzieckich uczestników wojny zimowej, a także w prasie radzieckiej. Wspominają o nich w szczególności major A.M. Sołowjow (instruktor snajperów, który szkolił ich we Froncie Leningradzkim podczas wielkiej wojny ojczyźnianej), generał Jewgienij Iwanowski (starszy porucznik i dowódca czołgu podczas wojny zimowej) i marszałek Kiriłł Mierieckow (podczas wojny zimowej, dowódca 7 Armii).

Dokumenty archiwalne potwierdzają co najmniej jeden przypadek zabicia „kukułki”: 3 stycznia 1940 roku żołnierze 1 kompanii 1 batalionu radzieckiego 4 pułku granicznego zabili fińskiego snajpera, który znajdował się na drzewie. W praktyce snajperzy brali udział w wojnie zimowej po stronie fińskiej, a Simo Häyhä jest uważany za najskuteczniejszego z nich. Jednakże ani on, ani jego historiograf oraz fińscy historycy nie wspominają o wspinaniu się snajperów na drzewa, chociaż stosowana wówczas taktyka snajperska została opisana dość szczegółowo. W marcu 1940 roku na plenum Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików) ludowy komisarz obrony ZSRR Klimient Woroszyłow w swoim sprawozdaniu o wynikach wojny z Finlandią wspomniał, że w czasie wojny „gazety frontowe Armii Czerwonej pisały za dużo i przesadnie” o fińskich „kukułkach” i ich czynach.

Jak podają współczesne źródła, żołnierze fińscy strzelali z drzew „znacznie rzadziej, niż wyobrażali sobie żołnierze Armii Czerwonej... Ten sposób prowadzenia indywidualnych działań bojowych nie pozostawiał praktycznie żadnej szansy na wycofanie się żołnierza siedzącego na drzewie, a nawet lekkie zranienie mogło spowodować śmiertelny upadek”. Uważa się, że legenda o snajperach ukrywających się na drzewach zrodziła się w czasach, gdy echo strzałów oddanych przez ukrytego snajpera, wielokrotnie odbijające się od drzew w lesie, dezorientowało czerwonoarmistów. Uważa się również, że przynajmniej część wzmianek o strzelcach „kukułkowych” odnosi się do stanowisk obserwacyjnych ustawionych na drzewach. Podczas wojny zimowej takie stanowiska obserwacyjne (w formie platform) były zakładane przez fińskich strażników granicznych i obserwatorów.

Film W 2002 roku nakręcono rosyjski komediodramat wojenny Kukułka, w reżyserii Aleksandra Rogożkina.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Gwara żołnierska Kategoria:Strzelectwo wyborowe Kategoria:Wojna zimowa 1939–1940