Lilias Eveline Armstrong (ur. 29 września 1882, zm. 9 grudnia 1937) – angielska fonetyczka. Pracowała w University College London (UCL). Największy rozgłos przyniosły jej prace nad intonacją języka angielskiego oraz nad fonetyką i – różnicami wysokości dźwięku odróżniającymi znaczenie wyrazów – w językach somalijskim i kikuju. Jej książka o intonacji angielskiej, napisana wspólnie z , pozostawała w druku i w użyciu co najmniej do lat 70. XX wieku. Armstrong przedstawiła też jedne z pierwszych szczegółowych opisów tonów w językach somalijskim i kikuju.
Armstrong dorastała w północnej Anglii. Ukończyła University of Leeds, gdzie studiowała język francuski i łacinę. Przez pewien czas uczyła francuskiego w szkole podstawowej na przedmieściach Londynu, po czym związała się z Katedrą Fonetyki University College, kierowaną przez Daniela Jonesa. Do jej najważniejszych prac należą wydana w 1926 książka A Handbook of English Intonation, napisana wspólnie z Ward, artykuł „The Phonetic Structure of Somali” z 1934 oraz książka The Phonetic and Tonal Structure of Kikuyu, wydana pośmiertnie w 1940 roku, po tym, jak w 1937 zmarła na udar mózgu w wieku 55 lat.
Przez ponad dekadę była sekretarzem redakcji , czasopisma Międzynarodowego Towarzystwa Fonetycznego, a jej praca dydaktyczna – zarówno w trakcie roku akademickiego, jak i na wakacyjnych kursach katedry – zbierała za jej życia pochwały. Jones napisał w nekrologu, że była „jednym z najlepszych fonetyków na świecie”.
Młodość Lilias Eveline Armstrong urodziła się 29 września 1882 w Pendlebury w hrabstwie Lancashire jako córka Jamesa Williama Armstronga, duchownego , i Mary Elizabeth Armstrong (z domu Hunter). Za sprawą wychowania w jej mowie utrwaliły się pewne cechy Armstrong 1923, s. vii; . Armstrong studiowała język francuski i łacinę na University of Leeds, gdzie była stypendystką królewską. Stopień (B.A.) uzyskała w 1906 Andrzejewski 1993–1994, s. 47; Gimson 1977, s. 4. Por. Asher 2015, gdzie jako rok uzyskania stopnia B.A. podano 1908., zdobyła też przygotowanie pedagogiczne.
Po ukończeniu studiów w Leeds Armstrong przez kilka lat uczyła francuskiego w East Ham. Ze stanowiska odeszła w 1918 rokuAndrzejewski 1993–1994, s. 47; Collins i Mees 1999, s. 194.. Jako starsza nauczycielka () zaczęła wieczorami, w niepełnym wymiarze, studiować fonetykę w Katedrze Fonetyki University College, aby lepiej uczyć wymowy francuskiej„The Times”, 11 grudnia 1937, s. 19; Asher 2015.. W 1917 Armstrong otrzymała dyplom z wyróżnieniem z fonetyki francuskiej, a rok później dyplom z wyróżnieniem z fonetyki angielskiej.
