Bitwa pod Đắk Tô () – seria starć podczas wojny wietnamskiej, które miały miejsce między 3 a 23 listopada 1967 roku w prowincji Kon Tum, na Płaskowyżu Centralnym Republiki Wietnamu. Akcja pod Đắk Tô była jedną z serii ofensywnych inicjatyw Wietnamskiej Armii Ludowej, które rozpoczęły się w drugiej połowie roku. Celem sił komunistycznych było odciągnięcie uwagi wojsk amerykańskich i południowowietnamskich od przygranicznych miast w ramach przygotowań do ofensywy Tết.
Latem 1967 roku starcia z siłami północnowietnamskimi w tym rejonie doprowadziły do rozpoczęcia operacji Greeley, akcji połączonych sił typu „znajdź i zniszcz”, prowadzonej przez elementy amerykańskiej 4 Dywizji Piechoty i 173 Brygady Powietrznodesantowej, wraz z 42 Pułkiem Piechoty Armii Republiki Wietnamu, 22 Dywizją i jednostkami powietrznodesantowymi. Walki były zacięte i trwały do końca 1967 roku, kiedy to armia północnowietnamska najwyraźniej się wycofała.
Pod koniec października amerykański wywiad poinformował o wzmocnieniu lokalnych jednostek komunistycznych i połączeniu ich w 1 Dywizję Wietnamskiej Armii Ludowej, której zadaniem było zdobycie Đắk Tô i zniszczenie amerykańskiej brygady. Informacje przekazane przez dezertera z armii północnowietnamskiej dostarczyły aliantom dokładnych informacji o lokalizacji sił komunistycznych. Informacje te doprowadziły do rozpoczęcia operacji MacArthur i sprowadzenia jednostek z powrotem w ten rejon wraz z dodatkowymi posiłkami z Dywizji Powietrznodesantowej ARW. Bitwy na wzgórzach na południe i południowy wschód od Đắk Tô stały się jednymi z najcięższych i najkrwawszych podczas całej wojny w Wietnamie.
Tło Placówka graniczna We wczesnych etapach zaangażowania USA w wojnę w Wietnamie, wzdłuż granic Wietnamu Południowego utworzono kilka obozów Cywilnej Grupy Obrony Nieregularnej Sił Specjalnych USA (CIDG), aby zarówno monitorować infiltrację Wietnamskiej Armii Ludowej i Vietcongu, jak i zapewnić wsparcie i szkolenie odizolowanym mieszkańcom degarskich wiosek, którzy ponieśli główny ciężar walk w tym regionie. Jeden z tych obozów został zbudowany w pobliżu wioski i pasa startowego w Đắk Tô. Po 1965 roku Đắk Tô było również wykorzystywane jako wysunięta baza operacyjna przez ściśle tajne jednostki MACV-SOG, które wysyłały stamtąd zespoły rozpoznawcze w celu zbierania informacji wywiadowczych na temat Szlaku Ho Chi Minha przez granicę w Laosie. W 1967 roku, pod rozkazami dowódcy Sił Specjalnych w Wietnamie, płk. Jonathana Ladda, obóz został ostrzelany z moździerzy. Ladd przyleciał, zorganizował rozpoznanie i zidentyfikował okopany kompleks bunkrów na wzgórzu jako źródło ostrzału. Dziennikarz Neil Sheehan zacytował Ladda, który bezskutecznie zalecał gen. mjr. Williamowi R. Peersowi: „Na litość boską, generale, nie wysyłaj tam naszych ludzi […] Tego właśnie chcą te dranie. Wyrżną naszych ludzi. Jeśli chcą z nami walczyć, niech zejdą tutaj, gdzie będziemy mogli ich zabić”.
Đắk Tô leży na płaskim dnie doliny, otoczonej falami grzbietów wznoszących się w szczyty (niektóre o wysokości nawet 1200 m n.p.m.), ciągnące się na zachód i południowy zachód w kierunku regionu pogranicza, gdzie spotykały się Wietnam Południowy, Laos i Kambodża. Zachodnia prowincja Kontum porośnięta jest lasami deszczowymi o podwójnej i potrójnej koronie, a jedyne otwarte przestrzenie wypełniają gaje bambusowe, których łodygi osiągają niekiedy średnicę 200 mm. Strefy lądowania wystarczająco duże dla helikopterów były nieliczne i rozproszone, co oznaczało, że większość przerzutów wojsk mogła odbywać się wyłącznie pieszo. Temperatura na wyżynach mogła sięgać 35°C w ciągu dnia i spadać nawet do 13°C wieczorem.
