Witold Ślusarski

Witold Eugeniusz Ślusarski (ur. 26 maja 1945 w Rudawie koło Krakowa) – polski dziennikarz radiowy, publicysta, reportażysta, autor słuchowisk radiowych, książek, tekstów kabaretowych i scenariuszy.

Życiorys Urodził się 26 maja 1945 w Rudawie koło Krakowa. Jest synem Franciszka Ślusarskiego i Jadwigi z domu Bogackiej. Był wnukiem Adama Bogackiego, przedwojennego burmistrza Krzeszowic, oraz prawnukiem Jacentego Bogackiego, pierwszego naczelnika gminy. Ukończył V Liceum Ogólnokształcące im. Augusta Witkowskiego w Krakowie oraz studia z zakresu filologii polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Odbył także podyplomowe studia dziennikarskie.

Od 1967 był związany zawodowo z prasą i radiem. Pracował w „Dzienniku Polskim” oraz w Radiu Kraków, z przerwą na pracę w Polskiej Agencji Prasowej. W Radiu Kraków był reporterem miejskim, publicystą i reportażystą. W latach 1975–1978 kierował Redakcją Informacji, a w latach 1978–1991 Redakcją Publicystyki.

W 1976 był twórcą lokalnego magazynu publicystyczno-informacyjnego „Co niesie dzień”, prowadzonego na żywo na antenie Radia Kraków„Co niesie dzień”, Radio Kraków..

Współtworzył i przygotowywał materiały do audycji radiowych nadawanych w programach ogólnopolskich, m.in. „Sygnałów dnia”, „Lata z Radiem” i „Czterech pór roku”. Przez wiele lat prowadził w Programie I Polskiego Radia nocne programy „Tu Kraków”. W artykule poświęconym historii audycji Lato z Radiem przywołano także jego wcześniejsze uwagi opublikowane w „Przekroju”, dotyczące znaczenia programu dla rozwoju radia otwartego na udział słuchaczyEwa Likowska, „Lato z Radiem”, „Przegląd”, nr 26/2001, 25 czerwca 2001..

Był rzecznikiem prasowym klubu sportowego Cracovia. Prowadził także zajęcia z zakresu dziennikarstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim, w Studium Dziennikarskim Uniwersytetu Pedagogicznego oraz w Wyższej Społecznej Szkole Zawodowej w Krakowie.

W latach 2006–2021 był redaktorem naczelnym miesięcznika „Znad Rudawy”„Miesięcznik Znad Rudawy”, Samorządowe Centrum Kultury i Promocji Gminy Zabierzów..

Twórczość radiowa Jest autorem kilkunastu słuchowisk radiowych, w tym kilku nagrodzonych w Polsce i za granicą, oraz około 700 reportaży, także wielokrotnie nagradzanych w konkursach ogólnopolskich. Za jednego ze swoich mistrzów w dziedzinie reportażu radiowego uważał Jacka Stworę. W książce Zanim zapomnę wspominał, że jego reportaż Gałąź jabłoni otrzymał Grand Prix w konkursie na najlepszy reportaż radiowy, co uznawał za swoją pierwszą nagrodę w tym gatunkuWitold Ślusarski, Zanim zapomnę, Wydawnictwo Borgis, 2020, fragment udostępniony w serwisie Virtualo.pl.. Przygotował ponadto ponad 180 audycji z cyklu „Galicyjskie gadanie”, znajdujących się w fonotece Radia Kraków, oraz napisał 163 odcinki radiowej noweli „Dzień jak co dzień”Tadeusz Kwaśniak, „Honorowa Gruszka dla redaktora Witolda Ślusarskiego”, Radio Kraków, 6 września 2021..

W literaturze naukowej dotyczącej reportażu radiowego przywoływana jest jego praca Polski reportaż radiowy z 1986. Andrzej Ryczkowski, omawiając definicje tego gatunku, cytował ujęcie Ślusarskiego, według którego reportaż radiowy stanowi „wewnętrzne życie zewnętrznego wydarzenia” i jest odtworzeniem przeżyć bohaterów prowadzącym do uogólnienia ponad jednostkową wartośćAndrzej Ryczkowski, Sztukmistrzowie dźwięku – obrazowanie świata w reportażach radiowych, „Pogranicze. Studia Społeczne”, t. 34, 2018, s. 229..

Współtworzył kabaret radiowy EREMS, dla którego pisał teksty i piosenki satyryczne, m.in. wspólnie z Grzegorzem Chmielewskim, Henrykiem Cyganikiem, Lucyną Drelinkiewicz i Antonim Mleczką.

Działalność prasowa Publikował w prasie krajowej i lokalnej, m.in. w „Przekroju”, „Życiu Literackim”, „Gazecie Krakowskiej”, „Wieściach”, „Tessie”, „Gazecie Zielonogórskiej”, „Antenie”, „Kontrastach”, „Gościu Niedzielnym”, „Gromadzie Rolnik Polski” i „Tempie”. W archiwum „Przekroju” odnotowano jego teksty z lat 90., m.in. artykuły, reportaże, wywiady i relacje„Witold Ślusarski”, Archiwum „Przekroju”.. Był związany z dodatkiem reportażowym „Dziennika Polskiego” pt. „Pejzaż Polski”.

