thumb|Ecce homo!. Obraz olejny Antonio Ciseriego, 1871 Bogoczłowiek (, , ) – Jezus Chrystus w kontekście prawosławia. W Chrystusie-Bogoczłowieku ukryta jest tajemnica połączenia elementu boskiego i ludzkiego, przyrodzoności i nadprzyrodzoności.

Pojęcie „Bogoczłowiek” jest pojęciem religijnym, a nie biblijnym. Po raz pierwszy pojawiło się w teologii bodaj u Orygenesa, a następnie u Augustyna. Nie znajdziemy go też w materiałach soborów Nicejskiego (325) Chalcedońskiego, na których dyskutowano boskość Jezusa – człowieka. Jako termin filozoficzny pojawia się u Jakuba Boehmego, a potem u Hegla w .

W nurtach chrześcijaństwa wschodniego obecna jest świadomość tego, iż stworzony przez Boga człowiek został wezwany do przebóstwienia siebie i świata przez współpracę () z Bogiem, który – według adagium ojców Kościoła – „stał się człowiekiem, aby człowiek stał się bogiem”. W przestrzeni takiej wrażliwości funkcjonuje idea Bogoczłowieczeństwa. Zdaniem Władimira Sołowjowa, zasługą Nietzschego jest zwrócenie uwagi na doniosłość problemu, dobitne postawienie pytania o możliwość przezwyciężenia przez człowieka swej dotychczasowej kondycji, jednakże rozwiązanie, które zaproponował, należy uznać za całkowicie absurdalne. Autentyczne nadczłowieczeństwo zakłada przezwyciężenie śmierci, a taką perspektywę otwiera jedynie chrześcijaństwo, będące religią Bogoczłowieka i zmartwychwstania.

W Bogoczłowieku harmonizuje się pierwiastek boski i naturalny. Ta harmonizacja dwóch podmiotów wymaga duchowej współnoty. Rozwijając później tę myśl, powie Sołowjow w Duchowych podstawach życia:

Jest to jedność, która polega na samowyrzeczeniu ze strony dwóch podmiotowości. Bóg przyjmuje ograniczenia ludzkiego bytu, człowiek zaś poddaje się ograniczeniu, podporządkowując się woli Bożej. W Bogoczłowieku Bóg uczłowiecza się, a człowiek przebóstwia. Daje to człowiekowi możliwość wyzwolenia się z wiecznego porządku śmierci i realizacji największego pragnienia, jakim jest pragnienie nieśmiertelności.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Chrystologia Kategoria:Terminologia