Parafia św. Jerzego w Pierszajach – rzymskokatolicka parafia znajdująca się w archidiecezji mińsko-mohylewskiej, w dekanacie wołożyńskim, na Białorusi.
Opiekę nad parafią sprawuje Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych. Należy do prowincji Matki Bożej Niepokalanej w Warszawie.
Historia Do 1939 Parafia powstała w 1545 lub wcześniej. Wieś do zaborów należała do dóbr stołowych biskupów wileńskich. Biskup wileński kard. Jerzy Radziwiłł ufundował tu drewniany kościół, w XIX w. przebudowany przez ówczesnych właścicieli wsi Tyszkiewiczów. W okresie I Rzeczypospolitej parafia należała do dekanatu mińskiego diecezji wileńskiej.
Po upadku powstania styczniowego, gdy w ramach represji władze rosyjskie likwidowały parafie katolickie, parafia w Pierszajach została zachowana. W II poł. XIX w. leżała w dekanacie nadniemeńskim i posiadała kaplicę cmentarną w Wiałej. W 1887 liczyła 3097 wiernych.
Od 1925 leżała w dekanacie Iwieniec diecezji pińskiej. W 1933 spłonął kościół parafialny. Staraniem ówczesnego proboszcza ks. Izydora Pietrasza, parafian i hr. Benedykta Tyszkiewicza wzniesiono wówczas obecną świątynię, którą konsekrował 12 września 1936 biskup piński Kazimierz Bukraba.
II wojna światowa Wkrótce po wybuchu II wojny światowej ks. Izydor Pietrasz został zmuszony do opuszczenia parafii (być może zagrożony aresztowaniem przez sowietów). Na początku 1940 parafię objęli franciszkanie konwentualni z pobliskiego klasztoru w Iwieńcu. Proboszczem został o. Achilles Puchała OFMConv, wikariuszem o. Karol Herman Stępień OFMConv.
19 lipca 1943, podczas operacji Hermann, Niemcy dokonali pacyfikacji wsi, a jej mieszkańców poprowadzano na rozstrzelanie. Obaj kapłani, mimo oferty pomocy ze strony kwaterującego na plebanii komendanta niemieckiej żandarmerii, dobrowolnie dołączyli do mieszkańców. Podczas marszu Niemcy zmienili decyzję: w Borowikowszczyźnie franciszkanów zaprowadzono do stodoły, gdzie zostali zastrzeleni, a budynek podpalony. Pozostałe osoby popędzono do Mińska, gdzie część zwolniono, a część wywieziono na roboty do Niemiec. Dwa tygodnie później szczątki duchownych pochowano przy kościele w Pierszajach. W 1999 papież Jan Paweł II beatyfikował ich w gronie 108 polskich męczenników II wojny światowej.
ZSRR i Białoruś W kolejnych latach parafia była obsługiwana przez proboszcza z Chołchła, ponad 80-letniego ks. Józefa Hurko, który zmarł na ambonie w kościele Pierszajach 2 lutego 1946. W kolejnych latach kościół był otwarty, brak jest jednak informacji czy dojeżdżał do niego jakiś kapłan. W 1960 świątynia został znacjonalizowana przez władze sowieckie. W kolejnych latach budynek służył jako magazyn kołchozowy i dom młodzieży. Rozebrano wówczas wieże oraz zniszczono albo rozgrabiono sprzęt liturgiczny.
Po upadku Związku Sowieckiego, w latach 90. kościół został zwrócony i następnie odrestaurowany. Wówczas też parafia ponownie została powierzona franciszkanom konwentualnym.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Parafie archidiecezji mińsko-mohylewskiej Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Jerzego Kategoria:Parafie franciszkanów konwentualnych Kategoria:Rejon wołożyński