Frances Gertrude McGill (ur. 18 listopada 1882 koło , zm. 21 stycznia 1959 w Winnipeg) – kanadyjska patolog sądowa, kryminolog, bakteriolog i alergolog. Dzięki zdolnościom dedukcyjnym zyskała rozgłos i przydomek „Sherlock Holmes Saskatchewanu”. Przyczyniła się do rozwoju medycyny sądowej w pracy kanadyjskiej policji, a jej praca zwróciła uwagę także za granicą.
Po uzyskaniu dyplomu lekarza na Uniwersytecie Manitoby w 1915 roku McGill przeniosła się do Saskatchewanu, gdzie rząd prowincji zatrudnił ją najpierw jako bakteriologa, a następnie jako patologa. Przez ponad trzydzieści lat ściśle współpracowała z Kanadyjską Królewską Policją Konną (, RCMP) i lokalnymi siłami policyjnymi oraz znacząco przyczyniła się do utworzenia pierwszego laboratorium kryminalistycznego RCMP. W latach 1943–1945 kierowała tym laboratorium i szkoliła nowych funkcjonariuszy w metodach kryminalistycznych. Jej ekspertyzy – m.in. rekonstrukcja rozbitej strzałem czaszki ofiary zabójstwa – dostarczały dowodów w procesach, ale też uwalniały od zarzutów osoby niesłusznie podejrzane. Po odejściu z laboratorium otrzymała w 1946 roku tytuł honorowego chirurga RCMP z nominacji kanadyjskiego i do śmierci w 1959 roku pozostawała konsultantką tej formacji.
Oprócz pracy patologa McGill prowadziła prywatną praktykę lekarską w zakresie diagnostyki i leczenia alergii. Specjalizowała się w testach alergicznych, a lekarze z całego Saskatchewanu kierowali do niej pacjentów.
Po śmierci McGill jej imieniem nazwano jezioro McGill Lake w północnym Saskatchewanie. W 1999 roku została włączona do , a w 2024 roku Parks Canada uznała ją za „”.
Wczesne lata i wykształcenie mały|Portret dzieci McGillów z 1885 roku. Od lewej: Harold, Herbert, Margaret (niemowlę) i Frances|alt=Fotografia portretowa czworga małych dzieci Frances Gertrude McGill urodziła się 18 listopada 1882 roku w rodzinie farmerskiej w okręgu Fairmount na północny zachód od Minnedosy w Manitobie. Jej rodzicami byli Edward McGill, którego rodzina wyemigrowała z hrabstwa Cavan w Irlandii do Kanady w 1819 roku, oraz Henrietta Wigmore z Norwood w Ontario, również irlandzkiego pochodzenia. Henrietta pracowała wcześniej jako nauczycielka. Odbyła podróż dookoła świata: wyjechała uczyć do Nowej Zelandii, a potem wróciła do Kanady. Edward był aktywny w lokalnej polityce i towarzystwach rolniczych, a w Minnedosie pełnił funkcję naczelnika poczty. Frances McGill miała dwóch starszych braci, Herberta i , oraz młodszą siostrę Margaret. Harold został lekarzem i służył jako lekarz wojskowy podczas I wojny światowej, natomiast Margaret została pielęgniarką i wstąpiła do .
W połowie 1900 roku, gdy McGill miała siedemnaście lat, jej rodzice zachorowali na dur brzuszny po wypiciu skażonej wody podczas wystawy rolniczej w Brandon. Oboje zmarli we wrześniu, w odstępie niespełna dziesięciu dni. Najstarszy brat McGill, Herbert, prowadził rodzinne gospodarstwo, dopóki młodsze rodzeństwo nie ukończyło szkoły.
McGill kształciła się na nauczycielkę w seminarium nauczycielskim w Winnipeg i uczyła w szkołach letnich, by sfinansować dalszą naukę. Podjęła nawet studia prawnicze, ostatecznie jednak zdecydowała się na medycynę. Pierwszy rok nauki w Manitoba Medical College opłaciła z własnych środków, a na pozostałe lata zdobyła stypendium. W 1915 roku McGill uzyskała dyplom lekarza na Uniwersytecie Manitoby jako jedna z trzech kobiet w swoim roczniku, otrzymując złoty medal Hutchisona za najwyższe wyniki w nauce, nagrodę dziekańską oraz wyróżnienie za wiedzę chirurgiczną. Była jedną z pierwszych kobiet, które ukończyły studia medyczne na tej uczelni. Staż odbyła w . Następnie podjęła studia podyplomowe w prowincjonalnym laboratorium Manitoby pod kierunkiem patologa Gordona Bella i ukończyła szkolenie z patologii.
