mały|Formularz zgłaszania poprawek do projektu ustawy budżetowej w Sejmie. Proponując zwiększenie wydatków wnioskodawcy muszą jednocześnie wskazać źródło jego finansowania – zwiększenie dochodów lub zmniejszenie wydatków – w takiej samej kwocie (zgodnie z artykułem 220 konstytucji zabronione jest wnoszenie modyfikacji zwiększających przewidziany w projekcie ustawy deficyt budżetowy) Poprawka – wniosek legislacyjny, którego celem jest dodanie, skreślenie lub przeformułowanie wyrazów zawartych w przepisach rozpatrywanego przez parlament projektu ustawy lub uchwały.
Podmioty uprawnione do zgłaszania poprawek Możliwość wnoszenia poprawek obok prawa inicjatywy ustawodawczej jest podstawową instytucją prawną dającą posłom wpływ na treść przyjmowanego prawa, w związku z czym wnoszenie poprawek jest klasycznym zjawiskiem funkcjonowania niemal każdego parlamentu. Pewne ograniczenia tej instytucji mają miejsce jedynie w szczególnych procedurach legislacyjnych (np. we Francji rząd ma możliwość wnioskowania o głosowania nad projektem ustawy zmodyfikowanym tylko przez poprawki wniesione lub zaakceptowane przez rząd).
W polskim prawie parlamentarnym konstytucyjnie regulacje ogólne dotyczące wnoszenia poprawek zawarte są w konstytucji, zaś te bardziej szczegółowe w regulaminach Sejmu i Senatu. Zgodnie z regulacjami konstytucyjnymi prawo wnoszenia poprawek mają: wnioskodawcy projektu, Rada Ministrów i posłowie (bez dookreślenia czy czy uprawnienia te mają charakter indywidualny czy zbiorowy; orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego podkreślało tradycję możliwości zgłaszania poprawek przez pojedynczych posłów, jednak zgodnie z obecnym stanem prawnym pojedynczy posłowie mogą zgłaszać poprawki jedynie w fazie rozpatrywania projektu przez komisję). Marszałek Sejmu może odmówić poddania pod głosowanie poprawki, która nie została uprzednio została przedłożona komisji. Ponadto konstytucyjne prawo wnoszenia poprawek ma Senat. Poprawki wniesione przez Senat Sejm może odrzucić bezwzględną większością głosów.
W przypadku poprawek zgłaszanych w Sejmie wnioskodawca zobowiązany jest załączyć uzasadnienie przedstawiające potrzebę i cel zmiany oraz zawrzeć wynikające z poprawki konsekwencje dla tekstu ustawy. We współczesnym polskim prawodawstwie możliwość zgłaszania poprawek, w czasie gdy proces legislacyjny trwa w Sejmie, występuje przede wszystkim na etapie prac komisyjnych między drugim a trzecim czytaniem oraz w czasie drugiego czytania, zabronione jest zaś składanie poprawek do trzeciego czytania (taka instytucja prawna funkcjonowała w II RP). Zgodnie z regulaminem Sejmu krąg podmiotów, które mogą wnosić poprawki w czasie drugiego czytania został zawężony do: wnioskodawcy, Komisji do Spraw Petycji, grupy co najmniej 15 posłów, przewodniczącego klubu lub koła lub upoważnionemu przez niego wiceprzewodniczącemu – w imieniu klubu lub koła oraz Rady Ministrów.
Szerokość poprawek w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego Według orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego przekroczenie granic dopuszczalności materii poprawki (tj. zbytnia jej szerokość i treść niezwiązana z przedmiotem ustawy) mogą skutkować niekonstytucyjnością przepisy, którego treść została ukształtowana wadliwą poprawką. Zakres dopuszczalnych poprawek zmniejsza się na kolejnych etap postępowania ustawodawczego, choć restrykcyjna ocena dopuszczalności materii poprawek senackich budzi rozbieżne oceny konstytucjonalistów. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 2006 roku, poprawki senackie do ustawy uchwalonej przez Sejm mogą dotyczyć wyłącznie materii, która jest przedmiotem tej ustawy. W granicach materii objętej tą ustawą poprawki senackie mogą przewidywać rozwiązania alternatywne lub przeciwstawne w stosunku do treści przyjętej przez Sejm, jednak dalej muszą one pozostawać w odpowiednim związku z ustawą uchwaloną przez Sejm i zmierzać do modyfikacji jej treści. Senat nie może również wykraczać poza ramy nowelizacji ustalone przez Sejm.
Autopoprawka mały|Autopoprawka złożona przez Przemysława Wiplera do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 14 listopda 2023 roku Specyficznym rodzajem poprawki jest autopoprawka. Autopoprawkę może złożyć wnioskodawca projektu, wyłącznie do czasu rozpoczęcia pierwszego czytania procedowanego projektu. W takim przypadku autopoprawka wprowadzana jest do przedłożonego tekstu ustawy bez konieczności jej głosowania, co oznacza, że automatycznie staje się ona częścią projektu ustawy.
Przypisy
Kategoria:Prawo konstytucyjne Kategoria:Polityka Polski Kategoria:Sejm III Rzeczypospolitej Kategoria:Senat III Rzeczypospolitej