Akshata Narayan Murty (ur. w kwietniu 1980 w Hubli) – indyjska przedsiębiorczyni, inwestorka, projektantka mody i filantropka. W latach 2022–2024 była Rishiego Sunaka.
Założyła markę odzieżową Akshata Designs i współzałożyła spółkę inwestycyjną Catamaran Ventures UK. Jest córką współzałożyciela przedsiębiorstwa informatycznego Infosys, N.R. Narayany Murthy’ego, oraz inżynierki i filantropki . Jej majątek pochodzi głównie z mniejszościowego pakietu akcji Infosys. W 2022 roku jej brytyjski status podatkowy osoby niedomicyliowanej, określany jako non-dom, stał się przedmiotem debaty publicznej.
Młodość i wykształcenie Akshata Narayan Murty urodziła się w kwietniu 1980 roku w Hubli w stanie Karnataka w Indiach. Jej ojciec, N.R. Narayana Murthy, był współzałożycielem przedsiębiorstwa informatycznego Infosys, a matka, , pracowała jako inżynierka i zajęła się działalnością filantropijną. Ma młodszego brata, .
Pierwsze lata, do około 5. roku życia, spędziła z dziadkami w Hubli, ponieważ jej rodzice rozwijali kariery zawodowe. Uczęszczała do żeńskiej szkoły średniej w Bengaluru.
Po ukończeniu szkoły przeniosła się do Kalifornii, gdzie studiowała ekonomię i język francuski w . Następnie uzyskała dyplom w zakresie technologii produkcji odzieży w w Los Angeles. Pracowała w firmach Deloitte oraz Unilever i ukończyła studia MBA na Uniwersytecie Stanforda.
Działalność zawodowa W 2007 roku, mieszkając w Kalifornii, dołączyła do rady , muzeum nauki w San Francisco, którego celem jest angażowanie młodych ludzi w naukę i technologię. Wspierała zwłaszcza programy zwiększające liczbę kobiet podejmujących kształcenie i pracę w dziedzinach STEM. Po ukończeniu Uniwersytetu Stanforda przez 2 lata pracowała w spółce venture capital Tendris.
Po odejściu z Tendris założyła markę odzieżową Akshata Designs, działającą w latach 2010–2012. Marka łączyła tradycyjne indyjskie rzemiosło ze współczesnymi zachodnimi krojami i współpracowała z artystkami oraz rzemieślniczkami z terenów wiejskich. Przy wybranych kolekcjach twórczynie otrzymywały wynagrodzenie z góry oraz tantiemy od sprzedaży ubrań opartych na ich pracach.
W 2013 roku razem z Rishim Sunakiem założyła w Londynie Catamaran Ventures UK, brytyjską filię rodzinnej spółki inwestycyjnej Catamaran Ventures. W kwietniu 2015 roku, krótko przed objęciem przez Sunaka mandatu parlamentarnego, przejęła należące do niego 50% udziałów i została jedyną właścicielką Catamaran Ventures UK. W 2023 roku rozpoczęła wygaszanie działalności spółki.
Jej mniejszościowy udział w brytyjskiej agencji opieki nad dziećmi był w 2023 roku przedmiotem postępowania prowadzonego przez parlamentarnego komisarza ds. standardów w sprawie prawidłowego ujawnienia interesu żony przez Rishiego Sunaka. Komisarz uznał, że Sunak powinien był ujawnić ten interes w odpowiedzi na pytanie komisji, lecz określił naruszenie jako drobne i nieumyślne. W grudniu 2023 roku Murty przekazała swój pakiet akcji organizacji charytatywnej ShareGift.
W zestawieniu z 2024 roku, należący do Murty pakiet obejmujący 0,91% akcji Infosys był wyceniany na około 590 mln funtów i stanowił większość łącznego majątku jej i Rishiego Sunaka, oszacowanego na 651 mln funtów.
Status podatkowy w Wielkiej Brytanii W 2022 roku Murty korzystała w Wielkiej Brytanii ze statusu podatkowego non-dom, przysługującego mieszkańcom uznającym swój domicyl za położony poza krajem. Rozwiązanie pozwalało jej płacić brytyjski podatek od dochodów uzyskiwanych w kraju, lecz nie od zagranicznych dochodów nieprzeniesionych do Wielkiej Brytanii. Za korzystanie z tej zasady płaciła brytyjskiemu skarbowi 30 tys. funtów rocznie.
Na podstawie zgłoszonych dywidend z Infosys, BBC oszacowało, że status mógł zmniejszać jej brytyjskie zobowiązania podatkowe o około 2,1 mln funtów rocznie. Stacja wskazała również, że zachowanie indyjskiego domicylu mogło ograniczyć przyszłe zobowiązania z tytułu podatku spadkowego na mocy umowy między Wielką Brytanią a Indiami z 1956 roku.
8 kwietnia 2022 roku Murty ogłosiła, że przestanie korzystać z tzw. podstawy remisyjnej, pozwalającej osobom non-dom wyłączyć zagraniczne dochody z brytyjskiego opodatkowania, dopóki nie zostały przeniesione do kraju. Dobrowolnie zadeklarowała płacenie brytyjskiego podatku od całości swoich światowych dochodów, w tym dywidend i . Zmiana objęła poprzedni rok podatkowy, rok bieżący i kolejne lata. Jej domicyl podatkowy pozostał w Indiach.
Działalność publiczna i społeczna mały|Akshata Murty na spotkaniu z uczniami w ramach programu Lessons at 10 w 10 Downing Street w 2023 roku W październiku 2023 roku wystąpiła na konferencji Partii Konserwatywnej, przedstawiając Rishiego Sunaka przed jego przemówieniem. W kampanii przed wyborami parlamentarnymi w 2024 roku razem z mężem rozdawała materiały wyborcze i uczestniczyła w spotkaniach kampanijnych w Yorkshire. Po objęciu urzędu premiera Wielkiej Brytanii przez Rishiego Sunaka 25 października 2022 roku, Murty została . Pełniła tę rolę do 5 lipca 2024 roku, gdy Sunak ustąpił ze stanowiska premiera Wielkiej Brytanii po porażce Partii Konserwatywnej w wyborach parlamentarnych w 2024 roku.
Razem z Rishim Sunakiem finansowała na Uniwersytecie Stanforda stypendium dla . W 2025 roku była członkinią rady powierniczej Muzeum Wiktorii i Alberta w Londynie. W autorskim artykule dla argumentowała, że kontakt ze sztuką i muzeami może rozwijać empatię, a technologie cyfrowe mogą poszerzać dostęp do zbiorów.
Życie prywatne Murty poznała Rishiego Sunaka w 2005 roku na Uniwersytecie Stanforda, gdzie oboje studiowali na programie MBA. Pobrali się w sierpniu 2009 roku w Bengaluru, a uroczystości trwały 2 dni. Mają dwie córki, Krishnę i Anoushkę.
Przypisy
Kategoria:Indyjscy przedsiębiorcy Kategoria:Indyjscy filantropi Kategoria:Projektanci mody Kategoria:Małżonkowie premierów Wielkiej Brytanii Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Stanforda Kategoria:Urodzeni w 1980