Modalohr, także Lohr Railway System lub Lohr UIC – system poziomego przeładunku w transporcie kombinowanym kolejowo-drogowym oraz rodzina niskopodłogowych wagonów towarowych przeznaczonych przede wszystkim do przewozu standardowych naczep siodłowych na europejskiej sieci kolejowej. Rozwiązanie zostało opracowane przez francuską i obejmuje wagony z obrotowymi kieszeniami ładunkowymi oraz specjalistyczne terminale z urządzeniami naziemnymi otwierającymi kieszenie wagonów „pod kątem”.
System jest przeznaczony zwłaszcza do obsługi naczep, które nie są przystosowane do klasycznego pionowego przeładunku dźwigowego lub suwnicowego w terminalach intermodalnych. W wagonach Lohr UIC możliwy jest przewóz standardowych naczep drogowych o wysokości do 4 m na liniach o minimalnej skrajni UIC GB1 bez przebudowy infrastruktury liniowej.
Konstrukcja i zasada działania mały|Wagon systemu Lohr z załadowaną naczepą
Podstawowym elementem systemu jest niskopodłogowy wagon z kieszenią ładunkową, do której wprowadzana jest naczepa. Kieszeń wagonu jest obracana w terminalu, co umożliwia boczny wjazd naczepy z poziomu placu manewrowego bez użycia dźwigu, suwnicy lub . W rozwiązaniu Lohr UIC obrót kieszeni nie jest wykonywany przez mechanizmy zamontowane na wagonie; producent podaje, że wagony nie mają własnego silnika ani cylindrów hydraulicznych, a ruch kieszeni odbywa się za pomocą urządzeń naziemnych w terminalu.
Układ przeładunku jest poziomy, dlatego albo ciągnik siodłowy może wprowadzić naczepę bezpośrednio na wagon. Takie rozwiązanie odróżnia Modalohr od klasycznych terminali transportu intermodalnego, w których do przeładunku naczep zwykle potrzebne są jednostki przystosowane do podnoszenia pionowego.
Wagon Lohr UIC ma maksymalną wysokość podłogi 225 mm nad główką szyny. Producent wskazuje trzy typy wagonów: skrajny UIC 1, pośredni UIC 2 oraz pojedynczy UIC 3.
+ Wybrane dane techniczne wagonów Lohr UIC Parametr UIC 1 UIC 2 UIC 3 Typ wagonu skrajny pośredni pojedynczy Długość całkowita 33,87 m 32,94 m 34,80 m Masa własna 41,7 t 40,7 t 42,7 t Ładowność 75,3 t 76,3 t 77,3 t Maksymalna masa jednej naczepy 38 t 38 t 38 t Minimalny promień łuku 135 m 135 m 135 m Maksymalna wysokość podłogi nad szyną 225 mm 225 mm 225 mm
Terminale mały|Wagon Modalohr w terminalu Bourgneuf-Aiton
Ze względu na poziomy sposób przeładunku standardowych naczep wagony Modalohr wymagają terminali wyposażonych w naziemne urządzenia hydrauliczne umożliwiające otwieranie kieszeni wagonów. Producent wyróżnia terminale małe, średnie i pełne. Terminal mały może otwierać jednocześnie niewielką grupę wagonów, terminal średni obsługuje połowę pociągu i wymaga przestawienia składu w trakcie operacji, a terminal pełny umożliwia jednoczesne otwarcie kieszeni całego pociągu.
W pełnym terminalu rozładunek i ponowny załadunek kompletnego pociągu wagonów Modalohr może zostać wykonany w około godzinę, natomiast w terminalu średnim analogiczna operacja trwa około trzech godzin. Do terminali systemu należą m.in. Aiton, Orbassano, Le Boulou, Dudelange, Calais i Poznań/Swarzędz.
Niezależne omówienie wskazuje, że terminal Modalohr wymaga specjalnie przygotowanej platformy z torem wbudowanym w plac terminalowy i miejscem na obrót kieszeni wagonów pod kątem około 30 stopni. Ograniczeniem systemu jest więc potrzeba odpowiedniego terminala, natomiast jego zaletą jest możliwość obsługi naczep nieprzystosowanych do przeładunku pionowego.
Eksploatacja mały|Pociąg autostrady kolejowej z wagonami Modalohr
System Modalohr wszedł do eksploatacji komercyjnej w 2003 roku na Rollende Landstraße między Aiton w rejonie Chambéry a Orbassano koło Turynu. W 2007 roku uruchomiono połączenie między Bettembourg w Luksemburgu a Le Boulou przy granicy francusko-hiszpańskiej.
W 2011 roku wagony Modalohr zostały dopuszczone do użytkowania w tunelu pod kanałem La Manche przez międzyrządową komisję nadzorującą bezpieczeństwo tunelu. wskazywał przy tym, że niskopodłogowe, członowe wagony Modalohr umożliwiają boczny załadunek pojazdów ciężarowych w specjalnych terminalach.
Sieć autostrad kolejowych obsługiwanych wagonami Lohr była następnie rozwijana na relacjach m.in. Le Boulou–Calais, Orbassano–Calais i Sète–Calais. Operator Lorry-Rail podaje, że na relacji Bettembourg–Le Boulou i Mouguerre przewożone są niekonwojowane naczepy, a pociąg zestawiony z 24 wagonów Modalohr ma pojemność 48 standardowych naczep.
Zastosowanie w Polsce W Polsce system został wykorzystany w terminalu CLIP w Swarzędzu koło Poznania. W 2019 roku CLIP i CFL multimodal zapowiedziały uruchomienie pociągu autostrady kolejowej między Swarzędzem a Bettembourg-Dudelange, obejmującego przewóz kontenerów, naczep przystosowanych do przeładunku pionowego oraz naczep nieprzystosowanych do takiego przeładunku dzięki technologii Lohr Railway System. Połączenie Bettembourg-Dudelange–Poznań/Swarzędz uruchomiono 28 stycznia 2020 roku, początkowo z czterema kursami w obie strony tygodniowo.
Według informacji Lohr z 2022 roku w terminalu CLIP Rail Mega Hub Intermodal w Swarzędzu działał system załadunku naczep na wagony bez użycia reachstackerów i dźwigów; Lohr określił go jako pierwsze rozwiązanie tego typu w polskim terminalu intermodalnym.
Miejsce w transporcie intermodalnym Modalohr należy do grupy systemów poziomego przeładunku naczep drogowych na wagony kolejowe. W literaturze technicznej system francuski Modalohr bywa zestawiany z rozwiązaniami takimi jak niemiecki i szwedzki Flexiwaggon jako jeden z systemów umożliwiających przewóz standardowych naczep w ruchu kombinowanym bez klasycznego pionowego przeładunku całej jednostki ładunkowej.
System jest uzupełnieniem klasycznego transportu kombinowanego, ponieważ umożliwia obsługę dużej części naczep drogowych, które nie są przystosowane do podnoszenia w terminalach pionowych. Jednocześnie wymaga infrastruktury terminalowej dostosowanej do otwierania kieszeni wagonów, co ogranicza możliwość jego wykorzystania do relacji obsługiwanych przez terminale zgodne z technologią Lohr.
Zobacz też Transport intermodalny Transport kombinowany Naczepa Wagon towarowy Rollende Landstraße
Przypisy
Kategoria:Wagony towarowe Kategoria:Transport towarowy