Przepych, spokój, rozkosz () – obraz olejny Henriego Matisse’a z 1904 roku w kolekcji Musée d’Orsay w Paryżu.
Historia Przed rozpoczęciem okresu fowizmu Matisse odebrał formalne wykształcenie artystyczne i rozpoczął karierę od kopiowania dzieł starych mistrzów. Jego pierwsze osobiste prace przypominały kopie malowane w latach studiów. Po ukończeniu studiów w jego twórczości coraz wyraźniej zaznaczały się wpływy impresjonizmu, stopniowo przechodzącego w postimpresjonizm. Pozostał wierny temu nurtowi, aż jego styl przekształcił się w fowizm. W okresie poprzedzającym zwrot ku fowizmowi Matisse często kupował dzieła takich artystów jak Cézanne, Van Gogh i Gauguin. Ich twórczość wywarła znaczący wpływ na jego malarstwo oraz przyczyniła się stopniowego rozwoju osobistego warsztatu malarskiego i stylu.
Obraz Przepych, spokój, rozkosz został namalowany przez Matisse’a w 1904 roku po lecie spędzonym w Saint-Tropez na Lazurowym Wybrzeżu, gdzie pracował u boku neoimpresjonistów Paula Signaca i Henri-Edmonda Crossa. Signac kupił płótno wystawione w 1905 roku podczas Salonu Niezależnych ().
Właścicielem płótna, zakupionego w 1982 roku, jest Centre Pompidou w Paryżu, a dokładniej jego Musée national d’Art moderne (nr inwentarzowy AM 1982-96). Znajduje się w długoterminowym depozycie w Musée d’Orsay od 1985 roku, w którym prezentowane są dzieła z okresu mniej więcej 1848–1914.
Tytuł zaczerpnięty został z wiersza „Zaproszenie do podróży” z tomu poetyckiego Kwiaty zła Charles’a Baudelaire’a z 1857 roku.
Styl Obraz jest najważniejszym dziełem Matisse’a, w którym zastosował technikę dywizjonizmu propagowaną przez Signaca. Dywizjonizm polega na nakładaniu na płótno pojedynczych punktów barwnych w przemyślany sposób, tak aby z pewnej odległości sprawiały wrażenie optycznie połączonych. Wariant tej techniki zastosowany przez Matisse’a opiera się jednak na licznych krótkich pociągnięciach pędzla w różnych kolorach, które służą budowaniu form widocznych na obrazie.
Matisse pierwszy raz użył tej techniki po przeczytaniu eseju Signaca „D’Eugène Delacroix au Néo-impressionisme” w 1898 roku.
Uproszczenie formy i detali jest cechą charakterystyczną pejzaży fowistycznych, w których artyści świadomie tworzyli sztuczne układy kompozycyjne zniekształcające obraz rzeczywistości. Wiele z tych samych właściwości można odnaleźć również w innych dziełach Matisse’a. Inni malarze związani z fowizmem tworzyli wielkoformatowe pejzaże, w których postacie nie odgrywały tak istotnej roli w kompozycji jak w pracach Matisse’a.
Interpretacja Matisse przedstawił idylliczny letni pejzaż z kilkoma postaciami, niektórymi w negliżu, odpoczywającymi na brzegu spokojnego morza. Atmosferę budują: pogodne niebo z obłokami, łagodne wzgórza na horyzoncie, smukłe drzewo po prawej stronie.
Badacze sugerują, że obraz można interpretować jedynie pod warunkiem uznania, iż wymyka się jednoznacznej interpretacji. Wcześniejsze prace Matisse’a były mocno zakorzenione w wizualnych założeniach postimpresjonizmu, co skłaniało do zastanawiania się, w jaki sposób jego twórczość mogła ulec tak radykalnemu zwrotowi ku przedstawianiu świata fantazji. Zdaniem Davida Carriera obraz jest niejednoznaczny i pozbawiony wyraźnych odniesień do któregokolwiek z domniemanych źródeł inspiracji. Mimo że tytuł dzieła, Luxe, Calme et Volupté, wywodzi się z utworu literackiego, sam obraz nie pozostaje w żadnym związku z treścią wiersza Baudelaire’a.
Praca Matisse’a ukazuje ewolucję stylu neoimpresjonistycznego w połączeniu z nowym założeniem koncepcyjnym opartym na fantazji i rekreacji, których wcześniej nie widziano w żadnych pracach malarza. Uznaje się ją za punkt wyjścia dla fowizmu i w tym sensie za jedno z kluczowych dzieł w historii sztuki współczesnej. Jest jednocześnie jednym z fundamentalnych obrazów Matisse’a.
Jest to obraz olejny na płótnie o wymiarach 98,5 × 118,5 cm. Dzieło jest sygnowane w prawym dolnym rogu: Henri-Matisse.
Przypisy
Kategoria:Malarstwo rodzajowe Kategoria:Obrazy Henriego Matisse’a Kategoria:Obrazy w Musée d’Orsay Kategoria:Obrazy z okresu modernizmu