Bezblaszka kulistozarodnikowa (Rimbachia arachnoidea (Peck) Redhead) – gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców (Agaricales).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Dendrothele, Incertae sedis, Agaricales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1891 r. Charles Horton Peck, nadając mu nazwę Cyphella arachnoidea. W 1984 r. Scott Alan Redhead przeniósł go do rodzaju Rimbachia. Pozostałe synonimy: Leptoglossum arachnoideum (Peck) W.B. Cooke 1961 Mniopetalum arachnoideum (Peck) Singer 1986 Mniopetalum globisporum Donk, 1962 Leptoglossum globisporum (Donk) Corner 1966 Mniopetalum bisporum Singer 1966 Rimbachia arachnoidea subsp. bispora (Singer) Redhead 1984 Rimbachia arachnoidea var. bispora (Singer) Blanco-Dios 2018 Polską nazwę nadał Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Owocniki O wymiarach 0,5–3 mm, kopulaste, rzadziej rurkowate, szybko dyskowate z małym, podwiniętym brzegiem, początkowo okrągłe, później często klapowane i o nieregularnym zarysie, niehigrofaniczne, zwisające, centralnie osadzone, w późnych stadiach czasami zlewające się. Powierzchnia filcowata do jedwabistej, biała. Hymenofor gładki lub czasami z nieznacznymi niewyraźnymi żyłkami, biały, szybko kremowy. Po wyschnięciu jędrny i kruchy, bladożółty. Cechy mikroskopowe; Zarodniki 4–6,5 × 4–5,5 mm, kuliste do prawie kulistych, ze ściętym, czasami wydłużonym wierzchołkiem. Podstawki 18–22 × 7–8,5 mm (2–3)4-zarodnikowe, cylindryczne, ze sprzążkami. Subhymenium gęste, ze strzępkami 10–12 × 4,5–6 μm. Skórka trójwarstwowa, w młodych stadiach z długimi, cienkimi włoskami, z jednakowo lub lekko rozdętym wierzchołkiem, 60–130 × 3–4,5 μm. Powierzchowne strzępki prawie równoległe, bezbarwne, szerokości 2,5–5 μm. Trama ze strzępkami o szerokości 3,5–6 μm, często rozdętymi do 15 μm na rozgałęzieniach, bezbarwnymi lub z refrakcyjną zawartością. Grzybnia na liściach mchu podobna do skórki, ze strzępkami o średnicy 3,5–6 μm i wieloma wolnymi końcami, podobnymi do włoskowatych komórek końcowych skórki lub krótszymi. Sprzążki obecne na wszystkich przegrodach.
Występowanie i siedlisko Najwięcej stanowisk podano w Europie, poza nią nieliczne w Ameryce Północnej, Południowej, Australii i na Nowej Zelandii. W Polsce stanowisko tego gatunku podała Anna Bujakiewicz w 1999 r., w późniejszych latach podano wiele nowych. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Pasożyt mchów, grzyb mszakolubny. Najczęściej występujący na Mnium hornum, ale występuje na wielu różnych gatunkach mchów w lasach iglastych i mieszanych, z przewagą roślinności zielnej lub roślin zielnych z domieszką mchów w najniższej warstwie roślinności. Występuje od nizin do strefy subalpejskiej. Populacja może składać się z 10 do ponad stu owocników.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pieczarkowce