Alaeddin Pasza (osm. علاء الدين پاشا, tur. Alâeddin Paşa) był pierwszym Wielkim WezyremOficjalnie nie istniał wtedy tytuł Wielkiego Wezyra, a Alaeddin Pasza był jedynie wezyrem, natomiast jako pierwszą osobę spoza rodziny panującej pełniącą, uważa się go za pierwszego w historii Wielkiego Wezyra (pierwszego wśród wezyrów). w historii Imperium Osmańskiego prawdopodobnie w latach 1320-1331.
Pochodzenie Urodził się w miejscowości Cendere (w pół drogi między Bursą a Ankarą), z którego pochodził również ród Çandarlı, (który wydał pięciu Wielkich Wezyrów w przyszłości) jako syn Kemaleddina, stąd też zwany był często Hacı Kemaleddin oğlu Alaeddin Pasha lub Alaeddin bin Hacı Kemaleddin, co oznacza "Syn Hacı Kemaleddina". Przed objęciem urzędu był faqihem (arab. فقيه), czyli muzułmańskim prawnikiem i ekspertem w dziedzinie fiqhu - islamskiej jurysprudencji. Według niektórych teorii miał on być synem Osmana I, bratem Orhana. Faktycznie Osman miał syna o tym samym imieniu, jednak badania dowodzą, że nie jest to najpewniej ta sama osoba.
Wezyrat Początkowo, funkcję wezyra sprawował sam Orhan, wtedy jako następca tronu. To Orhan na przykład dowodził w dużej mierze pięcioletnim oblężeniem Bursy, do której wkroczył już jako władca 6 kwietnia 1326 r. Za początek wezyratu Alaeddina Paszy uważa się rok 1320, co było o tyle precedensowe, że po raz pierwszy nadano takie uprawnienia osobie spoza dynastii Osmanów. Wezyrowie pełnili funkcje dowódców wojskowych, a w miarę podbojów, również gubernatorów zdobytych prowincji. W późniejszych latach wezyrowie przejęli też kompetencje skarbowe i administracyjne.
Przypisuje mu się współudział przy tworzeniu nowej stałej armii państwa osmańskiego, zwanego yaya (piechota) oraz müsellem (jazda). Nowa armia była utrzymywana z regularnego żołdu i miała stanowić alternatywę dla dotychczasowej podstawy sił osmańskich czyli wojowników gazi (później zwani akıncı), którzy byli jednak motywowani głównie obietnicą łupów i zbawienia w walce z niewiernymi, w związku z czym, nie można było polegać na nich w walkach chociażby z innymi tureckimi bejami. Niektóre źródła mówią o utworzeniu przez Alaeddina Paszę korpusów kapıkulları czyli słynnych janczarów, jednak najprawdopodobniej, były one autorstwem następnego sułtana - Murada I. Nowe oddziały odróżniały się białymi nakryciami głowy, w kontraście do poprzednich, turkmeńskich nakryć czerwonych. Alaeddin Pasza zmarł przed rokiem 1333.
Nazewnictwo Oficjalnie Alaeddin Pasza piastował stanowisko wezyra. Początkowo obradom dywanu (tur. Divan-ı Hümayun, pol. Rada Cesarska) przewodził sam sułtan, lecz w związku z rozrostem liczby spraw jakimi zajmować musiał się Dywan, władca zaczął jedynie przysłuchiwać się obradom przez okienko z przylegającego pomieszczenia. Wprowadzono zwyczaj wybierania jednego z wezyrów, który w imieniu sułtana przewodniczył obradom rady i koordynował działania jej członków. Tytuł Wielkiego Wezyra, (dokładniej to "najwyższego rangą z tur. sadr-ı azam) pojawił się w 1360 r., a jako pierwszy zaczął go nosić Sinanüddin Fakih Yusuf Pasza.
Zobacz też lista wezyrów Imperium Osmańskiego
Przypisy
Kategoria:Wielcy Wezyrowie Kategoria:Urodzeni w XIII wieku