mały|Wzgórze Ukimerioni z katedrą Bagrata
Wzgórze Ukimerioni () – wzgórze położone na prawym brzegu rzeki Rioni, w historycznej części Kutaisi w zachodniej Gruzji. Stanowiło jeden z najstarszych i najważniejszych obszarów osadniczych miasta. Na jego szczycie znajduje się katedra Bagrata, a w jej otoczeniu zachowały się pozostałości fortyfikacji i dawnej zabudowy miejskiej.
Historia i badania archeologiczne Wzgórze było zasiedlone co najmniej od epoki brązu. Badania prowadzone w otoczeniu katedry Bagrata wykazały, że najstarsze dotychczas rozpoznane warstwy osadnicze pochodzą z XVI–XV wieku p.n.e., czyli z okresu przejściowego między środkową a późną epoką brązu.
W VI–V wieku p.n.e. Ukimerioni, wraz ze wzgórzami Gabaszwili i Dateszydze, tworzyło część rozległego ośrodka miejskiego związanego z kulturą Kolchidy. Obszar o powierzchni około 25 ha był otoczony murami obronnymi i wyposażony w wieże oraz inne urządzenia fortyfikacyjne.
Ufortyfikowana część miasta na wzgórzu składała się z cytadeli, miasta wewnętrznego i niżej położonej zabudowy. Osadnictwo na lewym brzegu Rioni rozwinęło się na większą skalę dopiero w późnym średniowieczu, dlatego Ukimerioni przez długi czas pozostawało głównym ośrodkiem politycznym i obronnym Kutaisi.
Na przełomie X i XI wieku za panowania Bagrata III na wzgórzu wzniesiono katedrę Bagrata, będącą główną świątynią ówczesnej stolicy zjednoczonego Królestwa Gruzji. W otoczeniu katedry znajdowały się budowle rezydencjonalne oraz twierdza Ukimerioni, której pozostałości są częścią stanowiska archeologicznego.
Badania archeologiczne na wzgórzu prowadzono od drugiej połowy XX wieku. W latach 2019–2023 interdyscyplinarny zespół polsko-gruziński badał rozwój osadnictwa, przekształcenia krajobrazu oraz zabudowę otaczającą katedrę Bagrata.
Przypisy
Kategoria:Kutaisi Kategoria:Stanowiska archeologiczne w Gruzji Kategoria:Geografia Gruzji