Operacja Greeley thumb|left|Strefa Taktyczna II Korpusu na Płaskowyżu Centralnym W styczniu 1967 roku Peers objął dowództwo nad 4 Dywizją Piechoty, która odpowiadała za obronę zachodniej prowincji Kontum. Przed nadejściem letniego monsunu Peers utworzył pozycje blokujące z bazy 1 Brygady 4 Dywizji Piechoty w Jackson Hole, na zachód od Pleiku, i 17 maja rozpoczął operację Francis Marion. 4 Dywizja dysponowała 1. i 2 Brygadą, podczas gdy 3 Brygada działała z 25 Dywizją Piechoty na północny zachód od Sajgonu.
W połowie 1967 roku prowincja Kontum stała się jednak magnesem dla kilku ataków rozpraszających północnych Wietnamczyków i wydawało się, że komuniści poświęcają temu obszarowi coraz większą uwagę. Natychmiast po objęciu dowództwa Peers wprowadził wytyczne dla swoich jednostek, aby zapobiec ich izolacji i zajęciu w trudnym terenie, co również w znacznym stopniu przyczyniło się do zniwelowania amerykańskiej przewagi w sile ognia. Bataliony miały działać jako całe jednostki, zamiast dzielić się na pojedyncze kompanie w celu poszukiwania wroga. Jeśli kompanie strzeleckie musiały działać niezależnie, miały operować w odległości nie większej niż kilometr lub godzina marszu od siebie. W przypadku nawiązania kontaktu z wrogiem, jednostka miała zostać natychmiast wzmocniona. Te środki w znacznym stopniu przyczyniły się do zmniejszenia strat 4 Pułku Piechoty.
Od 17 czerwca do 11 października 173 Brygada Powietrznodesantowa, jednostki 4 Dywizji i oddziały południowowietnamskie przeprowadziły operację Greeley w rejonie Đắk Tô i wokół niego.
Preludium thumb|Gen. mjr William R. Peers, dowódca 4 Dywizji Piechoty i główny dowódca sił amerykańskich w Đắk Tô Na początku października amerykański wywiad poinformował, że Wietnam Północny wycofuje swoje pułki z rejonu Pleiku, aby przyłączyć je do tych działających w prowincji Kontum, tym samym drastycznie zwiększając liczebność lokalnych sił do poziomu pełnej dywizji. W odpowiedzi 4 Pułk Piechoty rozpoczął przemieszczanie 3. batalionu 12 Pułku Piechoty i 3. batalionu 8 Pułku Piechoty do Đắk Tô, aby rozpocząć operację MacArthur. 29 października 4. batalion 503 Pułku Piechoty Spadochronowej powrócił w ten rejon jako wsparcie. Batalion ten został przeniesiony na zachód od Đắk Tô do obozu CIDG w Ben Het, aby chronić budowę Bazy Wsparcia Ogniowego nr 12, 2 listopada. Oficjalna historia Wietnamskiej Armii Ludowej umiejscawia siły komunistyczne w kontekście dyrektywy Sztabu Generalnego nakazującej grupom bojowym na polu bitwy zwiększenie liczby operacji, aby umożliwić lokalnym siłom i jednostkom zachowanie sił, a grupom bojowym prowadzenie ćwiczeń i zdobywanie doświadczenia.
3 listopada sierż. Vu Hong, artylerzysta z 6 Pułku Wietnamskiej Armii Ludowej, przeszedł na stronę Wietnamu Południowego i dostarczył siłom amerykańskim szczegółowych informacji o rozmieszczeniu sił północnowietnamskich i ich celach, zarówno w Đắk Tô, jak i w Ben Het, 18 km na zachód. Wietnamska Armia Ludowa wysłała w ten obszar około 6000 żołnierzy, większość z 1 Dywizji. 66 Pułk znajdował się na południowy zachód od Đắk Tô, przygotowując się do rozpoczęcia głównego ataku, podczas gdy 32 Pułk został przesunięty na południe, aby zapobiec kontratakom na 66 Pułk. Samodzielny 24 Pułk utrzymywał pozycje na północny wschód od Đắk Tô, aby zapobiec wzmocnieniu bazy z tego kierunku. 174 Pułk znajdował się na północny zachód od Đắk Tô, działając jako odwód lub siła ofensywna, w zależności od sytuacji. Ponadto 1 Dywizja była wspierana przez 40 Pułk Artylerii. Celem tych jednostek było zdobycie Đắk Tô i zniszczenie amerykańskiej brygady.
