Jerzy Julian Szewczyński (ur. 20 maja 1922 w Borzymiu, zm. 14 maja 2016 w Elblągu) – żołnierz Armii Krajowej, podporucznik ludowego Wojska Polskiego, po wojnie zdegradowany do szeregowego, działacz społeczny, honorowy obywatel Elbląga.
Życiorys Urodził się w rodzinie Franciszka i Anieli. Ojciec był komornikiem sądowym w KopyczyńcachArkadiusz Wełniak, Historia mówiona i relacje wspomnieniowe jako źródło w badaniach mikrohistorycznych dla miasta i powiatu Elbląg w latach 1945–1950, [w:] Rocznik Elbląski, tom 33 (2023/2024), Elbląg 2024, s. 231.. Jerzy ukończył przed wojną szkołę powszechną w Kopyczyńcach, następnie uczęszczał do gimnazjum w Trembowli i Tarnopolu. W sierpniu 1939 roku, mając 17 lat, jako ochotnik wstąpił do Wojska Polskiego. Został przydzielony do 22 Baonu Ochrony Pogranicza, w którym pełnił służbę od 28 sierpnia do 22 września tego rokuUchwała Nr X/178/2015 Rady Miejskiej w Elblągu z dnia 29 października 2015 r. w sprawie nadania tytułu „Honorowego Obywatela Miasta Elbląga”. W czasie okupacji uczył się w gimnazjum na tajnych kompletach i równocześnie pracował. W 1943 wstąpił do Armii Krajowej do zgrupowania „Jagienka” w Inspektoracie Winogrady Krzemień-Czortków. Został zaprzysiężony 1 września tego roku, otrzymał pseudonim „Kobalt”. Ukończył przeszkolenie obsługi radiostacji. W kwietniu 1944 roku, po wkroczeniu Armii Czerwonej, został zmobilizowany i skierowany do (obecnie Orenburg) w zachodniej Rosji nad rzeką Ural. W 1945 ukończył szkołę, po czym został przydzielony do 5 Pułku Lotnictwa Bombowego. Na przełomie 1945/1946 roku, w związku z przejściem lotnictwa Wojska Polskiego na stopę pokojową, 5 Pułk Lotnictwa Bombowego został rozformowany, wówczas został przeniesiony do 7 Samodzielnego Pułku Lotniczego Bombowców Nurkujących. Jednak już wkrótce, w styczniu 1946, został aresztowany we Wrocławiu przez funkcjonariuszy UB, pod zarzutem przynależności do oddziału AK „Szarego”, który działał na Śląsku. Przewieziono go do Katowic. W czerwcu 1946 wyszedł na wolność. W 1947, gdy ogłoszona została amnestia dla działaczy polskiego podziemia antykomunistycznego, sam się ujawnił w Warszawie, podając, że jest dezerterem z Wojska Polskiego. Wówczas został zdegradowany do szeregowegoR. Adamowicz, Śp. Kapitan Jerzy Julian Szewczyński ps. „Kobalt”, [w:] Semper Fidelis. Pismo Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich, 2017, s. 43–44..
Po tym zdarzeniu, od 1947 zamieszkał w Elblągu. W latach 1947–1983 pracował w sektorze finansowo-księgowym na różnych stanowiskach. W tym czasie ukończył studia ekonomiczne oraz uzyskał uprawnienia biegłego księgowego i biegłego rewidenta. Po zmianach ustrojowych 1989 roku działał na rzecz upamiętnienia historii Polski, szczególnie żołnierzy podziemia w czasie II wojny światowej, działających na rzecz niepodległego państwa polskiego. W Elblągu z jego inicjatywy wielu ulicom został nadany patronat osób związanych z historią najnowszą. Przywrócono mu stopień oficerski oraz awansowano do stopnia kapitana.
Zmarł 14 maja 2016 roku w Elblągu. Pochowany został 19 maja na tamtejszym Cmentarzu Komunalnym Agrykola (I/40/8).
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Armii Krajowej Krzyż Kampanii Wrześniowej Kombatancki Krzyż ZwycięstwaKrystyna Migacz, 25 lat elbląskiego Oddziału TMLiKPW [w:] Semper Fidelis. Pismo Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich, 2016, nr 1 (141), s. 44–45. Honorowy Obywatel Elbląga (2015)
Przypisy
Linki zewnętrzne Jerzy Julian Szewczyński w Encyklopedii Warmii i Mazur
Kategoria:Szeregowcy II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Ludzie związani z Kopyczyńcami Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 r. Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Kombatanckim Krzyżem Zwycięstwa Kategoria:Honorowi obywatele Elbląga Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Zmarli w 2016 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym Agrykola w Elblągu