Alice Kober

Alice Elizabeth Kober (ur. 23 grudnia 1906 w Nowym Jorku, zm. 16 maja 1950 tamże) – amerykańska filolożka klasyczna, znana przede wszystkim z badań nad odczytaniem pisma linearnego B. Studiowała w i na Uniwersytecie Columbia, a od 1930 aż do śmierci wykładała filologię klasyczną w . W latach 40. XX wieku opublikowała swoje trzy główne prace na temat tego pisma, wykazując w nich obecność fleksji (odmiany wyrazów przez końcówki). Jej odkrycie pozwoliło wywnioskować związki fonetyczne między poszczególnymi znakami bez przypisywania im konkretnych wartości głoskowych (czyli bez ustalania, jaką głoskę oznacza dany znak) i stało się kluczowym krokiem na drodze do ostatecznego odczytania pisma.

Młodość i wykształcenie Alice Elizabeth Kober urodziła się w Nowym Jorku 23 grudnia 1906 w rodzinie węgierskich Żydów, imigrantów Franza i Kathariny Kober. Rodzina mieszkała w , a Franz pracował jako tapicer mebli, później jako dozorca w kamienicy czynszowej. Alice miała młodszego o dwa lata brata, Williama. Kober uczyła się w , gdzie w 1924 zdobyła stypendium w wysokości 100 dolarów rocznie. Następnie podjęła studia w Hunter College, gdzie specjalizowała się w filologii klasycznej i w 1928 ukończyła je z wyróżnieniem magna cum laude. To właśnie podczas studiów licencjackich Kober po raz pierwszy zetknęła się z tzw. pismami minojskimi, do których zaliczano wówczas pismo linearne B. Po ukończeniu studiów rozpoczęła studia podyplomowe na Uniwersytecie Columbia, jednocześnie ucząc w katedrze filologii klasycznej w Hunter College. W 1929 uzyskała tam tytuł magistra, a w 1932 – doktorat. Jej rozprawa doktorska, napisana pod kierunkiem , dotyczyła określeń barw u poetów greckich od Homera do 146 roku p.n.e., z pominięciem epigramatyków.

Jako doktorantka, oprócz filologii klasycznej, Kober uczęszczała także na zajęcia z matematyki, chemii i astronomii. Po obronie doktoratu zdobywała doświadczenie archeologiczne, biorąc udział w badaniach terenowych w Kanionie Chaco organizowanych przez w 1936, a w 1939 – w Grecji z . Uczyła się wielu języków. Oprócz opanowania greki, łaciny, francuskiego, niemieckiego i staroangielskiego, w 1941 i 1942 uczęszczała na kursy sanskrytu w Linguistic Institute, a w latach 1942–1945 – na Uniwersytecie Yale. Uczyła się też hetyckiego, staroperskiego, tocharskiego, staroirlandzkiego, akadyjskiego, sumeryjskiego, chińskiego i baskijskiego. Pod koniec 1946, po rozpoczęciu stypendium Fundacji Guggenheima, studiowała kilka języków starożytnej Azji Mniejszej, w tym karyjski, , hurycki, licyjski i lidyjski.

Kober nigdy nie wyszła za mąż. Całe dorosłe życie poświęciła pracy dydaktycznej i wieloletnim badaniom nad pismem linearnym B.

Kariera mały|Budynek biblioteki Brooklyn College. Kober wykładała na tej uczelni od 1930 do śmierci Od 1930 do śmierci w 1950 Kober wykładała w Brooklyn College. W 1936 objęła tam stanowisko , w przybliżeniu odpowiadające polskiemu adiunktowi, a w 1950 – stanowisko , zbliżone do profesora uczelni. Brooklyn College był przede wszystkim uczelnią dydaktyczną, a nie badawczą, a Kober prowadziła pełny wymiar zajęć, dzieląc gabinet z czterema innymi osobami. Od 1944 zajmowała się też przepisywaniem podręczników i egzaminów alfabetem Braille’a dla wszystkich niewidomych studentów Brooklyn College.

