Tupac – rodzaj motyli z rodziny Apatelodidae. Obejmuje 7 opisanych gatunków.

Morfologia Przednie skrzydła są podługowato-trójkątne z płytkim wklęśnięciem zaczynającym się u szczytu drugiej gałęzi żyłki medialnej. Wierzch ich ma tło rdzawobrąwobrązowe, słomkowe lub beżowe, a na nim ciemniejszą przepaskę w okolicy dyskalnej ciągnącą się od przedniej do wewnętrznej krawędzi, półksiężycowatą linię w rejonie zadyskowym oraz przezroczystą kropkę u szczytu skrzydła, między czwartą gałęzią sektora radialnego a pierwszą gałęzią żyłki medialnej. Spód skrzydła przedniego jest jaśniejszy niż wierzch. Tylne skrzydło ma wierzch jaśniejszy i bardziej jednorodnie ubarwiony niż przednie, a spód ubarwiony tak jak wierzch, ewentualnie z łatkami białych łusek. Wędzidełko jest długie i zakrzywione.

Samcze genitalia cechują się tarczowatym, w całości zesklerotyzowanym tegumenem, pośrodku zakrzywionym i u szczytu roztrojonym unkusem, L-kształtnymi wyrostkami towarzyszącymi, brakiem gnatosa oraz słabiej od unkusa zesklerotyzowaną i niemal dwukrotnie od niego dłuższą, prostokątną ze spiczastym szczytem walwą o dobrze wykształconym, kolczastym wyrostku na koście. Walcowaty edeagus ma małe, ścięte, dobrzusznie wystające cekum i pozbawioną cierni wezykę.

Rozprzestrzenienie Rodzaj neotropikalny, znany z Meksyku, Gwatemali, Nikaragui, Kostaryki, Panamy, Kolumbii, Gujany Francuskiej, Ekwadoru, Peru, Boliwii, północnej Argentyny, Paragwaju i południowo-wschodniej Brazylii.

Taksonomia i ewolucja Kladogram Apatelodidae wg Orlandina i innych (2024) Rodzaj ten wprowadzony został w 2024 roku przez Eltona Orlandina, Mônicę Piovesan i Eduarda Carneira na łamach „Invertebrate Systematics”. Wyróżniono go na podstawie wyników molekularno-morfologicznej analizy filogenetycznej. Gatunkiem typowym wyznaczono Apatelodes concerpta. Nazwę rodzajową nadano na cześć dwójki wodzów inkaskich, Tupaca Amaru i Tupaca Amaru II, zamordowanych przez hiszpańskich kolonizatorów.

Według wyników wspomnianej analizy Orlandina i innych omawiany takson zajmuje pozycję siostrzaną dla rodzaju Hygrochroa, tworząc z nim klad siostrzany dla rodzaju Campesina.

Do rodzaju zalicza się 7 opisanych gatunków: Tupac belizonensis (Herbin, 2022) Tupac bombycina (Felder, 1874) Tupac castanea (Jones, 1908) Tupac concerpta (Draudt, 1929) Tupac felisi (Herbin, 2015) Tupac thinaha (Draudt, 1929) Tupac ulfi (Herbin et Beccacece, 2018).

Przypisy

Kategoria:Apatelodidae Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 2024 roku