Dieter Paleta (ur. 20 września 1943 w Opawie) – polski architekt, współzałożyciel katowickiego Biura Architektonicznego „Arkat”, odpowiedzialnego za realizację kilku znaczących obiektów w mieście, w tym biurowca Altus czy gmachu Narodowego Banku Polskiego.
Życiorys Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Kasprowicza w Raciborzu. W 1968 roku uzyskał dyplom na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej, a po ukończeniu studiów jego przyjaciel ściągnął do go Katowic, gdzie rosło wówczas zapotrzebowanie na budynki mieszkalne z uwagi na rozwój przemysłu w regionie. Jeszcze w tym samym roku podjął pracę w Centralnym Ośrodku Studiów, Projektowania i Realizacji „Inwestprojekt Katowice”, z którym był związany do 1991 roku. Była to państwowa pracownia specjalizująca się w projektowaniu spółdzielczego budownictwa mieszkaniowego.
Jego pierwszy ważny projekt został zrealizowany w latach 70. XX wieku w Głuchołazach – było to osiedle mieszkaniowe. Znalazł się następnie w składzie zespołu projektantów katowickiego „Inwestprojektu”, który w 1977 roku zwyciężył w konkursie ogłoszonym przez Stowarzyszenie Architektów Polskich na koncepcję przestrzenną i architektoniczną późniejszego osiedla A. Zgrzebnioka w Katowicach. W 1985 roku na zlecenie Spółdzielni Mieszkaniowej „Górnik” zaprojektował 12-piętrowy kompleks mieszkaniowy przy ulicy S. Fliegera w Katowicach, wyróżniający się charakterystycznymi wieżyczkami. W 1987 roku oddano do użytku zaprojektowany przez niego gmach drukarni archidiecezjalnej przy ulicy W. Stwosza 11 w Katowicach, który charakteryzuje się zaokrąglonym wykuszem. Pod koniec lat 80. XX wieki przebywał w Związku Sowieckim, gdzie projektował budynki sanatoryjno-wypoczynkowe na Kaukazie.
W 1992 roku w Katowicach wspólnie z Andrzejem Gałkowskim i Piotrem Średniawą założył Biuro Architektoniczne „Arkat” i jeszcze w tym samym roku rozpoczęto budowę Domu Księży Emerytów w Katowicach, który zaprojektował wspólnie z Maciejem Laskowskim. W 2000 roku stał się jedynym właścicielem Biura Architektonicznego „Arkat”.
Zespół pod jego kierownictwem zaprojektował ukończony w 2003 roku budynek biurowo-usługowy Altus w Katowicach, który w momencie oddania do użytku był najwyższym budynkiem w południowej Polsce, o wysokości całkowitej 125 m. W latach 2003–2006 przy ulicy Bankowej 1 w Katowicach w miejscu nieistniejącej willi Friedricha Grundmanna powstał gmach Narodowego Banku Polskiego, który Paleta zaprojektował wspólnie z Teodorem Badorą, Wojciechem Wojciechowskim i Mikołajem Machulikiem.
Zasiada w Kolegium Sędziów Konkursowych katowickiego oddziału Stowarzyszenia Architektów Polskich – w kadencji 2019–2023 był zastępca przewodniczącego Kolegium.
W 2007 roku mieszkał w Katowicach – był wówczas parafianinem parafii św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Katowicach-Panewnikach.
Wybrane projekty mały|Fragment zabudowy placu Wolności w Rybniku (2023) mały|Dom Księży Emerytów w Katowicach mały|Nowe Katowickie Centrum Biznesu mały|Wieżowiec Altus w Katowicach (2025) mały|Gmach Narodowego Banku Polskiego w Katowicach (2026)
Osiedle mieszkaniowe w Głuchołazach (1974) Projekt dzielnicy Winogrady w Poznaniu (1976) Osiedle mieszkaniowe im. Alfonsa Zgrzebnioka w Katowicach (1980) Kościół i probostwo parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Rybniku-Ochojcu (1980) Osiedle mieszkaniowe „Polarna” w Katowicach (1982) Drukarnia i Muzeum Archidiecezjalne w Katowicach przy ulicy W. Stwosza 11 (bud. 1983–1987) Zespół budynków mieszkalnych przy ulicy S. Fliegera w Katowicach (proj. 1985) Zespół mieszkaniowo-usługowy przy placu Wolności w Rybniku (1990) Hotel w Kisłowodzku, Rosja (1994) Dom Księży Emerytów w Katowicach przy ulicy W. Czempiela (proj. 1992–1996; bud. 1992–1997) Nowe Katowickie Centrum Biznesu przy ulicy Chorzowskiej 6 (bud. 1998–2013) Budynek biurowo-usługowy Altus w Katowicach przy ulicy Uniwersyteckiej 13 (proj. 1996–2003; bud. 1998–2003) Gmach Narodowego Banku Polskiego w Katowicach przy ulicy Bankowej 1 (proj. 2001–2004; bud. 2003–2006) Kościół Matki Bożej Fatimskiej w Katowicach (bud. 2008–2017) Przebudowa willi inż. Jana Krygowskiego w Katowicach przy ulicy T. Kościuszki 65 (proj. 2010; bud. 2011–2024) Budynek mieszkalny przy ulicy M. Skłodowskiej-Curie 44 w Katowicach (bud. 2016–2018) Centrum Wnętrz Home Concept w Katowicach – Budynek 3 (bud. 2025)
Wybrane nagrody i wyróżnienia Nagroda II stopnia Ministerstwa Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska za osiedle mieszkaniowe w Głuchołazach (1974), projekt dzielnicy Winogrady w Poznaniu (1976) i osiedle A. Zgrzebnioka w Katowicach (1980) Nagroda III stopnia Ministerstwa Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych za osiedle mieszkaniowe „Polarna” w Katowicach (1982) II miejsce w konkursie SARP na Zespół Szkół Municypalnych w Tychach (1997) Wyróżnienie Wojewody Katowickiego za Dom Księży Emerytów w Katowicach (1997) Nagroda Prezydenta Miasta Katowice za zespół mieszkaniowy przy ulicy Łabędziej 2-4 (1998) i 8-10 (2000) Wyróżnienie Wojewody Śląskiego i Nagroda Prezydenta Miasta Katowice za budynek Altus w Katowicach Nagroda Główna Wojewody Śląskiego w Konkursie „Architektura Roku Województwa Śląskiego za gmach Narodowego Banku Polskiego w Katowicach (2005) Wyróżnienie w kategorii „Obiekt” w plebiscycie „Architektura Roku Województwa Śląskiego” za budynek przy ulicy M. Skłodowskiej-Curie 44 w Katowicach (2021) Property Design Awards 2026 za Budynek 3 kompleksu Home Concept w Katowicach
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Urodzeni w 1943 Kategoria:Ludzie urodzeni w Opawie Kategoria:Absolwenci Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Architektów Polskich Kategoria:Ludzie związani z Raciborzem Kategoria:Architekci związani z Katowicami