Cenk Kadir Uygur (ur. 21 marca 1970 w Stambule) – amerykański komentator polityczny, prezenter i działacz polityczny pochodzenia tureckiego, z wykształcenia prawnik. Współtwórca i wieloletni prowadzący programu The Young Turks (TYT), który rozpoczął działalność jako audycja radiowa, a następnie rozwinął się w internetową sieć programów informacyjnych i publicystycznych. Założył Wolf-PAC i należał do grona założycieli Justice Democrats. W 2020 kandydował do Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych, a w latach 2023–2024 brał udział w prawyborach prezydenckich Partii Demokratycznej.
Życiorys Uygur urodził się w Turcji, a w 1978 wraz z rodziną przeniósł się do Stanów Zjednoczonych. Dorastał w północnej części New Jersey. Studiował na University of Pennsylvania, gdzie ukończył Wharton School w 1992. Już wtedy interesował się polityką i pisał felietony dla studenckiej gazety The Daily Pennsylvanian.
Po studiach ukończył Columbia Law School i podjął pracę w zawodzie. Pracował najpierw w kancelarii w Waszyngtonie, a później w Nowym Jorku, jednak z prawem nie związał swojej dalszej kariery. Jeszcze w połowie lat 90. zaczął pojawiać się w lokalnym radiu i telewizji. Prowadził m.in. weekendowe audycje radiowe, a następnie pracował przy programie The Times stacji WAMI-TV w Miami, gdzie był producentem, scenarzystą i komentatorem.
Kariera medialna W 2002 Uygur wraz z Benem Mankiewiczem rozpoczął nadawanie The Young Turks w radiu satelitarnym Sirius. Program łączył komentarz polityczny z tematami społecznymi i popkulturą. Trzy lata później twórcy zaczęli publikować jego wersję wideo w internecie. To właśnie działalność internetowa z czasem stała się podstawą TYT; wokół głównego programu powstały kolejne audycje tworzące TYT Network.
Popularność programu otworzyła Uygurovi drogę do telewizji ogólnokrajowej. W 2010 został komentatorem i zastępczym prowadzącym w MSNBC, a na początku następnego roku objął własne pasmo MSNBC Live. Współpraca trwała jednak tylko kilka miesięcy. Gdy stacja zaproponowała mu prowadzenie programu weekendowego zamiast dotychczasowego pasma, Uygur odmówił i odszedł z MSNBC. Później twierdził, że kierownictwo chciało złagodzić jego styl i krytykę amerykańskiej polityki; przedstawiciele MSNBC zaprzeczali, by chodziło o naciski polityczne.
Jeszcze w 2011 The Young Turks trafił do Current TV, gdzie Uygur prowadził telewizyjną wersję programu. Stacja zakończyła jego emisję w sierpniu 2013, przed uruchomieniem w jej miejsce Al Jazeera America. Uygur wrócił wówczas do rozwijania TYT przede wszystkim w internecie.
Działalność polityczna Poglądy polityczne Uygura zmieniały się z biegiem lat. W młodości sympatyzował z Partią Republikańską, później przesunął się na lewo i związał się z progresywnym skrzydłem amerykańskiej polityki. W swoich programach krytykował zarówno Republikanów, jak i establishment Partii Demokratycznej, szczególnie za rolę dużych darczyńców i interesów korporacyjnych w polityce.
W 2011 założył Wolf-PAC, którego celem jest zmiana zasad finansowania kampanii wyborczych w Stanach Zjednoczonych. Organizacja zabiega o przyjęcie poprawki do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, która ograniczyłaby wpływ dużych prywatnych darczyńców na politykę.
Po wyborach prezydenckich w 2016 Uygur wraz z grupą działaczy związanych wcześniej z kampanią Berniego Sandersa utworzył Justice Democrats. Organizacja miała wyszukiwać i wspierać progresywnych kandydatów gotowych rywalizować w prawyborach z urzędującymi politykami Partii Demokratycznej. Pod koniec 2017 Uygur odszedł z Justice Democrats po ponownym nagłośnieniu jego dawnych wpisów i wypowiedzi o kobietach, które kierownictwo organizacji uznało za seksistowskie. Uygur przeprosił za te wypowiedzi i stwierdził, że nie odzwierciedlają jego późniejszych poglądów.
Kampanie wyborcze Wybory do Izby Reprezentantów w 2020
W listopadzie 2019 Uygur zgłosił kandydaturę w 25. okręgu wyborczym w Kalifornii, gdzie mandat zwolnił się po rezygnacji Katie Hill. Startował zarówno w wyborach uzupełniających, jak i w równoległych prawyborach przed regularnymi wyborami do Izby Reprezentantów.
Jego kandydaturę początkowo poparł Bernie Sanders, jednak dzień później wycofał poparcie po krytyce związanej z wcześniejszymi wypowiedziami Uygura o kobietach i mniejszościach. Uygur odpowiedział, że nie będzie przyjmował poparcia od żadnego polityka.
W obu głosowaniach przeprowadzonych 3 marca 2020 odpadł w prawyborach. W wyborach uzupełniających otrzymał 6,6% głosów, a w prawyborach przed regularnymi wyborami – 5,9%.
Prawybory prezydenckie w 2024 W październiku 2023 Uygur ogłosił, że wystartuje przeciwko urzędującemu prezydentowi Joemu Bidenowi w prawyborach Partii Demokratycznej. Od początku kampanii problemem była jego możliwość objęcia urzędu. Uygur urodził się w Turcji i amerykańskie obywatelstwo otrzymał później w drodze naturalizacji, podczas gdy Konstytucja wymaga, aby prezydent był obywatelem Stanów Zjednoczonych od urodzenia.
Uygur uważał, że wymóg ten należy odczytywać w świetle 14. poprawki i nie powinien on wykluczać naturalizowanych obywateli. Władze Arkansas, New Hampshire i Nevady odmówiły jednak umieszczenia go na kartach wyborczych, uznając, że nie spełnia konstytucyjnych warunków objęcia urzędu. W marcu 2024 zakończył kampanię prezydencką.
Odmowa wjazdu do Wielkiej Brytanii W czerwcu 2026 brytyjskie Home Office cofnęło elektroniczne zezwolenia na podróż (ETA) Uygura i jego siostrzeńca, Hasana Pikera. Mieli wystąpić na festiwalu SXSW London, a sam Uygur miał wystąpić również w Oxford Union. Home Office uzasadniło decyzję tym, że ich obecność w kraju mogła nie sprzyjać dobru publicznemu.
Uygur twierdził, że zakaz miał związek z jego publiczną krytyką Izraela. W oświadczeniu brytyjskiego ministerstwa nie podano tego jednak jako przyczyny.
Przypisy
Linki zewnętrzne The Young Turks
Kategoria:Amerykańscy prawnicy Kategoria:Amerykanie pochodzenia tureckiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Stambule Kategoria:Urodzeni w 1970