mały|Translokacja XIX-wiecznego, murowanego kościoła w Salem Translokacja, także relokacja – przeniesienie budynku jako całości z zachowaniem jego gabarytów, detali i układu konstrukcyjnego. Zazwyczaj dokonywana ze względu na potrzeby ochrony zabytku, stanowi ostateczny sposób jego ochrony, bowiem doktryna konserwatorska wskazuje na konieczność ochrony obiektu zabytkowego in situ, by zachować jego relacje z otoczeniem i kontekst przestrzenny. Zgodnie z Art. 36 ust. 1 pkt 6 Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami translokacja zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Metody translokacji Wyróżnia się dwie metody translokacji:

całościowa – polegająca na przemieszczeniu w całości obiektu, w przypadku większych odległości zazwyczaj przy pomocy dostosowanego do niej pojazdu. W przeszłości w przypadku mniejszych obiektów, w okresie zimowym pod budynkiem montowano drewniane płozy i przeciągano obiekt do nowej lokalizacji, zaś w pozostałych porach roku, budynek kładziono na okrąglakach i przeciągano po układanych na trasie deskach do miejsca docelowego. Dotyczy ona zwykle obiektów nierozbieralnych (głównie o konstrukcji murowej). rozbiórkowa – polegająca na rozbiórce obiektu i ponownym montażu w nowym miejscu, umożliwia transport obiektu na duże odległości. Dotyczy ona zwykle obiektów rozbieralnych (głównie o konstrukcji drewnianej).

Przykłady translokacji

Translokacja świątyni Wang w Karpaczu (1841) – Pierwszą translokacją na obecnych ziemiach polskich, mającą na celu jego konserwatorską ochronę obiektu, polegająca na przeniesieniu kościoła z miejscowości Vang w Norwegii do Karpacza. Malarz Johan Christian Clausen Dahl, chcąc ochronić budynek, przekonał króla Prus Fryderyka Wilhelma IV do zakupu zabytku i przeniesienia go. Translokacja Marble Arch w Londynie (1850) – przesunięcia łuku triumfalnego w związku z rozbudową Pałacu Buckingham Translokacja w Indianapolis (1930) – przeniesienie budynku centrali telefonicznej celem zwolnienia działki pod nowy budynek oraz zapewnienia ciągłości świadczenia usług telefonicznych. Budynek ważył 11 tys. ton.

Translokacja w Exeter (1961) – przesunięcie o 70 metrów zabytkowego domu w konstrukcji szachulcowej z XV wieku, w związku z poszerzeniem drogi. Translokacja Pałacu Lubomirskich w Warszawie (1970) – trwające 7 tygodni obrócenie ważącego 8 tys. ton pałacu o 74 stopnie, celem zasłonięcia hali Gwardii oraz zamknięcia perspektywy głównej alei Ogrodu Saskiego kolumnadą pałacu. Translokacja w Kairze (2006) – przeniesienie posągu Ramzesa II z placu Ramzesa pod siedzibę Wielkiego Muzeum Egipskiego. Transportu dokonano na odcinku około 2 kilometrów. Translokacja była spowodowana obawą o zniszczenie posągu, w związku z zanieczyszczeniami w centrum miasta.

Przypisy

Kategoria:Budownictwo Kategoria:Konserwacja i ochrona zabytków Kategoria:Transport towarowy