Zespół parlamentarny

mały|Parlamentarny Zespół ds. Organizacji Pozarządowych i Społeczeństwa Obywatelskiego mały|Posłanki należące do Parlamentarnego Zespołu Praw Kobiet mały|Marcin Ociepa, Przemysław Czarnek i Lucjusz Nadbereżny podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Bezpieczeństwa i Rozwoju OdNowa RP Zespół parlamentarny (zespół poselski, zespół senacki) – jedna z form zrzeszenia posłów i senatorów, odróżniająca się od klubów i kół zasadami tworzenia i swoją „niepolitycznością”.

Zasady tworzenia Zespoły parlamentarne działają na podstawie artykułu 17 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, artykułu 8 Regulaminu Sejmu i artykułu 21 Regulaminu Senatu. Od kół i klubów parlamentarnych (poselskich/senackich) różnią się tym, że parlamentarzyści nie tworzą ich na zasadzie politycznej, w związku z czym często składają się one z przedstawicieli różnych klubów i frakcji. Parlamentarzyści mogą należeć do dowolnej liczby zespołów, w przeciwieństwie do wymogu należenia do tylko jednego klubu lub koła. Władze zespołów podają Marszałkowi Sejmu lub Prezydium Senatu ich składy osobowe i regulaminy wewnętrzne.

Zespoły poselskie składają się wyłącznie z posłów na Sejm, zespoły senackie z senatorów, zaś zespoły parlamentarne zrzeszają zarówno posłów jak i senatorów.

Regulacje co do działania zespołów są na ogół lakoniczne, co daje posłom i senatorom znaczny zakres swobody w dobieraniu profilu działania zespołu i w kwestii jego regulaminu wewnętrznego. Działalność posłów w zespołach wchodzi w zakres sprawowania mandatu parlamentarnego. Przepisy nie precyzują minimalnej liczby członków niezbędnej do zawiązania zespołu, jednak w praktyce przyjmuje się wymóg, wedle którego do zespołu musi należeć co najmniej dwóch parlamentarzystów.

Zespoły nie mają żadnych formalnych kompetencji, dlatego nawet jeśli w wyniku prac w zespole powstanie projekt ustawy, to jako że zespół nie dysponuje prawem inicjatywy ustawodawczej, podjęcie formalnych prac nad takim projektem będzie wymagało działania grupy parlamentarzystów, a nie samego zespołu.

Funkcjonowanie Istnieją zespoły dotyczące spraw regionalnych (np. Dolnośląski Zespół Parlamentarny), przedsięwzięć inwestycyjnych (np. Parlamentarny Zespół ds. Budowy Drogi Ekspresowej S-12), spraw innych państw (Parlamentarny Zespół do spraw Ameryki Środkowej i Karaibów), sportu (Parlamentarny Zespół ds. Tenisa Ziemnego), historii (Parlamentarny Zespół Tradycji i Pamięci Żołnierzy Wyklętych), chorób (Parlamentarny Zespół ds. Celiaklii) lub działań na rzecz przyszłego podjęcia inicjatyw prawodawczych (Poselski Zespół na rzecz Nowej Konstytucji).

Specyficznym trybem pracy charakteryzuje się Parlamentarny Zespół ds. Młodzieży, przy którym na podstawie jego statutu powołana została w charakterze organu doradczego licząca około 300 członków Rada Młodzieżowa przy Parlamentarnym Zespole ds. Młodzieży.

Niektóre zespoły charakteryzują się wielokadencyjnością – m.in. Parlamentarny Zespół Kobiet czy Parlamentarny Zespół Strażaków.

W VIII kadencji Sejmu funkcjonował Narodowo-Demokratyczny Zespół Parlamentarny zrzeszający posłów o podobnych poglądach politycznych niemających woli tworzenia klubu lub koła. Pomimo wymogu tworzenia zespołów na zasadach innych niż polityczne nie został on rozwiązany, gdyż w praktyce organy Sejmu i Senatu nie dysponują takimi uprawnieniami.

Za uczestnictwo w pracach zespołów parlamentarzyści nie otrzymują dodatkowych wynagrodzeń, a za nieprzestrzeganie regulaminów zespołów lub nieobecność na posiedzeniach nie grożą żadne środki dyscyplinarne.

Według Rzeczpospolitej w okresie drugich rządów koalicji PO-PSL funkcjonowały 163 zespoły, w czerwcu 2018 roku 218 zespołów (według Systemu Informacji Sejmowej), zaś w okresie rządów koalicji 15 października powstały 294 takie zrzeszenia. Z kadencji na kadencję liczba zespołów wzrasta.

Zespołami bywają również określane niebędące nimi de facto grupy bilateralne.

