STOMAlife. Odkryj stomię (ang. STOMAlife. Discover ostomy) – ogólnopolska kampania społeczna dotycząca stomii i społecznego funkcjonowania osób z wyłonioną stomią. Została zainaugurowana w 2014 roku, a jej celem było przełamywanie tabu związanego ze stomią, edukacja pacjentów, ich bliskich, personelu medycznego i opinii publicznej oraz przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu osób ze stomią.

Geneza i założenia Kampania została zainaugurowana 11 czerwca 2014 roku w Warszawie podczas konferencji prasowej z udziałem przedstawicieli organizatorów oraz ekspertów medycznych. Jej powstanie wiązano z niską świadomością społeczną dotyczącą stomii oraz z problemem wycofywania się osób po zabiegu z życia społecznego i zawodowego.

W materiałach towarzyszących uruchomieniu kampanii przywoływano oszacowanie, według którego w Polsce żyło około 40 tys. osób ze stomią. Odwoływano się także do raportu „Personel medyczny o komforcie życia stomików”, przygotowanego na podstawie badania pielęgniarek i pielęgniarzy mających kontakt z pacjentami stomijnymi. Według przytaczanych danych 87% stomików odczuwało lęk przed stomią, a 53% zmieniało swoje plany życiowe z powodu stomii.

Założeniem kampanii było przekazanie, że stomia nie musi wykluczać pracy, życia rodzinnego, aktywności fizycznej i społecznej. Kampania miała również ułatwiać osobom ze stomią powrót do aktywności zawodowej i towarzyskiej oraz budować akceptację społeczną dla stomików.

Organizatorzy i patronaty Organizatorami pierwszej odsłony kampanii były: Polskie Towarzystwo Stomijne POL-ILKO, Fundacja im. dr. Macieja Hilgiera oraz . Partnerem medycznym była firma Salts Polska. W późniejszych materiałach jako współorganizatora wskazywano także .

Kampania została objęta instytucji i organizacji związanych z ochroną zdrowia, w tym m.in.:

Naczelnej Rady Lekarskiej, Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, Polskiego Klubu Koloproktologii, Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej, Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, Polskiego Towarzystwa Pielęgniarek Stomijnych, Polskiego Towarzystwa Urologicznego, Towarzystwa Chirurgów Polskich.

Działania w ramach kampanii Edukacja pacjentów i personelu medycznego W ramach kampanii uruchomiono stronę internetową z materiałami poradnikowymi, aktualnościami i historiami pacjentów. Prowadzono także badanie, w którym osoby ze stomią mogły opisać jakość swojego życia, oraz działania doszkalające skierowane do personelu medycznego.

W listopadzie 2014 roku „Gazeta Lekarska” informowała o uruchomieniu w ramach kampanii pierwszego w Polsce interaktywnego kursu dotyczącego stomii i jej pielęgnacji. Kurs był bezpłatny, obejmował podstawowe informacje o stomii, sprzęcie stomijnym, edukacji pacjenta i refundacji akcesoriów, a jego ukończenie mogło być potwierdzone zaświadczeniem.

Poradnie i punkty konsultacyjne Jednym z elementów kampanii było tworzenie bezpłatnych poradni stomijnych. W październiku 2014 roku informowano o otwarciu poradni w Warszawie, przy ul. Czerniakowskiej. Osoby ze stomią i ich bliscy mogli uzyskać tam pomoc pielęgniarek stomijnych oraz konsultacje psychologa, lekarza, dietetyka lub rehabilitanta.

Model bezpłatnego poradnictwa był później kontynuowany w działalności Fundacji STOMAlife. Narodowy Fundusz Zdrowia, opisując organizacje pacjentów współpracujące w ramach Forum Organizacji Pacjentów, wymieniał wśród form pomocy Fundacji STOMAlife , punkty konsultacyjno-szkoleniowe, kartę stomika, szkolenia online oraz informacje dotyczące refundacji sprzętu stomijnego.

Karta stomika W 2015 roku w ramach kampanii powstała karta stomika. Jej celem było ułatwienie osobom ze stomią funkcjonowania w sytuacjach wymagających wyjaśnienia potrzeb związanych z posiadaniem stomii, w szczególności podczas kontroli granicznych, odpraw lotniczych, podróży autokarem oraz pobytu w hotelu.

Kampania obejmowała również bezpłatne szkolenia dla pracowników firm przewozowych, linii lotniczych, służb celnych, służb bezpieczeństwa i hoteli. Ich uczestnicy mieli uzyskać wiedzę o tym, czym jest stomia, jakie potrzeby ma osoba ze stomią i jak reagować w sytuacji okazania karty stomika.

Aspekt dzieci i nastolatków W 2015 roku jedna z odsłon kampanii została poświęcona dzieciom i nastolatkom ze stomią. Podczas spotkania prasowego w Warszawie eksperci zwracali uwagę, że stomia nie dotyczy wyłącznie osób starszych i może być wyłaniana także u noworodków, niemowląt oraz nastolatków.

Elementem tej odsłony była sesja zdjęciowa dzieci ze stomią w wieku od 9 miesięcy do 11 lat. Dzieci przedstawiono podczas codziennych aktywności, takich jak zabawa, jazda na rolkach, taniec, gra w piłkę i plażowanie. Symbolicznym motywem kampanii stał się kangur Omir, odnoszący się do potocznego określenia małych stomików jako „kangurków”. W ramach działań skierowanych do dzieci i ich otoczenia przygotowano także „Przewodnik po stomii dla opiekunów, pedagogów, nauczycieli” oraz cykl szkoleń dla kadry przedszkolnej i szkolnej.

Odbiór medialny Kampania była odnotowywana przez media medyczne, branżowe i ogólnoinformacyjne. O jej starcie pisały m.in. Medonet, Medycyna Praktyczna i „Gazeta Lekarska”, zwracając uwagę na niską świadomość społeczną dotyczącą stomii, lęk pacjentów przed operacją oraz potrzebę edukacji personelu medycznego i opinii publicznej.

W 2015 roku kampania otrzymała nagrodę w kategorii kampanii o tematyce zdrowotnej w konkursie Kampania Społeczna Roku 2014. W uzasadnieniu wskazano, że kampania została nagrodzona za przełamanie tabu dotyczącego życia ze stomią oraz za odważny, bezpośredni komunikat dotyczący tematu społecznie trudnego.

Kampania w 2015 roku została także wyróżniona w konkursie organizowanym przez , uzyskując tytuł Platinum Winner.

Kontynuacja Po pierwszej odsłonie kampanii działania pod marką STOMAlife były rozwijane w formie trwałej działalności edukacyjnej i pomocowej. Fundacja STOMAlife wskazuje, że jej działalność rozpoczęła się od kampanii społecznej z 2014 roku. W późniejszych latach pod marką STOMAlife funkcjonowały m.in. punkty konsultacyjno-szkoleniowe, STOMALinia (bezpłatna infolinia), karta stomika, szkolenia online, atlasy stomijne, przewodnik po stomii oraz materiały dotyczące refundacji sprzętu stomijnego.

Długofalowy charakter działań widoczny był także w utrzymaniu karty stomika jako narzędzia pomocowego. Inicjatywa, zapoczątkowana w ramach kampanii, była później opisywana przez Narodowy Fundusz Zdrowia jako jedna z form pomocy Fundacji STOMAlife, a w 2022 roku została objęta patronatem honorowym Rzecznika Praw Pacjenta.

Przypisy

Kategoria:Kampanie społeczne Kategoria:Stomia