Gwyneth Jones (ur. 14 lutego 1952 w Manchesterze) – brytyjska pisarka i krytyczka literatury fantastycznej, tworząca przede wszystkim w gatunkach science fiction i fantasy.
Jest autorką powieści przeznaczonych zarówno dla dorosłych, jak i młodzieży. Książki dla młodszych czytelników publikuje najczęściej pod pseudonimem Ann Halam, natomiast pod własnym nazwiskiem wydaje przede wszystkim utwory skierowane do dorosłych odbiorców oraz prace krytyczne poświęcone literaturze fantastycznej.
Życiorys Jones rozpoczęła działalność literacką w połowie lat 70. XX wieku, debiutując opowiadaniem opublikowanym w antologii. Jej pierwszą książką była powieść fantasy Water in the Air z 1977. Od początku lat 80. skoncentrowała się niemal wyłącznie na tworzeniu utworów science fiction i fantasy. Znaczna część jej dorobku obejmuje literaturę młodzieżową, publikowaną pod pseudonimem Ann Halam. Autorka konsekwentnie podejmowała w tych książkach różnorodne tematy i unikała tworzenia długich cykli opartych na tych samych bohaterach.
W twórczości dla młodzieży Jones poruszała motywy charakterystyczne dla fantastyki naukowej i fantasy, takie jak podróże w czasie, telekineza, klonowanie, zmiany klimatu czy reinterpretacje znanych mitów i dzieł literackich. Do najważniejszych utworów tego nurtu należą między innymi cykl Zanne, osadzony w świecie po katastrofie cywilizacyjnej, The Hidden Ones (1988), (2001), Taylor Five (2005), Snakehead (2007) oraz Proof of Concept (2017). W wielu z tych powieści centralną rolę odgrywają młodzi bohaterowie konfrontujący się z wyzwaniami wynikającymi z rozwoju technologii lub przemian społecznych.
Pierwszą powieścią Jones przeznaczoną dla dorosłych było Divine Endurance z 1984, uznawane za jedno z jej najważniejszych osiągnięć literackich. W kolejnych utworach autorka rozwijała tematykę społeczną, polityczną i filozoficzną, przedstawiając między innymi wizje świata po katastrofie, społeczeństw przyszłości oraz konsekwencji rozwoju technologicznego. Do tego nurtu należą również powieści (1986), Kairos (1988) i Flowerdust (1993), które podejmują zagadnienia związane z przemianami społecznymi, władzą oraz rolą jednostki.
Istotne miejsce w dorobku pisarki zajmuje Aleutian Trilogy, obejmująca powieści White Queen (1991), The North Wind (1994) i Phoenix Café (1997). Cykl wykorzystuje motyw pierwszego kontaktu ludzkości z obcą cywilizacją, podejmując jednocześnie zagadnienia komunikacji międzygatunkowej, różnic biologicznych, płci oraz kultury. Do tego samego uniwersum nawiązuje późniejsza powieść Spirit: The Princess of Bois Dormant (2008), rozwijająca część tematów obecnych w trylogii.
Kolejnym znaczącym przedsięwzięciem literackim Jones był cykl Bold as Love, którego akcja rozgrywa się w niedalekiej przyszłości i łączy elementy science fiction oraz fantasy. W jego skład wchodzą powieści Bold as Love (2001), Castles Made of Sand (2002), Midnight Lamp (2003), Band of Gypsys (2005) oraz Rainbow Bridge (2006). Do późniejszych utworów autorki należy również powieść Life (2004), poświęcona między innymi problematyce inżynierii genetycznej oraz zagadnieniom związanym z płcią.
Oprócz twórczości beletrystycznej Jones zajmuje się także krytyką literacką. Jest autorką zbiorów esejów i tekstów poświęconych literaturze fantastycznej, nauce, technologii, feminizmowi oraz polityce. Jej działalność krytyczna została wyróżniona Nagrodą Pielgrzyma za całokształt osiągnięć w dziedzinie krytyki science fiction.
Nagrody Twórczość Gwyneth Jones była wielokrotnie nagradzana. Otrzymała między innymi Nagroda Jamesa Tiptree Jr. (obecnie Nagroda Otherwise), dwie World Fantasy Awards, Nagroda im. Arthura C. Clarke’a, Nagroda im. Philipa K. Dicka, nagrodę British Science Fiction Association za opowiadanie, Children of the Night Award przyznawaną przez oraz Nagroda Pielgrzyma za całokształt działalności krytycznej. W 1992 została współlaureatką pierwszej edycji Nagroda Jamesa Tiptree Jr. wraz z .
Jones mieszka w Brighton w Wielkiej Brytanii. Jest związana z działalnością na rzecz ochrony środowiska oraz praw człowieka. Należy do organizacji zajmujących się ochroną przyrody i angażuje się jako wolontariuszka Amnesty International. Prywatnie mieszka z mężem oraz dwoma kotami.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Oficjalna strona Gwyneth Jones Gwyneth Jones w bazie Lubimycztać.pl Gwyneth Jones w bazie Goodreads
Kategoria:Brytyjscy autorzy fantastyki naukowej Kategoria:Brytyjscy autorzy fantasy Kategoria:Brytyjscy krytycy fantastyki Kategoria:Brytyjscy krytycy literaccy Kategoria:Brytyjscy pisarze XX wieku Kategoria:Brytyjscy pisarze XXI wieku Kategoria:Brytyjscy działacze praw człowieka Kategoria:Brytyjscy działacze ekologiczni Kategoria:Ludzie związani z Brighton and Hove Kategoria:Ludzie urodzeni w Manchesterze Kategoria:Urodzeni w 1952