W lutym 2025 roku grupa posłów złożyła projekt, który zakładał nowelizację przepisów o zespołach parlamentarnych, wedle którego nazwa, cel działalności oraz działalność zespołu nie mogą naruszać Konstytucji ani godności i powagi Sejmu, zaś prezydium Sejmu będzie mogło odmówić wydania zgody na utworzenie zespołu. Zespoły według projektu będą musiały liczyć co najmniej pięciu posłów i raz na rok przedstawiać sprawozdanie z działalności. W przypadku braku posiedzenia przez pół roku zespół będzie mógł zostać rozwiązany. Projekt nie został przyjęty (stan na czerwiec 2026).

Odbiór społeczny Wśród mediów pojawiały się opinie, iż funkcjonowanie znacznej liczby zespołów parlamentarnych jest przejawem symulowania aktywności posłów i senatorów na potrzeby własnej promocji i wzbudzenia w okręgu wyborczym poczucia, że jego przedstawiciel aktywnie pracuje na rzecz lokalnej społeczności i rozwiązywania jej problemów. Zdaniem Łukasza Osmalaka wielu wyborców nie odróżnia zespołów parlamentarnych od komisji, w związku z czym wiele zespołów pełni wyłącznie funkcję medialno-propagandową, zaś zakładanie kolejnych zespołów stanowi dla parlamentarzystów szansę na objęcie prestiżowej funkcji przewodniczącego. Inny zarzut stanowiła teza, że jedną z kluczy doboru członków zespołów są relacje koleżeńskie pomiędzy jego członkami. Portal internetowy Money.pl nazwał zespoły parlamentarne „fikcją”, Polityka zaś „utrapieniem Sejmu”.

Aktywność większości zespołów parlamentarnych ogranicza się do organizowania posiedzeń, konferencji oraz wystaw edukacyjnych.

Zjawisko zakładania znacznej liczby zespołów parlamentarnych, które następnie prowadzą znikomą działalność lub nawet nie spotykają się na posiedzeniach, zostało ochrzczone przez media mianem zespołozy, zaś do jej przykładów zaliczano choćby funkcjonowanie Parlamentarnego Zespołu ds. Obrony Polskiego Tatara i Prawa do Spożywania Mięsa, Parlamentarnego Zespołu ds. Obrony Gietrzwałdu, Parlamentarnego Zespołu ds. Wspierania Arki Gdynia, Lecha Poznań i Cracovii Kraków czy Parlamentarnego Zespołu ds. Podstaw Prawno-Ustrojowych i Intronizacji Chrystusa Króla Polski.

Przedmiot kontrowersji stanowiła również quasi-śledcza działalność Zespołu Parlamentarnego ds. zbadania przyczyn katastrofy TU-154 z 10 kwietnia 2010 r.

Według analizy Krzysztofa Kasaniuka spośród zespołów poselskich funkcjonujących w latach 2011–2015 jedynie pięć zespołów spotkało się co najmniej 16 razy w ciągu kadencji (czyli ze średnią częstotliwością raz na kwartał). Były to: Zespół ds. Energetyki, Parlamentarny Zespół ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi, Parlamentarny Zespół ds. Osób Niepełnosprawnych, Parlamentarny Zespół Przyjaciół Zwierząt i Zespół parlamentarny ds. zbadania przyczyn katastrofy TU-154 z 10 kwietnia 2010 r.

