Kruchaweczka malutka, kruchaweczka szaroczerwonawa (Psathyrella senex (Peck) A.H. Sm.) – gatunek grzybów należący do rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Psathyrella, Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1888 r. Charles Horton Peck, nadając mu nazwę Psilocybe senex. W 1972 r. Alexander Hanchett Smith przeniósł go do rodzaju Psathyrella. Niektóre inne synonimy: Psathyra senex (Peck) Morgan 1907 Drosophila ocellata Romagn. 1952 Psathyrella ocellata (Romagn.) M.M. Moser 1967 Psathyrella friesii Kits van Wav. 1977 Psathyrella trivialis Arnolds 1982 Psathyrella ploddensis Kits van Wav. 1987 Polską nazwę zarekomendował Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Kapelusz Średnica 7–40(–60) mm, początkowo stożkowato-wypukły, następnie rozszerzający się. Powierzchnia ciemno-czerwonobrązowa, po dojrzeniu czerwonobrązowa, ciemnobrązowa do brązowej. Jest higrofaniczny; prążkowany, w stanie wilgotnym przechodzący w bardzo blady brąz, czasami z brązowopomarańczowymi odcieniami pozostającymi w środku. Osłona raczej skąpa, w postaci zanikających włókien lub kłaczków w pobliżu brzegu kapelusza. Trzon Wysokość 20–100 mm, grubość 2–6 mm, cylindryczny. Blaszki Średnio gęste. Blaszek pełnych 20–34. Cechy mikroskopowe Zarodniki 7–9,5 × 4-5(–5,5) μm, Qav = 1,6–1,9, podłużne, jajowate do elipsoidalnych, w widoku z boku czasami nieco migdałowate, rzadko nieco fasolkowate, czerwonobrązowe. Pleurocystydy 30-60 × 9–16 μm, wąsko-główkowate, wrzecionowate, butelkowate do cylindrycznych, rzadko główkowate lub z dzióbkiem, zwykle rozproszone, rzadziej liczne. Cheilocystydy dwóch typów: (1): 20–50 × 8–16 μm, podobne do pleurocystyd, liczne, (2): małe, maczugowate, rozproszone. Komórki osłony 20–100 × 2–20 μm.
Występowanie i siedlisko Występuje w Europie, Ameryce Północnej i Azji. W Polsce W. Wojewoda w 2003 r. przytoczył jedno stanowisko, w późniejszych latach podano następne stanowiska. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Saprotrof. Rozwija się na resztkach drewna lub wśród opadłych liści, również naziemnie, w lasach liściastych lub iglastych, rzadko na otwartych terenach trawiastych, suchych lub wilgotnych. Owocniki od wiosny do jesieni.
Przypisy
Kategoria:Kruchaweczkowate Kategoria:Mykobiota Polski