Izba Muzealna w Moderówce

Izba Muzealna w Moderówce (także Izba Pamiątek w Moderówce) – prywatna placówka muzealna działająca w Moderówce działająca w latach 1971–1982.

Gromadziła zabytki kultury materialnej i dokumentująca tradycje ludowe regionu krośnieńskiegoMieczysław Pokropek, Przewodnik po izbach regionalnych w Polsce, Warszawa 1980, s. 145.. Utworzona z inicjatywy regionalisty i etnografa-amatora Stanisława Witkosia przy współudziale Radosława BochenkaWanda Belcik, Regionaliści krośnieńscy, Krosno: Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Krośnieńskiej, 2007, s. 96.Andrzej Kosiek, Izba pamiątek w Moderówce, „Podkarpacie”, nr 32 (46), 12 VIII 1971..

Historia Początki izby sięgają lat 60. XX wieku, kiedy Stanisław Witkoś rozpoczął systematyczne gromadzenie przedmiotów związanych z życiem codziennym mieszkańców okolic Krosna. Od 1960 roku Stanisław Witkoś wraz z Radosławem Bochenkiem prowadzili starania o utworzenie w Moderówce wiejskiej izby pamiątek dokumentującej kulturę ludową regionuWanda Belcik, Regionaliści krośnieńscy, Krosno: Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Krośnieńskiej, 2007, s. 96..

Uroczyste otwarcie placówki nastąpiło 31 lipca 1971 roku w ModerówceMieczysław Pokropek, Przewodnik po izbach regionalnych w Polsce, Warszawa 1980, s. 145.. Ekspozycję urządzono na piętrze domu Jana Twardzika. W organizacji placówki pomocy udzieliły Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu oraz Wydział Kultury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w KrośnieAndrzej Kosiek, Izba pamiątek w Moderówce, „Podkarpacie”, nr 32 (46), 12 VIII 1971..

Według relacji prasowych zgromadzone zbiory liczyły kilka tysięcy eksponatów pochodzących z Moderówki i okolicznych miejscowości. W tworzenie i organizację ekspozycji zaangażowani byli również lokalni działacze społeczni, w tym Radosław BochenekArtur Bata, Etnograf Bajd i Moderówki, „Podkarpacie”, nr 14 (444), 5 IV 1979..

Zbiory Według Przewodnika po izbach regionalnych w Polsce Mieczysława Pokropka ekspozycja liczyła około 2000 eksponatówMieczysław Pokropek, Przewodnik po izbach regionalnych w Polsce, Warszawa 1980, s. 145..

W zbiorach znajdowały się m.in. meble i wyposażenie dawnych gospodarstw wiejskich, sprzęty domowe, sprzęty gospodarcze, narzędzia rolnicze, narzędzia do obróbki zboża, narzędzia tkackie, wyposażenie warsztatów rzemieślniczych, stroje ludowe, hafty i tkaniny, naczynia gliniane, dokumenty, fotografie, numizmaty oraz przedmioty związane z religijnością ludowąMieczysław Pokropek, Przewodnik po izbach regionalnych w Polsce, Warszawa 1980, s. 145–146..

Do najcenniejszych eksponatów należały m.in. rafa, czyli grzebień do lnu datowany na około 1800 rok, kapliczka z figurą Chrystusa Frasobliwego z 1824 roku, księga uchwał Rady Gminnej z 1867 roku, srebrna moneta z 1663 roku oraz tablica sołtysa z okresu międzywojennegoMieczysław Pokropek, Przewodnik po izbach regionalnych w Polsce, Warszawa 1980, s. 146..

Znaczną część zbiorów stanowiły przedmioty pozyskane od mieszkańców Moderówki i okolicznych miejscowości, dokumentujące kulturę materialną Pogórza Krośnieńskiego oraz tradycyjne zajęcia ludności wiejskiejMieczysław Pokropek, Przewodnik po izbach regionalnych w Polsce, Warszawa 1980, s. 145–147..

Po wielokrotnych zmianach lokalizacji ostatnią siedzibą Izby była zagroda Gruszkosiów na granicy Jaszczwi i Moderówki. Przed śmiercią w 1982 roku Stanisław Witkoś przekazał zgromadzone zbiory Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu. Przekazanie kolekcji zakończyło funkcjonowanie Izby Muzealnej w Moderówce jako samodzielnej ekspozycjiTadeusz Łopatkiewicz, Stanisław Witkoś (1902–1982). Ludoznawca z ludu, s. 16–17..

Znaczenie Izba Muzealna w Moderówce należała do najważniejszych społecznych inicjatyw muzealnych regionu krośnieńskiego. Była trzecią z kolei placówką tego typu w powiecie krośnieńskim, po izbie pamiątek kultury łemkowskiej w Zyndranowej oraz Szkolnej Izbie Pamiątek w JedliczuMieczysław Pokropek, Przewodnik po izbach regionalnych w Polsce, Warszawa 1980, s. 145..

Placówka została opisana w regionalnej prasie oraz uwzględniona w ogólnopolskim Przewodniku po izbach regionalnych w PolsceMieczysław Pokropek, Przewodnik po izbach regionalnych w Polsce, Warszawa 1980, s. 145–147..

Zobacz też Stanisław Witkoś Moderówka Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu

Przypisy

Bibliografia Bata Artur, Etnograf Bajd i Moderówki, „Podkarpacie”, nr 14 (444), 5 IV 1979. Belcik Wanda, Regionaliści krośnieńscy, Krosno: Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Krośnieńskiej, 2007, s. 96–97. Kosiek Andrzej, Izba pamiątek w Moderówce, „Podkarpacie”, nr 32 (46), 12 VIII 1971. Łopatkiewicz Tadeusz, Stanisław Witkoś (1902–1982). Ludoznawca z ludu. Pokropek Mieczysław, Przewodnik po izbach regionalnych w Polsce, Warszawa 1980.

Moderówka Kategoria:Moderówka