Palazzo del Lloyd Triestino w Trieście – monumentalny gmach administracyjny położony przy Piazza Unità d’Italia w Trieście. Został wzniesiony w latach 1880–1883 według projektu wiedeńskiego architekta Heinricha von Ferstela jako siedziba przedsiębiorstwa żeglugowego Österreichischer Lloyd. Po zmianie nazwy przedsiębiorstwa w 1922 roku budynek był siedzibą Lloyd Triestino, natomiast od 1991 roku mieści władze wykonawcze regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska.
Pałac zajmuje południowo-zachodni narożnik placu, pomiędzy nabrzeżem a Via dell’Orologio. Jest jednym z największych budynków otaczających Piazza Unità d’Italia i reprezentuje eklektyczną interpretację form włoskiego renesansu.
Historia Österreichischer Lloyd powstał w Trieście w 1833 roku jako instytucja gromadząca i przekazująca informacje dotyczące handlu i żeglugi. W 1836 roku utworzono jego sekcję żeglugową, która rozwinęła się w jedno z najważniejszych przedsiębiorstw transportu morskiego monarchii habsburskiej. Pierwsze siedziby towarzystwa znajdowały się przy Piazza Tommaseo i Piazza della Borsa.
Wraz ze wzrostem przedsiębiorstwa podjęto decyzję o budowie nowej, reprezentacyjnej siedziby przy ówczesnym Piazza Grande. W konkursie architektonicznym uczestniczyli projektanci z Triestu i Wiednia. Ostatecznie realizację powierzono Heinrichowi von Ferstelowi, autorowi licznych wiedeńskich budynków publicznych. Prace budowlane rozpoczęto w 1880 roku, a ukończony pałac oddano do użytku w 1883 roku.
Budynek mieścił zarząd przedsiębiorstwa, biura administracyjne, sale posiedzeń i reprezentacyjne wnętrza. Po przyłączeniu Triestu do Włoch oraz zmianie nazwy przedsiębiorstwa na Lloyd Triestino w 1922 roku zachował funkcję jego głównej siedziby.
W 1986 roku Lloyd Triestino przeniósł się do nowego kompleksu w rejonie dawnej Fabbrica Macchine Sant’Andrea. Pałac przy Piazza Unità d’Italia sprzedano administracji regionalnej, która po przeprowadzeniu prac adaptacyjnych umieściła w nim w 1991 roku siedzibę zarządu regionu Friuli-Wenecja Julijska.
Architektura Pałac zaprojektowano w stylu eklektycznym, z przewagą motywów nawiązujących do włoskiej architektury renesansowej. Monumentalny charakter budowli podkreślają symetryczne elewacje, boniowany parter, arkadowe otwory, pilastry, kolumny i rozbudowany gzyms wieńczący.
Główna fasada zwrócona ku placowi ma centralny ryzalit zwieńczony dekoracyjnym przyczółkiem. Umieszczono w nim godło Lloydu, któremu towarzyszą alegoryczne postacie oraz figury związane z morzem, żeglugą, handlem i przemysłem. Dekorację tworzą m.in. przedstawienia Eola, Merkurego, Wulkana i Neptuna.
W dwóch półkolistych niszach przy podstawie fasady znajdują się fontanny z kobiecymi posągami. Figura po lewej stronie przedstawia Tetydę i symbolizuje wodę słodką, natomiast posąg po prawej stronie przedstawia Wenus jako symbol wody morskiej. Rzeźby odnoszą się do połączenia szlaków lądowych i morskich, na których opierała się działalność przedsiębiorstwa.
Elewację zwróconą ku morzu wyróżnia wysunięta część środkowa z czterema monumentalnymi filarami. Umieszczono przy niej posągi Leukotei, opiekunki żeglarzy, oraz Uranii, muzy astronomii. Projekty zewnętrznych dekoracji rzeźbiarskich opracowali wiedeńscy artyści Pokorny i Haerdtl, a wykonano je w kamieniu pochodzącym z Grožnjanu na Istrii.
Wnętrza Za głównym wejściem znajduje się reprezentacyjny westybul ozdobiony dwiema marmurowymi rzeźbami. Posąg Inteligencja wykonał Ivan Rendić, natomiast autorem figury Praca był Francesco Pezzicar. Do najważniejszych elementów wnętrza należy również monumentalna klatka schodowa wykonana z kamienia krasowego.
W salach reprezentacyjnych zachowały się dekoracje stiukowe wykonane przez triesteńskiego rzemieślnika A. Pelollego, żyrandole zaprojektowane przez Alberta Mildego oraz kasetonowe stropy. Dawna sala posiedzeń i uroczystości była wyposażona w portrety cesarza Franciszka Józefa I i cesarzowej Elżbiety oraz żyrandole ze szkła muranowskiego.
W zbiorach związanych z pałacem znajdują się także obrazy Giuseppe Barisona, w tym portrety króla Wiktora Emanuela III i królowej Heleny, płótna przedstawiające alegorie przemysłu i handlu, portret autorstwa Umberta Verudy oraz brązowa rzeźba Giovanniego Mayera symbolizująca zbiory i płodność.
Przypisy
Kategoria:Pałace w Trieście Kategoria:Zabytki Triestu Kategoria:Architektura eklektyczna we Włoszech Kategoria:Architektura neorenesansowa we Włoszech Kategoria:Budynki oddane do użytku w 1883