Kariera mały|upright|Frances McGill w 1917 roku, po zdobyciu nagrody w zawodach strzeleckich|alt=Portret kobiety w futrzanej czapce i okularach
Bakteriolog Mając doświadczenie z zakresu bakteriologii, McGill została w 1918 roku mianowana prowincjonalnym bakteriologiem . W związku z nową posadą przeniosła się do Reginy, gdzie jej nowy gabinet i laboratorium mieściły się na najwyższym piętrze (siedziby parlamentu prowincji), a klatki ze zwierzętami laboratoryjnymi trzymano na dachu budynku. W październiku tego roku odpowiadała za opanowanie lokalnych ognisk pandemii grypy hiszpanki. McGill i jej współpracownicy szybko wyprodukowali szczepionki przeciw grypie dla ponad 60 tysięcy mieszkańców Saskatchewanu. McGill leczyła także z chorób przenoszonych drogą płciową żołnierzy wracających z frontu I wojny światowej i nadzorowała wprowadzenie odczynu Wassermanna do wykrywania kiły.
Patolog W 1920 roku McGill została prowincjonalnym patologiem Saskatchewanu, a w 1922 roku została dyrektorką prowincjonalnego laboratorium. Od 1923 roku zajmowała się też przypadkami podejrzanych zgonów, ściśle współpracując z lokalnymi siłami policyjnymi i Kanadyjską Królewską Policją Konną (RCMP). Jej dochodzenia wymagały częstych podróży – w 1934 roku odbyła ich czterdzieści trzy. Na miejsca zbrodni docierała niekiedy skuterem śnieżnym, psim zaprzęgiem lub wodnosamolotem, a raz dotarła aż do koła podbiegunowego północnego.
McGill wyrobiła sobie renomę wprawnego i skrupulatnego kryminologa i nieoficjalny przydomek „Sherlocka Holmesa Saskatchewanu”, a policjanci mówili o niej czule „Doc”. Jej osobistym mottem miało być: „Myśl jak mężczyzna, zachowuj się jak dama i pracuj jak pies”. Makabryczną niekiedy stronę swojej pracy znosiła z humorem, a w sądzie była nieustępliwym, rzeczowym świadkiem. Składając zeznania, nie siadała (bo innym świadkom krzeseł nie proponowano), zawsze wkładała kapelusz na znak szacunku i mówiła z precyzją, którą policjanci bardzo cenili. Podczas zeznań McGill spotykała niekiedy młodego adwokata z Saskatchewanu, Johna Diefenbakera – późniejszego premiera Kanady – i przy tych okazjach oboje, ludzie o silnych charakterach, ścierali się słownie. Na jednej z rozpraw McGill powiedziała prawnikowi: „Niech pan zadaje sensowne pytania, panie Diefenbaker, a ja udzielę sensownych odpowiedzi”.
W rocznym raporcie komisarza (komendanta głównego) RCMP za rok 1934/1935 chwalono „niestrudzone” wysiłki McGill i jej „doskonałą” służbę. W raporcie za rok 1948/1949 komisarz odnotował jej „cenną” pomoc jako honorowego chirurga i konsultantki RCMP w sprawach z zakresu patologii sądowej. Podczas wielkiego kryzysu lat 30. XX wieku McGill musiała pracować przy znacznie mniejszych środkach i szczuplejszej obsadzie. W 1933 roku zmieściła się w budżecie 17 tysięcy dolarów przy badaniach laboratoryjnych, które w zwykłych warunkach kosztowałyby ponad 122 tysiące dolarów.
Poświęcając nieodpłatnie setki dodatkowych godzin pracy wieczorami i w weekendy, McGill pomogła RCMP w utworzeniu jej pierwszego oficjalnego laboratorium kryminalistycznego, które otwarto w 1937 roku. Mimo doświadczenia nie zaproponowano jej stanowiska dyrektora tej placówki. Laboratorium przejęło znaczną część obowiązków McGill w zakresie medycyny sądowej. McGill i jej współpracownicy skupili się odtąd na zdrowiu publicznym, a w czasie II wojny światowej badali m.in. rekrutów wojskowych pod kątem chorób przenoszonych drogą płciową. W kolejnych latach sama McGill pracowała nad surowicą przeciw chorobie Heinego-Medina (polio) i specjalizowała się w badaniach nad alergiami. W miarę jak jej wiedza o testach alergicznych zyskiwała szersze uznanie, lekarze z całej prowincji zaczęli kierować do niej pacjentów. Aby sprostać rosnącej liczbie obowiązków, zatrudniła asystenta i otworzyła w swoim mieszkaniu prywatną poradnię alergologiczną czynną po godzinach.
