Pałac Trzecieskich w Krośnie – wybudowany w 1808 jako dwór, przebudowany na pałac w drugiej połowie XIX w. znajdujący się w miejscowości Krosno w powiecie krośnieńskim.
Od 1989 chroniony jako zabytek.
Opis Historia pałacu, w którym dziś mieści się obecnie hotel, a wcześniej dworu nierozerwalnie wiąże się z historią wsi Polanka, która w 1961 została włączona do miasta Krosna. W 1803 Polankę kupił Jan Michał Trzecieski herbu Strzemię. Ród Trzecieskich był w owym czasie w posiadaniu jeszcze kilku pobliskich miejscowości. Wówczas w Polance stał stary, drewniany dwór, nie odpowiadający pozycji społecznej nabywców. Dlatego też nowi właściciele w 1808 wznieśli murowany, piętrowy dwór. W późniejszym czasie wokół dworu założono rozległy park krajobrazowy. Zasadzono w nim egzotyczne jak na owe czasy gatunki drzew i krzewów. Był także olbrzymi staw, kształtem przypominający serpentynę. W projektowaniu ogrodu miał udział bliski przyjaciel właściciela, znany poeta, geograf i podróżnik Wincenty Pol. Polanki nie ominęły tragiczne wydarzenia rzezi galicyjskiej. W 1846 miejscowi chłopi napadli na posiadłość Tytusa Trzecieskiego. W wyniku tego zdarzenia dwór został poważnie zniszczony, spalono także bezcenne rękopisy Wincentego Pola, który w tym czasie przebywał tam w gościnie.
Historia dworu to przede wszystkim jednak historia początków światowego przemysłu naftowego. Tu w 1854 r. Ignacy Łukasiewicz wraz z właścicielem dworku Tytusem Trzecieskim i przedsiębiorcą Karolem Klobassą utworzyli pierwszą na świecie spółkę, która miała na celu poszukiwanie i wydobywanie ropy naftowej. Spółka ta przetrwała do 1871, przynosząc znaczące dochody. W związku z prowadzoną działalnością na terenie posiadłości przeprowadzano też liczne eksperymenty związane z rafinacją ropy, które min. wielokrotnie prowadziły do pożarów stawów. Tytus Trzecieski był człowiekiem wielce gościnnym, dlatego też po pożarze dworu Łukasiewicza zaproponował mu schronienie. W efekcie Łukasiewicz wraz z żoną mieszkał w posiadłości Trzecieskiego przez ok. 4 lata. Po śmierci Tytusa majątkiem w Polance zarządzali jego synowie Adam i Jan Trzeciescy.
W 1887 właścicielem majątku został Wiktor Klobassa. Uruchomił on w Polance cegielnię parową oraz fabrykę wyrobów glinianych produkującą m.in. cegły, dachówki, rurki drenarskie. W związku z rozrastającą się działalnością biznesową, Wiktor Klobassa wybudował nawiązujący do architektury neogotyckiej piętrowy pałac z wykorzystaniem murów budowli z 1808. Po śmierci Wiktora spadkobiercą dóbr polanieckich został jego syn Karol, wybitny ekonomista i przemysłowiec naftowy.
Karol Klobassa po objęciu funkcji wiceprezesa Izby Handlowej w Wiedniu wydzierżawił pałac w Polance koncernowi naftowemu „MAŁOPOLSKA”, który obrał go na siedzibę swej spółki. Warto nadmienić, że w okresie międzywojennym była to największa firma naftowa w Polsce. Tradycje naftowe pałacu kontynuowała francuska spółka naftowa „Verdatok”. Tuż przed II wojną światową pałac został przekazany na fundusz wojenny mający wesprzeć obronę ojczyzny.
Po drugiej wojnie światowej znacjonalizowany pałac użytkowała Robotnicza Spółdzielnia „Młodzież”, zajmująca się produkcją baniek. W 1956 pałac przejęła Krośnieńska Huta Szkła, która prowadziła tam dom kultury oraz przedszkole. W 2006 zespół pałacowo-parkowy kupił prywatny inwestor i dzięki wieloletniej pracy udało się go ocalić i przywrócić mu dawną świetność.
Przypisy
Krosno Pałac Krosno