Dobra kultury współczesnej w Łodzi – obiekty uznane za dobra kultury współczesnej położone w granicach miasta Łodzi. Obowiązek objęcia ochroną obiektów niebędących zabytkami, a będącymi uznanym dorobkiem współcześnie żyjących pokoleń o wysokiej wartości artystycznej lub historycznej wynika z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wypełniając ten obowiązek miasto Łódź w swoich pracach planistycznych, w szczególności podczas opracowywania oraz uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zarówno z 2010 r. jak i z 2018 r., a także podczas prac nad planem ogólnym wskazała takie określając potrzebę ich ochrony.

Wprowadzenie Zgodnie z ustawowym obowiązkiem nałożonym w Polsce na gminy w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Miasto Łódź podczas prac planistycznych po wejściu w życie przedmiotowej ustawy uwzględniała ochronę dóbr kultury współczesnej. Jednym z podstawowych dokumentów planistycznych dla gminy, choć nie stanowiącym aktu prawa miejscowego, jest studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Takich dokumentów na przestrzeni lat opracowano dwa. Ponadto dla różnych obszarów miasta uchwalano miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, w których również, stosownie do wymogów wynikających z ustawy, uwzględniano zapisy dotyczącego tego zagadnienia.

Zmiany na liście dóbr kultury współczesnej w Łodzi Lista dóbr kultury współczesnej zmienia się w czasie. Zmiany te są wprowadzane podczas prac planistycznych, m.in. przy uchwalaniu nowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jak i przy uchwalaniu kolejnych, nowych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego lub planu ogólnego. Zgodnie bowiem z zapisami w studium, dopuszcza się w tych planach wprowadzania tego typu ochrony także dla innych obiektów niż wymienionych w studium. Ponadto część obiektów zostaje rozebrana i przestaje istnieć lub jest tak znacząco przekształcona, że traci pierwotne walory artystyczne lub historyczne, predysponujące pierwotnie te obiekty do objęcia ich tego rodzaju ochroną. Z listy dóbr kultury współczesnej wykreślane są także te obiekty, które stają się zabytkami. W tej sytuacji bowiem zmienia się podstawa ich ochrony z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na przepisy dotyczące ochrony zabytków. Definicja ustawowa dobra kultury współczesnej, wynikająca z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wyklucza możliwość ustanowienia jako dobro kultury współczesnej obiektu będącego zabytkiem.

Pierwszy wykaz dóbr kultury współczesnej dla miasta Łodzi w 2008 opracowała Joanna Olenderek w opracowaniu pt. Polityka ochrony dóbr kultury współczesnej w Łodzi sporządzonym na potrzeby Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Łodzi, w którym wytypowała początkowo 250 obiektów, który zredukowała do 39 pozycji. W zakresie uchwalanych dokumentów planistycznych, uwzględniano w nich kolejno następujące liczby dóbr kultury współczesnej w Łodzi: studium 2010 r.: 7 dóbr ponadlokalnych studium 2018 r.: 46 dóbr ponadlokalnych i 81 lokalnych projekt planu ogólnego (2026) – 18 dóbr

Wykaz dóbr kultury współczesnej w Łodzi Dobra kultury współczesnej o znaczeniu ponadlokalnym

