Cryptojana – rodzaj motyli z rodziny Eupterotidae i podrodziny Janinae. Obejmuje 11 opisanych gatunków. Zamieszkują Afrykę.
Morfologia Motyle średnich rozmiarów, przy czym samice są większe od samców. Podstawowe ubarwienie bywa od szarego przez zielonkawobeżowe po ciemnobrązowe.
Głowa ma podwójne grzebykowane czułki, przy czym wypustki członów są u samców dłuższe niż u samic.
Przednie skrzydło jest wydłużone, o zakrzywionej zewnętrznej krawędzi, u samic z wyciągniętym wierzchołkiem. Jego użyłkowanie cechuje się obecnością wspólnego trzonka czwartej i piątej gałęzi żyłki radialnej. W jego ubarwieniu występują znaki na dysku, przepaska zaśrodkowa oraz silnie zafalowana, czasem tworząca ciemne, jajowate znaki w części analnej przepaska przedkrawędziowa. Skrzydło tylne jest jajowate, o równomiernie łukowatej krawędzi zewnętrzej i kanciastym lub wystającym tornusie. Występują na nim: ciemne znaki na krawędzi tylnej, łukowata, czasem porozrywana na kropki przepaska przedkrawędziowa, a u części gatunków także łukowata przepaska zaśrodkowa. Spód skrzydeł jest jaśniejszy i ma słabiej rozwinięty wzór.
Samcze genitalia mają szeroki tegumen, uwsteczniony, błoniasty gnatos, jajowate do trapezowatych, wyraźnie oddzielone i gęsto porośnięte szczecinkami wypustki pośrodkowe oraz unkus albo u wierzchołka przedłużony w pośrodkową strukturę z rozdwojonym szczytem albo zaopatrzony w parę trójkątnych wyrostków pośrodkowo-bocznych i parę haczykowatych wyrostków bocznych. Szeroko-trójkątna walwa podzielona jest na dobrze wyodrębnione części kostalną i sakularną, zrośnięte jedynie u nasady. Część kostalna jest wydłużona, jajowata lub trójkątna, o płatach krawędziowych przypominających poroże. Część sakularna jest trójkątna, o połowę od poprzedniej krótsza, odsiebnie zwężona w wyrostek przynajmniej tak długi jak sakulus. Prawie walcowata juksta ma odwrotnie trójkątny zarys. Wąskie winkulum jest V-kształne. Krótki sakus ma zaokrąglony wierzchołek. Edeagus jest smukły, o zaokrąglonym, lekko u ujścia przewodu wytryskowego zakrzywionym cekum, silnie zesklerotyzowanym i zwężonym ku szczytowi żeberku oraz z niewielką łatką drobnych guzków w wezyce.
Ekologia i występowanie Owady te zasiedlają lasy oraz tereny z mozaiką formacji leśnych i sawannowych.
Rodzaj afrotropikalny, rozmieszczony głównie w gwinejsko-kongijskiej strefie równikowych lasów deszczowych.
Taksonomia i ewolucja Pozycja filogenetyczna rodzaju względem rodzajów pokrewnych wg Takano (2026) Rodzaj ten wprowadzony został w 2026 roku przez Hitoshiego Takano na łamach „Ecologica Montenegrina”. Według wyników przeprowadzonej przez tego autora molekularnej analizy filogenetycznej zajmuje on pozycję bazalną względem kladu tworzonego przez rodzaje Artemisana, Neojana, Drepanojana, Atopojana, Hecateana, Smithiana, Lokiana, Urojana, Epijana i Stenoglene.
Do rodzaju należy 11 opisanych gatunków: Cryptojana cinerea (Holland, 1893) Cryptojana clucki (Bouyer, 2012) Cryptojana decellei (Dall’Asta et Poncin, 1980) Cryptojana grandiplaga (Holland, 1920) Cryptojana insignifica (Rothschild, 1917) Cryptojana maculifera (Strand, 1912) Cryptojana noellae (Bouyer, 2012) Cryptojana plagiata (Aurivillius, 1911) Cryptojana preussi (Aurivillius, 1893) Cryptojana shabae (Dall’Asta et Poncin, 1980) Cryptojana volynkini Takano, 2026
Przypisy
Kategoria:Eupterotidae Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 2026 roku