Publikował cykl felietonów „Katedra krakauerologii” w „Gazecie Krakowskiej”. W „Życiu Literackim” zamieszczał recenzje radiowe pod pseudonimem Jakub Michalski.

Publikacje i twórczość sceniczna Jest autorem książek, m.in. Mówi Kraków przez radio, Tułacz akordowy, Szukam człowieka, Siadaj Pan, Babo, cicho, Następny proszę, Okazja czyni wiersz, Cień i mgła, …tu jestem, Fantazyjki, Jest robota, kapitanie oraz książki biograficznej Zanim zapomnę. Był także współautorem książki Pat„Mówi Kraków przez radio. Fakty i anegdoty”, RadioPolska.„Zanim zapomnę”, Wydawnictwo Borgis.„Jest robota, kapitanie”, Wydawnictwo Borgis..

Do publikacji, które sam Ślusarski wskazywał jako szczególnie mu bliskie, należała powieść faktograficzna Ostrogami dzwoń.... Jej bohaterem jest Jacek Stwora, reporter radiowy, rotmistrz oraz współautor kabaretu „Jama Michalika”. W książce Ślusarski zebrał komplet ułańskich żurawiejek, czyli krótkich, żartobliwych kupletów związanych z tradycją kawalerii, śpiewanych przez ułanów z czterdziestu polskich pułków ułańskich. Przy pracy nad książką korzystał także z relacji ostatnich żyjących ułanów, utrwalając przekazy funkcjonujące wcześniej głównie w obiegu ustnymBarbara Ciryt, „Pisanie jest jak kuracja odmładzająca”, Dziennik Polski, 3 marca 2021..

Według relacji autora ze zbioru korzystali wykonawcy koncertów pieśni patriotycznych odbywających się corocznie na Rynku Głównym w Krakowie obok ratusza. Znaczenie publikacji potwierdza jej obecność w bibliografii opracowań poświęconych żurawiejkom, gdzie wymieniana jest wśród pozycji dotyczących tego gatunku„Żurawiejki kawaleryjskie”, Łucznictwo Konne, sekcja „Bibliografia”.Aleksander Smoliński, Obraz sił zbrojnych Imperium Romanowów oraz dawna rosyjska historia wojskowa, a także wojny Rzeczypospolitej z Moskwą i polsko-rosyjskie konflikty zbrojne w świetle historiografii polskiej przełomu XIX i XX wieku, w: Studia z Dziejów Wojskowości, t. II, Białystok 2013, s. 278, przyp. 2..

Ilustracje i projekt okładki książki Ostrogami dzwoń... wykonał Szymon Kobyliński„Ostrogami dzwoń + komplet żurawiejek”, Antykwariat Stara Dobra Książka.„Ślusarski Witold – Ostrogami dzwoń...”, OneBid..

Książka Mówi Kraków przez radio ukazała się z okazji 75-lecia Radia Kraków i została poświęcona historii oraz anegdotom związanym z rozgłośnią. Jej promocja odbyła się w grudniu 2002 w nowej siedzibie Radia Kraków przy al. Słowackiego. W artykule poświęconym publikacji Dziennik Polski określił Ślusarskiego jako dziennikarza radiowego, autora licznych reportaży i słuchowisk oraz ucznia Jacka Stwory, podkreślając jego umiejętność prowadzenia rozmów, pracy z mikrofonem i montażu materiałów radiowych„Mówi Ślusarski przez radio”, Dziennik Polski, 21 grudnia 2002..

Książka Zanim zapomnę, wydana w 2020 przez Wydawnictwo Borgis, ma charakter wspomnieniowy i dotyczy m.in. młodości autora, jego pracy zawodowej oraz Krakowa lat powojennych. Autor opisał w niej również epizody ze swojej pracy reporterskiej, w tym obsługę dziennikarską pielgrzymki Jana Pawła II do Polski oraz osobiste spotkanie z Fidelem CastroWitold Ślusarski, Zanim zapomnę, Wydawnictwo Borgis, 2020..

W 2026 nakładem Wydawnictwa Borgis ukazała się jego książka Jest robota, kapitanie, określana przez wydawcę jako zbiór dramatów społeczno-politycznych.

Napisał sztuki teatralne Hiena, Uchwalić uchwałę, spektakl dla dzieci Jak krawiec Niteczka został królem oraz etiudę teatralną Książę i poetka. Jest również autorem scenariuszy widowisk, m.in. Ale się w tych bajkach pomieszało, Pan Henryk w Rudawie, Szopka gmina, A jeśli komuś droga otwarta do nieba… oraz Święty Franciszek.

