Atre (jap. 株式会社アトレ, Kabushiki-gaisha Atore), do 2009 roku Tōkyōken Ekibiru Kaihatsu (jap. 東京圏駅ビル開発株式会社) – japońskie przedsiębiorstwo z siedzibą w tokijskiej dzielnicy Shibuya, które buduje i prowadzi przydworcowe centra handlowe pod marką Atre (atré) w aglomeracji tokijskiej. Wchodzi w skład grupy kapitałowej przewoźnika kolejowego East Japan Railway Company (JR East) i odpowiada w niej za prowadzenie budynków dworcowych. Nazwa spółki nawiązuje do francuskiego słowa attrait, oznaczającego powab.
Pierwsze centrum handlowe sieci, Atre Yotsuya, otwarto we wrześniu 1990 roku. W kolejnych latach przedsiębiorstwo uruchamiało nowe obiekty, a także przejmowało istniejące budynki dworcowe JR East i po modernizacji włączało je do własnej sieci. Poza Japonią spółka prowadziła w latach 2019–2023 obiekt handlowy w Tajpej, a w 2026 roku otworzyła tam centrum handlowe na dworcu głównym. W 2025 roku japoński organ antymonopolowy udzielił spółce ostrzeżenia w związku z jednostronną zmianą warunków umów z najemcami.
Historia Powstanie i pierwsze obiekty Spółkę założono 2 kwietnia 1990 roku pod nazwą Tōkyōken Ekibiru Kaihatsu jako podmiot grupy JR East odpowiedzialny za prowadzenie budynków dworcowych. Początkowo prowadziła trzy rodzaje działalności: centra handlowe, budynki biurowe oraz sklepy własne, w tym sieć kosmetyczno-galanteryjną Champ d’Herbes; działalność biurową wydzielono w listopadzie 2005 roku i przeniesiono do spółki JR East Building.
Pierwszy obiekt sieci, Atre Yotsuya przy stacji Yotsuya, otwarto 28 września 1990 roku. Kolejne centra powstały przy stacjach Shin-Urayasu i Shinanomachi (oba otwarte 26 lutego 1993 roku) oraz Ōimachi (11 marca 1993 roku). Według spółki dopiero otwarcie Atre Ebisu 1 października 1997 roku ukształtowało podstawy jej obecnego modelu działania: „zarządzania producenckiego” (jap. プロデュース型運営), zestawu standardów marki oraz metod analizy rynku opartych na zwyczajach mieszkańców i pasażerów danej okolicy. W modelu tym centrum handlowe traktowane jest jako scena, klienci jako widownia, a najemcy jako aktorzy, których zadaniem pracowników spółki jest wspierać i eksponować. Skrzydło zachodnie Atre Ebisu otwarto 15 kwietnia 2016 roku.
Rozwój sieci i zmiana nazwy Obok otwierania nowych centrów spółka przejmowała istniejące budynki dworcowe JR East i po przebudowie włączała je do sieci pod marką Atre. W ten sposób przekształcono obiekty przy stacjach Ōmori (15 listopada 2005), Meguro (2 grudnia 2005), Kameido (24 marca 2006), Kichijōji (1 kwietnia 2010), Matsudo (16 marca 2012), Kawasaki (29 marca 2012), Tsuchiura (29 marca 2018) i Toride (26 marca 2020). Spółka przejmowała także w zarząd od JR East obiekty działające pod marką Dila – między innymi Dila Nishi-Funabashi, Dila Ōfuna, Dila Haijima, Dila Mitaka i Dila Oyama – z których część później przekształcono w placówki marki Atre, a część przekazano innym spółkom grupy.
2 czerwca 2005 roku w Akihabarze otwarto pierwszy obiekt mniejszego formatu pod marką Atre Vie (jap. アトレヴィ), w której drugi człon nazwy nawiązuje do francuskiego vie – „życie”. Po uruchomieniu sąsiedniego Atre Akihabara 1 (19 listopada 2010) zmieniono nazwę tego obiektu na Atre Akihabara 2. W kwietniu 2007 roku spółka przejęła przedsiębiorstwo Kichijōji Lonlon, prowadzące obiekty handlowe w Kichijōji, Mitace i Nishi-Hachiōji.
1 kwietnia 2009 roku nazwę przedsiębiorstwa zmieniono z Tōkyōken Ekibiru Kaihatsu na Atre, dostosowując ją do nazwy najważniejszej z prowadzonych sieci. W chwili zmiany spółka prowadziła 20 obiektów handlowych (10 pod marką Atre, 4 pod marką Atre Vie, 3 pod marką Lonlon i 3 pozostałe) oraz 22 sklepy własne, a obroty jej centrów handlowych w roku obrotowym kończącym się w marcu 2009 roku szacowano na około 142 mld jenów.