Kariera naukowa Dydaktyka i wykłady Przebieg zatrudnienia mały|alt=Georgiański dom szeregowy (kamienica miejska) z numerem 21 na jednych z drzwi|21 , „Arts Annexe I”. Siedziba Katedry Fonetyki University College od 1922 roku
Armstrong po raz pierwszy uczyła fonetyki w 1917 roku na letnim kursie Daniela Jonesa dla misjonarzy. Jeszcze wcześniej Jones planował powierzyć jej pełnoetatowe stanowisko w Katedrze Fonetyki University College. Plany te zostały tymczasowo wstrzymane, gdy w październiku odmówiła zwiększenia budżetu katedry, ale w listopadzie 1917 roku Jones zgłosił kandydaturę Armstrong na tymczasowe stanowisko wykładowcy w niepełnym wymiarze godzin, które objęła w lutym 1918 roku. Dopiero od początku roku akademickiego 1918–1919 mogła pracować na pełnym etacie, zostając pierwszą pełnoetatową asystentką Katedry Fonetyki. W 1920 roku Armstrong została wykładowczynią, w 1921 roku ()Andrzejewski 1993–1994, s. 47; Asher 2015; Collins i Mees 1999, s. 283–284, 319. Por. Collins i Mees 1999, s. 195 oraz Gimson 1977, s. 3, gdzie podano, że została wykładowczynią wyższego stopnia w 1920., a w 1937 roku osiągnęła rangę „Nature” 1938; Gimson 1977, s. 4; Andrzejewski 1993–1994, s. 47. Por. Asher 2015, gdzie jako rok objęcia rangi readera podano 1936.. Jej awans na to stanowisko ogłoszono w „The Times” oraz w „The Universities Review”. Armstrong prowadziła też sporadycznie zajęcia w Szkole Studiów Orientalnych (SOAS) Andrzejewski 1993–1994, s. 47.. Gdy Jones musiał wziąć urlop na pierwsze dziewięć miesięcy 1920 roku, Armstrong objęła po nim obowiązki kierowniczki katedry. W tym czasie przeprowadzała rozmowy kwalifikacyjne z kandydatami i przyjmowała studentów do katedry. W University College pełniła też funkcje przewodniczącej komitetu stołówkowego () oraz sekretarza pokoju wspólnego dla personelu żeńskiego (). Armstrong należała do takich towarzystw naukowych jak Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne, Modern Language Association oraz Międzynarodowy Kongres Nauk Fonetycznych. W 1921 roku wraz z Idą C. Ward redagowała krótko istniejący dział fonologiczny rocznika The Year’s Work in English Studies, wydawanego przez English Association. W pierwszym tomie tego rocznika sześcioro z jedenaściorga autorów stanowiły kobiety.
Kursy i wykłady Armstrong prowadziła zajęcia z fonetyki francuskiej, angielskiejPlug 2004, s. 473–474; McLeod 2005, s. 80., szwedzkiej i rosyjskiej, a wspólnie z Danielem Jonesem – zajęcia z patologii mowy zatytułowane „Lecture-demonstrations on Methods of Correcting Defects of Speech”. Armstrong prowadziła również ćwiczenia z kształcenia słuchu, które stanowiły ważny element nauczania w Katedrze Fonetyki University CollegeWard 1928, s. 48–50; Jones 1948, s. 129–131; Collins i Mees 1999, s. 421–424..
Ponadto Armstrong uczestniczyła w prowadzeniu kilku kursów wakacyjnych organizowanych w University College. W 1919 roku Katedra Fonetyki uruchomiła popularne kursy wakacyjne z fonetyki francuskiej i angielskiej, a Armstrong prowadziła na inauguracyjnym kursie codzienne ćwiczenia z kształcenia słuchu dla osób uczących się języka francuskiego i nauczających go. Zajęcia te zbierały pochwały uczestników i recenzentów: dwojga czytelników , czasopisma „Leuvensche Bijdragen” oraz holenderskiego uczestnika sesji z 1921 roku, który przedstawił ich szczegółowy opisCollins i Mees cytują: . Na kursie letnim w 1921 roku nie tylko prowadziła ćwiczenia z kształcenia słuchu, lecz także wykładała fonetykę angielską u boku Jonesa. Później wygłaszała wykłady z fonetyki angielskiej w ramach „Course of Spoken English for Foreigners”, prowadzonego wraz z Jonesem i latem 1930 roku. Ogłoszenie o kursie letnim w 1935 roku opisywało cały program jako prowadzony „pod ogólnym kierownictwem” Jonesa i Armstrong. W tym roku Armstrong wykładała wraz z , a ćwiczenia z kształcenia słuchu prowadziła z Jonesem.
W październiku 1922 roku Armstrong wygłosiła w University College publiczny wykład o wykorzystaniu fonetyki w nauczaniu języka francuskiego . Verse Speaking Fellowship zaprosiło ją do wystąpienia na swojej dorocznej konferencji w 1933 roku. W 1925 roku pojechała do Szwecji, aby wygłosić wykłady o intonacji angielskiej: we wrześniu do Göteborga, a w październiku do Sztokholmu. W kwietniu 1927 roku wygłosiła wykład o intonacji angielskiej na spotkaniu Modern Language Society w Helsinkach w Finlandii. Do innych krajów, do których Armstrong podróżowała, by wygłaszać wykłady, należały Holandia i Związek Radziecki.
