Chorągiew pancerna (kozacka) koronna Spytka z Brukselina Pstrokońskiego – oddział koronnej jazdy pancernej autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII (okresu powstania Chmielnickiego).
Charakterystyka Chorągiew pancerna (kozacka) była jednostką organizacyjną i taktyczną liczącą około 100–150 koni. Należała do wojsk autoramentu narodowego. Zaciągano ją według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z zazwyczaj dwukonnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Podział stawek żołdu w oddziale był następujący: 5 stawek brał rotmistrz, 2 stawki porucznik, 2 kolejne stawki chorąży, a pozostałe stawki żołdu przyznane w kompucie dzielono pomiędzy poczty towarzyskie.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
W wyniku strat poniesionych w walkach z oddziałami Chmielnickiego stan liczebny armii koronnej w 1650 wynosił około 12 000 koni i porcji, co w praktyce odpowiadało około 10 500 żołnierzom. W jej skład wchodziło 14 chorągwi husarskich, 35 chorągwi kozackich, 1 regiment rajtarii, 6 jednostek dragonii, 5 jednostek piechoty cudzoziemskiej oraz 5 jednostek piechoty polskiej[j.
Na początku 1651 rozpoczęto przygotowania do kolejnej walnej rozprawy z siłami powstańczym. W związku z planowanymi działaniami wojennymi armię koronną rozbudowano niemal trzykrotnie. Obok 65 dotychczas istniejących jednostek utworzono 95 nowych, zwiększając tym samym jej stan liczebny z 11 758 do 32 784 koni i porcji. Straty poniesione przez korpus hetmana Marcina Kalinowskiego podczas wiosennych walk na Ukrainie, a następnie w bitwie pod Beresteczkiem, doprowadziły jednak do znacznego zmniejszenia liczebności wojska. Pomimo utworzenia kolejnych 10 jednostek regularna armia koronna liczyła pod koniec 1651 roku 28 585 koni i porcji. W pierwszym kwartale 1651 do komputu koronnego została powołana chorągiew pancerna Spytka z Brukselina Pstrokońskiego, której etat ustalono na 100 koni.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie pancerne koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie powstania Chmielnickiego Kategoria:Chorągwie kozackie koronne