W 1984 przygotował program kabaretowy Szopka Krakowska, którego premiera odbyła się w Jamie Michalika w Krakowie.

Telewizja i film Był autorem scenariuszy telenoweli interaktywnej z udziałem publiczności, prezentowanej na antenie Telewizji Kraków. Przygotowywał także komentarze do serialu telewizji TVN Na ratunek.

Występował epizodycznie w produkcjach telewizyjnych związanych z postacią Józefa Szwejka. W odcinku Honor damy serialu Opowieść o Józefie Szwejku i jego najjaśniejszej epoce zagrał porucznikaHonor damy, odcinek serialu Opowieść o Józefie Szwejku i jego najjaśniejszej epoce, FilmPolski.pl.. Był także autorem przekładów czeskich piosenek przygotowanych na potrzeby tej produkcji.

Był współautorem scenariusza / pytań / koncepcji teleturnieju Wszystko albo nic, emitowanego w TV Wisła....

Inne aktywności W 2004 uczestniczył w XVII Powszechnym Zjeździe Historyków Polskich, organizowanym na Uniwersytecie Jagiellońskim, z referatem „Rola humoru w Galicji” w panelu „Człowiek śmiechu i zabawy”.

Był współzałożycielem i prezesem Stowarzyszenia Dziennikarzy-Absolwentów Uniwersytetu Jagiellońskiego„Zanim zapomnę”, Empik.com..

Był jednym z inicjatorów, wraz z Bogusławem Nowakiem, ówczesnym prezesem Radia Kraków, reaktywowania Pochodu Jamników w Krakowie, wydarzenia zapoczątkowanego przez Mieczysława Czumę. Przez pięć lat należał do głównych osób kształtujących formułę pochodu: współtworzył jego scenariusz i oprawę oraz prowadził wydarzenie. W 1999 opublikował w „Przekroju” tekst Każdy ma bzika na punkcie jamnika, poświęcony historii i reaktywacji pochodu. Tytułowa fraza była wykorzystywana przy kolejnych edycjach pochodu jako jedno z jego rozpoznawalnych haseł.Witold Ślusarski, „Każdy ma bzika na punkcie jamnika”, „Przekrój”, nr 2824 (28/1999), 8 sierpnia 1999, s. 5.„Dzień długich psów”, „Przekrój”, nr 2824 (28/1999), 8 sierpnia 1999, s. 40. W relacjach „Przekroju” z Marszu Jamników odnotowywano również udział jego jamniczki Szajki, związanej z oprawą pochodu i występującej przy Ślusarskim podczas prowadzenia wydarzenia„Jamnicza parada”, „Przekrój”, nr 2624 (41/1995), 1995.„Nawet w pogodę pod psem psia arystokracja pokazała klasę”, „Przekrój”, nr 2676 (40/1996), 1996.„Każdy ma bzika na punkcie jamnika”, „Przekrój”, nr 2730 (42/1997), 19 października 1997, s. 46..

W działalności regionalistycznej opisał i upowszechnił lokalny przekaz łączący pobyt Henryka Sienkiewicza w Rudawie z postacią Stanisława Tarkowskiego, uznawanego lokalnie za pierwowzór Stasia Tarkowskiego z powieści W pustyni i w puszczy. Według tego przekazu Sienkiewicz podczas pobytu w tzw. willi z wieżyczką w Rudawie w 1908 poznał miejscowego chłopca Stanisława Tarkowskiego, którego imię i nazwisko miały zostać wykorzystane przy tworzeniu literackiej postaci Stasia TarkowskiegoWitold Ślusarski, Zanim zapomnę, Wydawnictwo Borgis, 2020, s. 42.„Czy Staś Tarkowski mieszkał pod Krakowem?”, Radio Kraków..

W swoich zainteresowaniach regionalistycznych podejmował również temat lokalnych przekazów dotyczących związków obrazu Bociany Józefa Chełmońskiego z okolicami Rudawy i Pisar. W gminie Zabierzów funkcjonuje przekonanie, że artysta wykonywał szkice do obrazu w Pisarach„Tam, gdzie Józef Chełmoński malował »Bociany«”, Dziennik Polski..

Był także współinicjatorem, wraz z Leszkiem Mazanem, humorystycznej Polskiej Partii Łysych, powstałej w 1993.„Łyse jest piękne”, Nowiny, 17 stycznia 2003.

Zajmował się także lokalnymi podaniami dotyczącymi zbójnika Madeja i ich związku z Rudawą.

Nagrody i wyróżnienia Otrzymał nagrody za słuchowiska radiowe, m.in. II miejsce w ogólnopolskim konkursie za słuchowisko 1123 (1974), II miejsce w ogólnopolskim konkursie za słuchowisko Figura (1978), II miejsce w konkursie międzynarodowym w Bratysławie za słuchowisko Kraksa (1984) oraz II miejsce na festiwalu słuchowisk w Berlinie za słuchowisko Winda (1986).