Historyczne zespoły

Zespoły parlamentarne, poselskie i senackie Sejmu X kadencji i Senatu XI kadencji Nazwa Przewodniczący Klub/Koło Data powstania Data zakończenia Liczba członków stronaposłówsenatorówrazemDolnośląski Zespół ParlamentarnyMichał JarosKO19726wwwKarkonoski Zespół ParlamentarnyZofia CzernowKO10010wwwKaszubski Zespół ParlamentarnyZespół obsługiwany przez Kancelarię Senatu.Kazimierz KleinaSenator.KO11516wwwKrakowski Zespół ParlamentarnyRafał KomarewiczCentrum9211wwwKujawsko-Pomorski Zespół Parlamentarny606wwwLubelski Zespół ParlamentarnyKrzysztof GrabczukKO11112wwwLubuski Zespół ParlamentarnyWaldemar SługockiKO8311wwwŁódzki Zespół ParlamentarnyMałgorzata NiemczykKO14317wwwMorski Zespół ParlamentarnyKazimierz KleinaKO7 lutego 20248917wwwParlamentarny Zespół ds. AfrykiMaria JanyskaKO909wwwParlamentarny Zespół ds. ArmeniiMałgorzata GromadzkaKO10010wwwParlamentarna grupa ds. AutyzmuJacek KarnowskiKO14014wwwParlamentarny Zespół Absolwentów Szkoły Liderów im. Zbigniewa PełczyńskiegoIwona KarolewskaKO16016wwwParlamentarny Zespół „Bezpieczny Motocyklista, Odpowiedzialny Kierowca”Witold TumanowiczKonfederacja404wwwParlamentarny Zespół członków i sympatyków Nowej Nadziei „Wolność, Własność, Sprawiedliwość”Sławomir MentzenKonfederacja808wwwParlamentarny Zespół Członków i Sympatyków Ruchu Światło-Życie i Akcji KatolickiejKazimierz ChomaPiS24024wwwParlamentarny Zespół „Dobry Rząd – na rzecz poprawy jakości polityk publicznych i sposobu sprawowania władzy”Przemysław WiplerKonfederacja909wwwParlamentarny Zespół do spraw Nadzoru i Rozliczenia zobowiązania wyborczego „sto konkretów w sto dni”wwwParlamentarny Zespół do spraw pracy i sprawiedliwości społecznejMaciej KoniecznyRazem505wwwParlamentarny Zespół do spraw Remediacji Terenów zdegradowanych w wyniku działalności dawnych zakładów chemicznych "ZACHEM” w BydgoszczywwwParlamentarny Zespół do spraw rozwoju Huty Stalowa Wola i Dezamet Nowa DębaRafał WeberPiS617wwwParlamentarny Zespół do spraw Równouprawnienia Społeczności LGBT+Anna ŻukowskaLewica24125wwwParlamentarny Zespół do walki z hejtemŁukasz OsmalakPL2050909wwwParlamentarny Zespół ds. AchondroplazjiMagdalena ŁośkoKO606wwwParlamentarny Zespół ds. ADHDMarcin Józefaciukniezrzeszony505wwwParlamentarny Zespół ds. AdherencjiBeata Małecka-LiberaKO01616wwwParlamentarny Zespół ds. Aglomeracji RzeszowskiejKrystyna SkowrońskaKO707wwwParlamentarny Zespół ds. Badań Naukowych i Innowacji w Ochronie ZdrowiaAgnieszka Gorgoń-KomorKO066wwwParlamentarny Zespół ds. Bezpieczeństwa i Rozwoju „OdNowa RP”Marcin OciepaPiS505wwwParlamentarny Zespół ds. Bezpieczeństwa MedykówAgnieszka Gorgoń-KomorKO01313wwwParlamentarny Zespół ds. Bezpieczeństwa, prewencji i profilaktykiMateusz BochenekKO909wwwParlamentarny Zespół ds. Bezpieczeństwa Ruchu DrogowegoPaulina MatysiakKO707wwwParlamentarny Zespół ds. Bezpieczeństwa Żywności11011wwwParlamentarny Zespół ds. Bezpiecznego Transportu DzieciTomasz KostuśKO12113wwwParlamentarny Zespół ds. Budownictwa oraz Polityki MieszkaniowejPiotr UścińskiPiS13013wwwParlamentarny Zespół ds. Budowy Drogi S10Elżbieta GapińskaKO10010wwwParlamentarny Zespół ds. Budowy Drogi Ekspresowej S12Andrzej KosztowniakPiS11011wwwParlamentarny Zespół ds. Budowy Drogi Ekspresowej S15Magdalena ŁośkoKO13114wwwParlamentarny Zespół ds. budowy drogi ekspresowej (Słupsk, Chojnice, Tuchola, Bydgoszcz, Inowrocław, Konin, Kalisz)Stanisław LamczykKO10212wwwParlamentarny Zespół ds. Budowy Dróg Ekspresowych S6 i S11Bartłomiej WróblewskiPiS11011wwwParlamentarny Zespół ds. budowy metra w KrakowieDominik JaśkowiecKO718wwwParlamentarny Zespół ds. budowy Nadwiślańskiego Korytarza TransportowegoLeszek CzarnobajKO5510wwwParlamentarny Zespół ds. byłych Państwowych Gospodarstw RolnychMaria JanyskaKO707wwwParlamentarny Zespół ds. CeliakiiBartosz RomowiczPL2050505wwwParlamentarny Zespół ds. Cenzury w Mediach Społecznościowych303wwwParlamentarny Zespół ds. Choroby AlzheimeraGabriela LenartowiczKO505wwwParlamentarny Zespół ds. chorób alergicznych404wwwParlamentarny Zespół ds. Chorób Centralnego Układu NerwowegoIwona KozłowskaKO606wwwParlamentarny Zespół ds. Chorób Cywilizacyjnych707wwwParlamentarny Zespół ds. Chorób JelitŻaneta Cwalina-ŚliwowskaCentrum606wwwParlamentarny Zespół ds. Chorób PłucHenryka Krzywonos-StrycharskaKO15015wwwParlamentarny Zespół ds. Chorób ReumatycznychMaria KoźlakiewiczKO909wwwParlamentarny Zespół ds. Chorób RzadkichAlicja ChybickaKO606wwwParlamentarny Zespół ds. Chorób WątrobyKatarzyna SójkaPiS13013wwwParlamentarny Zespół ds. CiepłownictwaStanisław LamczykKO808wwwParlamentarny Zespół ds. CukrzycyEwa KołodziejKO17017wwwParlamentarny Zespół ds. Cyberbezpieczeństwa DzieciJarosław SachajkoWR10010wwwParlamentarny Zespół ds. Depenalizacji MarihuanyKlaudia Jachira Ryszard PetruWspółprzewodniczący.KO