Działania Wietnamskiej Armii Ludowej wokół Đắk Tô były częścią ogólnej strategii opracowanej przez dowództwo w Hanoi, głównie przez gen. Nguyena Chi Thanha. Celem operacji w tym rejonie, według dokumentu zdobytego przez Dowództwo Frontu B-3, było „zniszczenie głównych sił amerykańskich, aby zmusić wroga do rozmieszczenia jak największej liczby dodatkowych wojsk na Płaskowyżu Centralnym”. Jak szybko odkryli Amerykanie, obszar ten został dobrze przygotowany przez północnych Wietnamczyków. Liczba i szczegółowość pozycji obronnych znalezionych przez żołnierzy amerykańskich i południowowietnamskich wskazywały, że niektóre z nich były przygotowywane nawet z sześciomiesięcznym wyprzedzeniem. Jak zauważył generał Peers:
Po kontakcie z siłami Wietnamskiej Armii Ludowej 4 i 5 października, Schweiter otrzymał rozkaz wycofania reszty swojej brygady z powrotem do Đắk Tô. Ich bezpośrednim celem było najpierw utworzenie bazy operacyjnej i wzmocnienie obrony w Ben Het. Następnie mieli rozpocząć poszukiwania kwatery głównej 66 Pułku, która według amerykańskiego wywiadu znajdowała się w dolinie rozciągającej się na południe od bazy FSB 12. Jednocześnie większość pozostałych oddziałów 4 Dywizji Piechoty wkroczyła w rejon Đắk Tô. Dołączyło do nich dwa bataliony 1 Dywizji Kawalerii (1. z 12 Pułku Kawalerii i 2. z 8 Pułku Kawalerii) oraz siły południowowietnamskie składające się z czterech batalionów 42 Pułku oraz 2. i 3. batalionu powietrznodesantowego. W tym czasie wioska i pas startowy stały się główną bazą logistyczną, wspierającą całą amerykańską dywizję i brygadę powietrznodesantową oraz sześć batalionów ARW. Przygotowano grunt pod wielką bitwę.
Bitwa thumb|Faza pierwsza, 2–6 listopada 1967 thumb|Faza druga, 7–12 listopada 1967 Pierwsze walki w ramach nowej operacji wybuchły 3 listopada 1967 roku, kiedy kompanie 4 Pułku Piechoty natknęły się na pozycje obronne Wietnamskiej Armii Ludowej. Następnego dnia to samo przydarzyło się oddziałom 173 Pułku. Wojska amerykańskie i południowowietnamskie wkrótce zastosowały metodyczne podejście do walki na wyżynach. Przeczesywały wzgórza pieszo, atakowały ustalone pozycje obronne armii północnowietnamskiej na szczytach wzgórz, stosowały zmasowany ogień, a następnie przeprowadzały ataki lądowe, aby zmusić komunistów do odwrotu. We wszystkich tych przypadkach wojska północnowietnamskie walczyły zaciekle, zadając straty wśród Amerykanów, a następnie wycofywały się.
Aby zwiększyć zasięg wsparcia ogniowego artylerii, 4. batalion 503 Pułku Piechoty Spadochronowej otrzymał rozkaz zajęcia Wzgórza 823 (), na południe od Ben Het, w celu budowy Bazy Wsparcia Ogniowego nr 15. Ponieważ reszta kompanii batalionu była już rozlokowana gdzie indziej, 120 żołnierzy kompanii B miało odeprzeć atak na szczyt wzgórza wyłącznie z pomocą śmigłowców. Po kilku próbach ogołocenia wzgórza nalotami i ogniem artyleryjskim, kompania B wylądowała tego popołudnia bez oporu, ale wzgórze nie pozostało nieobsadzone. 15 minut później nawiązano kontakt z wrogiem. Walka w zwarciu, która wtedy się wywiązała, trwała aż do wczesnego ranka następnego dnia, kiedy to oddziały 66 Pułku wycofały się, pozostawiając za sobą ponad 100 ofiar. Dziewięciu żołnierzy kompanii B zginęło, a kolejnych 28 zostało rannych.
thumb|left|Członkowie kompanii C 1. batalionu 8 Pułku Piechoty schodzą ze zbocza Wzgórza 742, położonego 8 km na północny zachód od Đắk Tô, 14–17 listopada 1967 Następnego ranka kompania B została zluzowana przez 1. batalion 503 Pułku Piechoty Spadochronowej ppłk. Davida J. Schumachera, który (wbrew napomnieniom płk. Livseya) został podzielony na dwa małe zespoły zadaniowe. Zespół Zadaniowy Black składał się z kompanii C, wspieranej przez dwa plutony kompanii D, oraz Zespół Zadaniowy Blue, który składał się z kompanii A i pozostałego plutonu kompanii D. Zespół Zadaniowy Black opuścił Wzgórze 823, aby odnaleźć żołnierzy północnowietnamskich, którzy zaatakowali kompanię B 4. batalionu. O godz. 8:28 11 listopada, po opuszczeniu nocnego obozu i podążaniu za sygnałem łączności nieprzyjaciela, oddział wpadł w zasadzkę 8. i 9. batalionu 66 Pułku i musiał walczyć o przetrwanie. Zespół Zadaniowy Blue i kompania C 4. batalionu 503 Pułku Piechoty Spadochronowej zostały wysłane, aby odciążyć oblężony Zespół Zadaniowy Black. Podczas próby odsieczy napotkały ostrzał ze wszystkich stron, ale udało im się dotrzeć do uwięzionych żołnierzy o godz. 15:37. Straty amerykańskie wyniosły 20 zabitych, 154 rannych i dwóch zaginionych.