Kober należała do wielu organizacji zawodowych, w tym , (gdzie zasiadała w komitecie redakcyjnym czasopisma „American Journal of Archaeology”), i Linguistic Society of America. Od początku lat 40. XX wieku była opiekunką naukową oddziału stowarzyszenia honorowego (dla studentów filologii klasycznej) w Hunter College. W 1948 została pracownikiem naukowym muzeum Uniwersytetu Pensylwanii. Kuratorem działu śródziemnomorskiego tego muzeum był archeolog , z którym Kober korespondowała od 1941 i który zabiegał o utworzenie przy muzeum ośrodka badań nad językiem minojskim () pod jej kierownictwem; plan upadł wraz z nagłą śmiercią Daniela w 1948.

Badania nad pismem linearnym B Kober zaczęła pracować nad pismem na początku lat 30. XX wieku, choć nie wykładała ani nie publikowała na ten temat aż do lat 40. XX wieku. W przeciwieństwie do innych ówczesnych badaczy, którzy swoją analizę pisma zaczynali od próby zidentyfikowania języka, jaki ono zapisuje, Kober uważała, że każda próba odczytania pisma linearnego B musi wychodzić od wewnętrznych danych zawartych na samych tabliczkach. Rozpoczęła pracę od analizy poszczególnych znaków na tabliczkach, zestawiając statystyki ich częstości występowania, pozycji, w jakich się pojawiały, oraz znaków, obok których występowały. W trakcie prac nad pismem wypełniła 40 zeszytów, a po tym, jak wybuch II wojny światowej utrudnił dostęp do papieru – około 180 tysięcy kart katalogowych wykonanych z makulatury, na których notowała wyniki swoich badań. Kober wykazała również, że wyraz oznaczający „sumę” występował w dwóch formach, używanych zależnie od rodzaju gramatycznego osób i zwierząt ujmowanych w zestawieniach.

mały|Przerys tabliczki KN Sc 226 z tzw. Sali Tabliczek Rydwanowych w Knossos. Artykuł Kober z 1945 dotyczył inskrypcji z tej grupy W 1945 Kober opublikowała pierwszą z trzech głównych prac o piśmie linearnym B, „Evidence of Inflection in the ‘Chariot’ Tablets from Knossos”, w której przedstawiła dowody na poparcie hipotezy Arthura Evansa, zgodnie z którą pismo zapisuje język fleksyjny. Wskazywały na to powtarzające się układy trzech form wyrazowych na tabliczkach z Knossos, znane później jako „trojaczki Alice Kober” (). Pokazywały one, że część znaków może należeć do wspólnego rdzenia, a część do zmiennych końcówek fleksyjnych, a nie do osobnych, nieodmiennych rdzeni. W 1946 opublikowała drugą z głównych prac, „Inflection in Linear Class B”, rozwijającą wątki z pracy z 1945. określił ją jako „najbardziej rygorystyczne i najsłynniejsze” dzieło Kober. Praca okazała się kluczowym krokiem na drodze do ostatecznego odczytania pisma linearnego B. Kober zidentyfikowała w niej znaki zapisujące sylabę na granicy rdzenia wyrazu i końcówki fleksyjnej (). Pozwoliło to porównywać znaki pisma linearnego B i ustalać związki fonetyczne między nimi bez wcześniejszego odgadywania ich wartości głoskowych.

Również w 1946 Kober otrzymała stypendium Fundacji Guggenheima, dzięki któremu mogła na rok zawiesić obowiązki dydaktyczne i poświęcić się wyłącznie pracy nad pismem linearnym B. Wyjechała do Anglii, gdzie spędziła pięć tygodni w Uniwersytetu Oksfordzkiego. Miała tam dostęp do całego zbioru niepublikowanych inskrypcji linearnych B odkrytych przez Evansa. Czas w Oksfordzie poświęciła na ręczne przepisywanie tych inskrypcji, by móc je analizować po powrocie do Nowego Jorku. Wcześniej miała dostęp jedynie do około 200 już opublikowanych inskrypcji, a po pobycie w St Hugh’s dysponowała kopiami niemal 1800.