Studenci Wśród studentów Armstrong byli późniejsi znani uczeni i językoznawcy. Indyjski językoznawca Suniti Kumar Chatterji studiował na Uniwersytecie Londyńskim w latach 1919–1921, przygotowując się do stopnia . W tym czasie Armstrong i Ida C. Ward uczyły go fonetyki oraz ćwiczyły z nim kształcenie słuchu i transkrypcję. John Rupert Firth, który później sam pracował w Katedrze Fonetyki University College u boku Armstrong, był studentem University College w latach 1923–1924. Uczęszczał między innymi na prowadzony przez Armstrong kurs fonetyki francuskiej. Latem 1934 roku szkocki fonetyk J. C. Catford, wówczas siedemnastoletni, uczęszczał na zajęcia z fonetyki francuskiej prowadzone przez Armstrong i Hélène Coustenoble. Amerykańskiego językoznawcę Armstrong uczyła zaawansowanej fonetyki, gdy w latach 1936–1937 prowadził on badania podoktorskie w Szkole Studiów Orientalnych Cytuje: Turner. 1940. Proposals by Lorenzo Turner for a study of Negro speech in Brazil. January. Evanston: Northwestern University Library, Turner Collection. Cytuje: list Turnera do Jonesa, 15 listopada 1936, Jones Collection, Box 42, Folder 10.. Francuskokanadyjski językoznawca , który w 1937 roku uzyskał pod kierunkiem Armstrong stopień magistra, a później z nią współpracował, szczególnie podkreślał jej życzliwość i sprawność artykulacyjną. Australijski literaturoznawca w latach 1937–1938 przygotowywał doktorat z literatury angielskiej. W tym czasie uzyskał także certyfikat z fonetyki i uczęszczał na „A Course of General Phonetics”, prowadzony m.in. przez Armstrong.
Twórczość i badania „Le Maître Phonétique” mały|alt=Wszystkie poniższe słowa poza nazwiskiem Armstrong zapisano w międzynarodowym alfabecie fonetycznym: „English (Southern). Transcription by L. E. Armstrong. A Passage from The Mill on the Floss”, po czym następują jeszcze trzy wiersze fonetycznie transkrybowanych kwestii dialogowych. Interpunkcja jest obecna w całej transkrypcji i wygląda tak, jak wyglądałaby w standardowej ortografii angielskiej.|Fragment sporządzonej przez Armstrong transkrypcji powieści Młyn nad Flossą George Eliot w Przed 1927 rokiem znakiem akcentu w międzynarodowym alfabecie fonetycznym był akut , a nie pionowa kreska .Passy 1927, s. 14; . Ukazał się on w inauguracyjnym numerze rocznika „Textes pour nos Élèves” z 1921 roku
Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne zawiesiło wydawanie swojego czasopisma „Le Maître Phonétique” w czasie I wojny światowej, ale w 1921 roku zaczęło wydawać ukazujące się raz w roku „Textes pour nos Élèves” („Teksty dla naszych uczniów”), na które składały się zapisane w międzynarodowym alfabecie fonetycznym (IPA)Collins i Mees 1999, s. 309. teksty w rozmaitych językach, takich jak angielski, francuski, niemiecki, włoski i hiszpański. Armstrong opublikowała w kolejnych tomach kilka transkrypcji tekstów angielskich.
W 1923 roku „Le Maître Phonétique” wznowiło publikację i rozpoczęło trzecią serię. Począwszy od numeru z lipca–września 1923 roku (seria 3, nr 3) Armstrong figurowała w nim jako (sekretarz redakcji). Funkcję tę pełniła aż do numeru ze stycznia–marca 1936 roku (seria 3, nr 53). Armstrong odegrała znaczącą rolę w odnowie czasopisma oraz Międzynarodowego Towarzystwa Fonetycznego, którego działalność zależała od ukazywania się pisma. W dziale (, „Sprawozdania”) pisała rozmaite recenzje książek, a w dziale (, „Dział uczniów”) zamieszczała transkrypcje fonetyczne tekstów angielskich.