mały|Cerkiew Archaniołów należąca do zespołu
Zespół sakralny Mcwanekwawila () – zabytkowy zespół sakralny położony w dzielnicy Mcwanekwawila w Kutaisi, na wzniesieniu nad lewym brzegiem rzeki Rioni. Obejmuje świątynie powstałe od XII do XX wieku, pozostałości rezydencji biskupiej oraz historyczny cmentarz, w którego części w 1956 roku utworzono panteon pisarzy i działaczy publicznych.
Najstarszym zachowanym obiektem zespołu jest niewielka jednonawowa kaplica Archaniołów, położona na skraju płaskowyżu. Zgodnie z inskrypcją budowlaną, której fragment przechowywany jest w muzeum historycznym w Kutaisi, została prawdopodobnie wzniesiona w 1113 roku. Przed restauracją zachowane były głównie apsyda i dolne partie murów; kaplicę odbudowano w 2017 roku.
W dolnej części zespołu znajdują się kamienna wieża mieszkalno-obronna oraz niewielka jednonawowa cerkiew, związane z rezydencją metropolity Gelati Zakarii Kwarianiego, utworzoną pod koniec lat 30. XVII wieku. Do zachodniej elewacji cerkwi w 1860 roku dobudowano arkadowy przedsionek.
Około 30 m od średniowiecznej kaplicy stoi Cerkiew Archaniołów w Kutaisi, wzniesiona w latach 1909–1913 i konsekrowana w 1914 roku pod wezwaniem archaniołów Michała i Gabriela. Jest to budowla na planie krzyża, zwieńczona kopułą i wyposażona w wysoką dzwonnicę.
Cmentarz otaczający zabudowania zespołu funkcjonuje od średniowiecza. W utworzonym na jego terenie panteonie pochowani są m.in. kompozytor Meliton Balancziwadze, pisarz Kirile Lortkipanidze, pedagog Ioseb Otscheli oraz reżyser filmów dokumentalnych .
Przypisy
Kategoria:Zabytki w Kutaisi Kategoria:Cerkwie w Kutaisi