Oblężenie Tomy – operacja wojskowa przeprowadzona bez rozlewu krwi podczas I wojny światowej na wyspie Nowe Pomorze (obecnie Nowa Brytania) między 14 a 17 września 1914 roku, w ramach okupacji Nowej Gwinei Niemieckiej przez Australijskie Siły Ekspedycyjne armii i marynarki wojennej.
Siły australijskie zostały wysłane w celu przejęcia i zniszczenia niemieckich stacji radiowych na południowo-zachodnim Pacyfiku, ponieważ były one używane przez niemiecką eskadrę krążowników wschodnioazjatyckich wiceadmirała Maximiliana von Spee, która zagrażała żegludze handlowej w regionie. Nowa Zelandia zapewniła podobne siły podczas okupacji Samoa Niemieckiego. Ostatecznie niemiecki rząd kolonialny został zmuszony do kapitulacji po okrążeniu, co położyło kres ostatniemu znaczącemu oporowi na tym terytorium.
Preludium Australijskie Siły Ekspedycyjne Marynarki Wojennej i Wojskowej dotarły do Rabaulu 11 września, zastając port wolny od wojsk niemieckich. Niewielkie oddziały rezerwistów marynarki wojennej wylądowały w Kabakaul i Herbertshöhe na Nowym Pomorzu, na południowy wschód od Rabaulu. Oddziały te zostały wzmocnione najpierw przez marynarzy, a następnie przez piechotę, i ruszyły w głąb lądu, aby zdobyć stację radiową w Bita Paka, prawdopodobnie działającą w pobliżu, 6,9 km na południe. Australijczykom stawiała opór mieszana siła niemieckich rezerwistów i melanezyjskiej policji tubylczej, która zmusiła ich do walki, aby dotrzeć do celu. Do zmierzchu dotarto do stacji radiowej, która okazała się porzucona, została przejęta, ale jej instrumenty i maszyny pozostały nienaruszone. Podczas walk pod Bita Paka siedmiu Australijczyków zginęło, a pięciu zostało rannych, podczas gdy obrońcy stracili jednego niemieckiego podoficera i około 30 zabitych Melanezyjczyków oraz jednego Niemca i dziesięciu Melanezyjczyków rannych. O zmierzchu 12 września batalion piechoty AN&MEF wylądował w Rabaulu. Następnego popołudnia odbyła się ceremonia sygnalizująca brytyjską okupację Nowej Brytanii, pomimo faktu, że niemiecki gubernator nie poddał terytorium.
Oblężenie Tymczasem po porażce pod Bita Paką 11 września pozostałe siły niemieckie wycofały się 30,58 km do Tomy, wierząc, że zdążą odpocząć przed nadejściem Australijczyków. Niemcy nie wiedzieli jednak, że wysunięta naprzód grupa 200 Australijczyków pod dowództwem majora Edwarda Martina podążyła za nimi z Bita Paka i otoczyła miasto, bombardując je 12-funtowym działem polowym. Na miejsce przybył także krążownik pancernopokładowy HMAS „Encounter” i wystrzelił kilka pocisków w pobliski grzbiet górski. Niemiecki gubernator, Eduard Haber, wiedział, że jego niewielkie siły będą musiały się ostatecznie poddać, ale nadal stawiał opór przez kilka dni, mając nadzieję, że Niemiecka Eskadra Azji Wschodniej przybędzie, by udzielić im wsparcia. Niemniej jednak pokaz australijskiej siły ognia wystarczył, by rozpocząć negocjacje, zmuszając Habera do uświadomienia sobie, że jego nadzieje były daremne. Niemcy następnie zawarli korzystne warunki z Australijczykami, poddając kolonię i kończąc oblężenie. Warunki podpisano 17 września, a wszelki opór militarny ustał, pozostałych 40 niemieckich żołnierzy i 110 tubylców poddało się 21 września. Haberowi pozwolono wrócić do Niemiec, podczas gdy niemieccy cywile mogli pozostać pod warunkiem złożenia przysięgi neutralności. Ci, którzy odmówili, zostali przetransportowani do Australii, skąd mogli swobodnie podróżować z powrotem do Niemiec.
Następstwa Wraz z kapitulacją rządu, niemal cała Niemiecka Nowa Gwinea znalazła się pod kontrolą australijską. Większość mieszkających tam Niemców została internowana, a następnie deportowana. Tylko kilka odizolowanych oddziałów niemieckich sił kontynuowało opór po upadku Tomy. Do 1915 roku, poza sporadycznymi najazdami na kupców, jedynym niemieckim oporem w kolonii kierował porucznik Hermann Detzner i jego oddział 20 tubylczych policjantów, którzy uniknęli schwytania w głębi Nowej Gwinei przez całą wojnę. Po zajęciu niemieckich posiadłości w regionie, AN&MEF zapewniło siły okupacyjne na czas trwania wojny.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne The Battle of Bita Paka, 1914 New Guinea Rulers Saved by a 'Bluff' - New York Times Edward Fowell Martin - Australian Dictionary of Biography Online
Kategoria:Bitwy I wojny światowej Kategoria:Oblężenia w historii Niemiec Kategoria:Starcia militarne bez ofiar śmiertelnych Kategoria:Działania zbrojne w 1914