McGill przeszła na emeryturę ze stanowiska prowincjonalnego patologa 17 listopada 1942 roku, wykonawszy w ciągu swojej kariery w służbie publicznej ponad 64 tysiące badań laboratoryjnych. Nadal pracowała w swojej poradni alergologicznej dwa dni w tygodniu, a więcej czasu niż dotąd poświęcała zajęciom na świeżym powietrzu i wyjazdom z przyjaciółmi. Kilka miesięcy później McGill zainicjowała program szczepień dzieci w wieku przedszkolnym i zorganizowała punkty szczepień w szkołach w całej Reginie.
Laboratorium kryminalistyczne RCMP W 1943 roku, gdy dyrektor laboratorium kryminalistycznego RCMP, dr Maurice Powers, zginął w katastrofie lotniczej, wezwano McGill, by go zastąpiła. Przyjęła to stanowisko w niepełnym wymiarze godzin, prowadząc nadal po południu swoją poradnię alergologiczną.
Jako dyrektorka McGill prowadziła dochodzenia w całym Saskatchewanie. Wykładała też patologię i toksykologię dla nowych policjantów i detektywów, ucząc ich rozpoznawać ślady krwi, badać miejsca zbrodni oraz prawidłowo zbierać i zabezpieczać dowody. W radach dla słuchaczy McGill podkreślała wagę krytycznego myślenia: „Nie wierzcie wszystkim aktom zgonu, które widzicie. Nie ma powodu, dla którego człowiek z chorobą serca nie mógłby umrzeć od zatrucia strychniną”.
Honorowy chirurg RCMP i działalność doradcza W 1945 roku McGill formalnie ustąpiła ze stanowiska dyrektorki laboratorium kryminalistycznego RCMP, gdy zatrudniono jej stałego następcę, dr. C.D.T. Mundella. To właśnie Mundell zasugerował przyznanie jej honorowego tytułu i oficjalnej pozycji w RCMP w uznaniu jej wieloletniej służby. Minister sprawiedliwości Kanady mianował ją 16 stycznia 1946 roku honorowym chirurgiem RCMP. McGill była pierwszą kobietą, która otrzymała ten tytuł, i pierwszą lekarką publicznie uznaną za członkinię RCMP. Według biografki McGill, Myrny L. Petersen, tytuł ten otrzymała później jeszcze tylko jedna kobieta – królowa Elżbieta II. Nadal pracowała dla RCMP jako konsultantka i sporadycznie prowadziła wykłady oraz egzaminy dla policjantów i śledczych. Petersen opisuje ją jako rzetelną i elokwentną wykładowczynię, a jej notatki dydaktyczne zebrano w 1952 roku do podręcznika dla słuchaczy.
Jej praca kryminalistyczna – oraz status jednej z nielicznych kobiet w RCMP – zwróciła uwagę w całej Kanadzie i za granicą. W 1952 roku McGill udała się do Anglii i odwiedziła Scotland Yard, gdzie pozwolono jej obejrzeć tamtejsze laboratoria kryminalistyczne. W 1956 roku, po tym, jak amerykański magazyn detektywistyczny opublikował artykuł o jej pracy, McGill otrzymała prośbę o pomoc zaadresowaną do „dr Frances McGill, słynnej kanadyjskiej patolog sądowej, Regina, Kanada”. List pochodził od kobiety z Nowego Jorku, której brat zmarł w podejrzanych okolicznościach. Nie przeprowadzono sekcji zwłok, a kobieta bezskutecznie zabiegała o wyjaśnienia. Choć McGill nie mogła pomóc bezpośrednio, odpowiedziała poradą, jak skontaktować się z FBI i doprowadzić do ekshumacji ciała.
Wybrane sprawy Ekspertyzy McGill ujawniały zabójstwa, których początkowo nie podejrzewano, ale też podważały oskarżenia w sprawach uznanych pochopnie za zbrodnie. W ciągu jednego roku zbadała trzynaście ekshumowanych ciał i ustaliła, że pięć z nich należało do ofiar zabójstwa. Szczególnie zagadkowym sprawom nadawała nieformalne nazwy, takie jak („zabójstwo w opuszczonej chacie”), („zabójstwa przy stogu słomy”) czy („sprawa babeczki z otrębami”). W tej ostatniej McGill w 1936 roku pomogła wykazać, że kobieta usiłowała otruć ojca, lecz zamiast niego zabiła dziadków.
Sprawa z Lintlaw W kwietniu 1932 roku farmer z Joseph Shewchuk został znaleziony we własnym domu martwy, z raną postrzałową. Policjanci odkryli plamy krwi w całym pomieszczeniu – uznane za dowód gwałtownej szamotaniny – oraz karabin ukryty w pobliskim spichlerzu na pszenicę. Miejscowy lekarz uznał sprawę za podejrzaną i wykluczył samobójstwo, a policja aresztowała sąsiada, który nie potrafił zadowalająco wyjaśnić kilku plam krwi na swoim płaszczu.