W kwietniu 2015 roku Atre objęło kontrolę nad trzema spółkami prowadzącymi centra handlowe w północnej części regionu Kantō: Utsunomiya Station Development, Takasaki Terminal Building oraz Mito Station Development, i powierzyło im zarządzanie tamtejszymi obiektami. 28 marca 2026 roku otwarto w Ōimachi obiekt Ōimachi Tracks o powierzchni całkowitej 20 047 m² i powierzchni handlowej 17 041 m².
Struktura właścicielska 20 grudnia 2023 roku JR East ogłosiło przeprowadzenie uproszczonej wymiany akcji, w wyniku której Atre – dotychczas spółka zależna, w której przewoźnik miał 92,01% akcji – miało stać się jego spółką w pełni zależną; wejście transakcji w życie zaplanowano na 10 stycznia 2024 roku. Pozostałe akcje należały wówczas do miasta Musashino (5,98%) oraz tamtejszej izby przemysłowo-handlowej (1,99%).
Działalność Przedmiotem działalności spółki jest budowa, zarządzanie i prowadzenie centrów handlowych, zlokalizowanych przede wszystkim w budynkach dworcowych i w obrębie stacji kolejowych. JR East zalicza Atre do najważniejszych przedsiębiorstw swojej grupy prowadzących centra handlowe.
Kapitał zakładowy przedsiębiorstwa wynosi 1,63 mld jenów, a zatrudnienie – 414 osób (stan na 31 marca 2026 roku). Łączne obroty prowadzonych przez spółkę centrów handlowych w roku obrotowym 2025 wyniosły 278,0 mld jenów. Funkcję prezesa zarządu pełni Hiroyuki Takahashi.
Do grupy kapitałowej Atre należą Atre Style, Utsunomiya Station Development, Takasaki Terminal Building, Mito Station Development, Atre International oraz tajwańska JR East Taiwan Commercial Development.
Działalność na Tajwanie Pierwszy obiekt poza Japonią, Breeze Nanshan atre w Tajpej, spółka prowadziła od stycznia 2019 do grudnia 2023 roku, po czym tymczasowo wycofała się z rynku tajwańskiego.
W kwietniu 2025 roku powołano spółkę JR East Taiwan Commercial Development (chiń. 台灣捷爾東商業開發股份有限公司), odpowiedzialną za budowę i prowadzenie centrów handlowych na dworcach i w ich otoczeniu na rynku tajwańskim oraz za działalność doradczą. 17 grudnia 2025 roku Atre poinformowało, że spółka ta wygrała przetarg ogłoszony przez Taipei Rapid Transit Corporation i została operatorem obiektu handlowego na pierwszym poziomie podziemnym dworca głównego w Tajpej. Powierzchnia objęta umową wynosi około 543 m², a obiekt zaplanowano jako strefę gastronomiczno-handlową adresowaną do osób korzystających z dworca na co dzień. Dworzec ten jest największym węzłem przesiadkowym Tajwanu – obsługuje koleje TRA, kolej dużych prędkości THSR, linie Tamsui–Xinyi i Bannan tajpejskiego metra oraz lotniskową linię Taoyuan MRT – i korzysta z niego ponad 500 tys. osób dziennie.
Obiekt, nazwany Metro Corner atre Taipei Station, otwarto w maju 2026 roku. Tajwańska spółka, której prezesem zarządu jest Hiroyuki Takahashi, prowadzi sekcje oznaczone numerami 3 i 5; w maju 2026 roku uruchomiono całą sekcję 3 oraz część sekcji 5, a pełne otwarcie sekcji 5 zaplanowano na 2028 rok.
Ostrzeżenie organu antymonopolowego 5 marca 2025 roku japońska Komisja ds. Uczciwego Handlu (Japan Fair Trade Commission) udzieliła spółce ostrzeżenia. Według komisji Atre – mimo że w umowach z najemcami swoich obiektów uzgodniło wcześniej, iż samo pokrywa koszty obsługi programu lojalnościowego JRE POINT – około lipca 2024 roku jednostronnie zmieniło te warunki w taki sposób, aby od 1 kwietnia 2025 roku część wspomnianych kosztów ponosili najemcy. Komisja uznała, że zachodzi podejrzenie wykorzystania przez spółkę przewagi kontraktowej nad najemcami, co mogło naruszać art. 19 japońskiej ustawy antymonopolowej, i zobowiązała ją do zaniechania takiego postępowania w przyszłości.
Postępowanie wyjaśniające komisja wszczęła w styczniu 2025 roku. 5 lutego 2025 roku spółka powiadomiła najemców, że wycofuje się z kwestionowanej zmiany. W oświadczeniu wydanym w dniu ogłoszenia ostrzeżenia Atre przeprosiło klientów i najemców oraz zapowiedziało wzmocnienie działań na rzecz przestrzegania prawa.
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona przedsiębiorstwa (jap.)
Kategoria:Przedsiębiorstwa w Tokio Kategoria:Sieci handlowe