We wrześniu 1947, z inicjatywy , redaktora „American Journal of Archaeology”, Kober rozpoczęła pracę nad trzecim głównym artykułem o piśmie linearnym B, podsumowującym stan badań nad pismami minojskimi. Ukończony rękopis złożyła w październiku 1947, a artykuł opublikowano w 1948. Rozwijając wątki z prac z 1945 i 1946, Kober przedstawiła w nim siatkę dziesięciu znaków pisma linearnego B, wskazując, które z nich odpowiadają sylabom mającym wspólną spółgłoskę albo samogłoskę. Pod koniec lat 40. XX wieku opracowała system numeracji i klasyfikacji tabliczek linearnych B, który wykorzystano w , a także zajmowała się korektą i przepisywaniem maszynowym rękopisu . W 1948 wróciła do Oksfordu, by wspólnie z Myresem przygotować rękopis do druku, i zgodziła się pomóc przy przygotowaniu tomu , poświęconego pismu linearnemu A.

Śmierć i dziedzictwo W lipcu 1949 Kober zachorowała i trafiła do szpitala. Zmarła 16 maja 1950 w wieku 43 lat. Ani w jej korespondencji, ani w akcie zgonu, ani w nekrologach nie zachował się zapis przyczyny choroby. Według jej kuzynki rodzinne przekazy głosiły, że zmarła na raka żołądka. W ostatnich miesiącach życia Kober przekazała część swoich materiałów , amerykańskiemu filologowi klasycznemu, z którym korespondowała od 1948, a bratu poleciła oddać mu pozostałe. Archiwum trafiło do Uniwersytetu Teksańskiego w Austin, skąd w 2024 przeniesiono je do Uniwersytetu w Cincinnati.

Kober jest uznawana za ważną postać w procesie odczytania pisma linearnego B. W nekrologu opublikowanym w czasopiśmie „Language” napisała, że „jeśli i kiedy odczytanie to zostanie ostatecznie dokonane, z pewnością okaże się, że jej staranna i wierna praca odegrała w tym swoją rolę”. Podobnie oceniał jej rolę John Chadwick: po sukcesie Michaela Ventrisa uznał, że Kober położyła podwaliny pod odczytanie pisma, i określił jej wkład w badania nad pismem linearnym B jako „najcenniejszy” przed ostatecznym odczytaniem dokonanym przez Ventrisa. Życie Kober i jej wkład w odczytanie pisma linearnego B są jednymi z głównych tematów książki dziennikarki (2013).

Wybrane publikacje (praca doktorska na Uniwersytecie Columbia)

Uwagi Nekrolog w czasopiśmie „Language” (Hahn, 1950) podaje jako jej kierunek studiów filologię klasyczną; Margalit Fox (2013) twierdzi, że była to łacina. Za życia Kober pismo linearne B określano jako pismo minojskie; dopiero w 1953 Michael Ventris i John Chadwick odrzucili tę nazwę na rzecz „mykeńskiego”. Choć praca nosi datę 1946, wydrukowano ją dopiero w 1947.

Przypisy

Linki zewnętrzne KOBER, Alice Elizabeth w „Database of Classical Scholars” Uniwersytetu Rutgersa Michael Ventris and Alice Kober Archives na Uniwersytecie w Cincinnati Alice E. Kober Papers – inwentarz archiwum sporządzony na Uniwersytecie Teksańskim w Austin

Kategoria:Amerykańscy filolodzy klasyczni Kategoria:Amerykańscy językoznawcy Kategoria:Amerykańscy archeolodzy Kategoria:Amerykanie pochodzenia węgierskiego Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Columbia Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1950

Alice Kober

Czytaj w krótszych częściach

Źródło i licencja