Nazwa Adres ZdjęcieStudium (2010)Studium (2018)Projekt planu ogólnego (2026)Uwagi Wydział Biologii Uniwersytetu Łódzkiego ul. Banacha, ul. Pomorska 149/153 150px|center Pomnik Martyrologii Dzieci ul. Bracka 150px|center Budynek biurowy „Bistona” ul. Dąbrowskiego 234 Dzwonnica przy kościele pw. św. Józefa Oblubieńca NMP ul. Farna 15 Biblioteka Publiczna im. Marszałka Józefa Piłsudskiego ul. Gdańska 102 150px|center Muzeum, stacja i pomnik Radegast ul. Inflancka 150px|center Rzeźba „Czółenka” ul. Karolewska 55 (skwer przed Dworcem Łódź Kaliska) 150px|center Zespół urbanistyczny Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala im. dr Wł. Biegańskiego ul. Kniaziewicza 1/5 centruj|120x150px Pomnik Czynu Rewolucyjnego Park im. J. Piłsudskiego, ul. Konstantynowska 150px|center Dawna restauracja „Europa” al. Kościuszki 106/116 Ogród botaniczny im. Jakuba Mowszowicza ul. Krzemieniecka 33/36 – ul. Konstantynowska – ul. Retkińska 150px|center Dom Pomocy Społecznej „Włókniarz” im. Jana Pawła II (dawn. dom spokojnej starości) ul. Krzemieniecka 7 150px|center Pierwszy terminal Portu Lotniczego Łódź im. Wł. Reymonta ul. Maczka 35 150px|center „Retkińska Morela” ul. Maratońska – al. Waltera-Janke 150px|center Biblioteka Główna Uniwersytetu Medycznego ul. Muszyńskiego 2 Dom Aktora ul. Narutowicza 43 Pomnik Stanisława Staszica ul. Narutowicza 72, Park im. St. Staszica 150px|center Otwarta pływalnia KS „Unia”, zespół wypoczynkowy „Anilana” ul. Niciarniana 40/44, Park Widzewski Pawilony handlowo-usługowe „Kapelusz Anatola” ul. Paderewskiego 6 150px|center Szkoła Tysiąclecia al. Piłsudskiego 159 Zespół urbanistyczny Śródmiejskiej Dzielnicy Mieszkaniowej („Manhattan”) al. Piłsudskiego 7, ul. Piotrkowska 182, 204/210, ul. Sienkiewicza 101/105 150px|centerPomnik Łodzian:

Pomniki Łodzian Przełomu Tysiącleci,

Pomnik Łódzkiej Tożsamości Pomniki Łodzian Nowego Milenium ul. Piotrkowska 150px|center Ławeczka Tuwima ul. Piotrkowska 104 150px|center Pomnik Leona Schillera ul. Piotrkowska 112 – al. Schillera 150px|center SDH „Central” ul. Piotrkowska 165/169, 173 150px|center Dom „Adaś” ul. Piotrkowska 172/180 Dom meblowy „Domus” ul. Piotrkowska 190 150px|center Budynek mieszkalny ul. Piotrkowska 287 Dom technika „NOT” pl. Komuny Paryskiej 5a 150px|center Szkoła Tysiąclecia ul. Pojezierska 45 Zespół Politechniki Łódzkiej – Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska al. Politechniki 6, 6a 150px|center Pomnik Matki Polki ul. Rzgowska 265–295 150px|center Zespół Szpitala Centrum Zdrowia Matki Polki ul. Rzgowska 281/289 – al. Matek Polskich 150px|center Zespół osiedla Radogoszcz-Wschód al. Sikorskiego – ul. Świtezianki – ul. Zgierska centruj|120x150px Instytut Włókien Sztucznych i Syntetycznych ul. Skłodowskiej-Curie 19/27 Zespół Szpitala Dziecięcego im. Marii Konopnickiej ul. Sporna 36/50 Budynek biurowy ul. Struga 16 – ul. Wólczańska 60 Akademia Sztuk Pięknych im. Wł. Strzemińskiego ul. Wojska Polskiego 121 150px|center Zakłady „Fonica” ul. Wróblewskiego 16/18 Rzeźba „Bociany” al. Wyszyńskiego – al. Waltera-Janke 150px|center Zespół „Bolek i Lolek” ul. Zamenhofa 1/3 150px|center Pawilony „Łamaniec” ul. Zaolziańska 2/10 Pomnik Ofiar Faszyzmu na Radogoszczu ul. Zgierska 147 – ul. Sowińskiego 150px|center Wydział Chemiczny Politechniki Łódzkiej ul. Żeromskiego 116 150px|centerW 2026 roku rozpoczęto rozbiórkę Wydział Włókienniczy Politechniki Łódzkiej ul. Żeromskiego 116 150px|center Dom mieszkalny i poczta ul. Żwirki 1bHala Sportowa – Pałac Sportowyul. Ks. J. Skorupki 17/19150px|centerWpisany do Gminnej Ewidencji ZabytkówKościół oo. Salezjanów p.w. Św. Teresy od Dzieciątka Jezus ul. Kopcińskiego 1/3150px|centerWpisany do Gminnej Ewidencji ZabytkówWieżowiec Centrali Tekstylnej – siedziba Łódzkiego Ośrodka Telewizyjnegoul. G. Narutowicza / ul. H. Sienkiewicza 3/5150px|centerWpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków

Dobra kultury współczesnej o znaczeniu lokalnym