Jerzy Robert Ładny (ur. 26 sierpnia 1958 w Częstochowie) – polski lekarz, profesor nauk medycznych, specjalista medycyny ratunkowej, chirurgii ogólnej, zdrowia publicznego oraz balneologii i medycyny fizykalnej. Organizator i wieloletni kierownik Kliniki Medycyny Ratunkowej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, od 2013 konsultant krajowy w dziedzinie medycyny ratunkowej, redaktor polskich wydań podstawowych podręczników tej specjalności, doktor honoris causa Narodowego Uniwersytetu Medycznego w Iwano-Frankiwsku.
Młodość i wykształcenie
Urodził się 26 sierpnia 1958 w Częstochowie. W Białymstoku ukończył w 1977 III Liceum Ogólnokształcące, a następnie – w latach 1977–1983 – studia na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Białymstoku. Staż podyplomowy odbył w Państwowym Szpitalu Klinicznym w Białymstoku. W 1988 roku ukończył Studium Doskonalenia Pedagogicznego Akademii Medycznej w Białymstoku. W latach 2008–2009 ukończył studia podyplomowe na kierunku Bezpieczeństwo Narodowe w Akademii Obrony Narodowej w Warszawie.
Kariera chirurgiczna
1 października 1983 został zatrudniony w I Klinice Chirurgii Ogólnej i Endokrynologicznej AMB, gdzie przeszedł kolejne szczeble kariery akademickiej – od asystenta stażysty po pełniącego obowiązki kierownika kliniki. Uzyskał specjalizacje pierwszego i drugiego stopnia z chirurgii ogólnej.
Stopień doktora nauk medycznych otrzymał w 1988 na podstawie rozprawy na temat wpływu hydrokortyzonu i dopaminy na aktywność wybranych enzymów lizosomalnych płuc w doświadczalnym wstrząsie endotoksycznym. Habilitował się w 1997, a tytuł naukowy profesora nauk medycznych uzyskał w 2002.
Przez wiele lat kierował Centralną Izbą Przyjęć Państwowego Szpitala Klinicznego w Białymstoku, przekształconą następnie w Szpitalny Oddział Ratunkowy. Pełnił także funkcję zastępcy kierownika I Kliniki Chirurgii Ogólnej i Endokrynologicznej.
Odbył staże i szkolenia zagraniczne. W 1995 roku w Instytutach im. Piotrowskiego i Wiszniewskiego w Moskwie oraz Hepatobiliary School w Ljubljanie. W 1987 roku szkolił się w Royal Victoria Hospital w Bournemouth – Wlk. Brytania. W latach 1989–1990 przebywał na stypendium w Instytucie Badań Farmakologicznych „Mario Negri” w Bergamo i Mediolanie we Włoszech.
Był pionierem rozwoju chirurgii bariatrycznej na Podlasiu.
Utworzenie Kliniki Medycyny Ratunkowej
Późną jesienią 1999 władze Akademii Medycznej w Białymstoku rozpoczęły przygotowania do powołania jednostek medycyny ratunkowej. 16 lutego 2000 roku Rada Wydziału Lekarskiego AMB powołała Klinikę Medycyny Ratunkowej oraz Klinikę Medycyny Ratunkowej Dzieci, a Pełnomocnikiem Rektora do spraw ich organizacji został – będący wówczas adiunktem Kliniki Chirurgii Ogólnej i kierownikiem Centralnej Izby Przyjęć – dr hab. Jerzy Robert Ładny. W latach 2000–2002 pełnił także obowiązki Kierownika Kliniki Medycyny Ratunkowej. W latach 2007–2018 kierował Zakładem Medycyny Ratunkowej i Katastrof AMB, a od maja 2018 jest kierownikiem Kliniki Medycyny Ratunkowej.
Po habilitacji zajął się rozwijającą się wówczas w Polsce medycyną ratunkową i jako jeden z pierwszych lekarzy w kraju uzyskał specjalizację w tej dziedzinie. W strukturze Kliniki utworzył laboratorium naukowo-badawcze.
W latach 2008–2016 był Prodziekanem Wydziału Nauk o Zdrowiu UMB. W 2007 roku rozpoczął pracę na stanowisku Profesora w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Suwałkach (obecnie Państwowa Uczelnia Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach).
Konsultant krajowy
Był wieloletnim konsultantem wojewódzkim w dziedzinie chirurgii ogólnej, a następnie medycyny ratunkowej w województwie podlaskim. Na początku stycznia 2013 został powołany na stanowisko Konsultanta Krajowego w dziedzinie medycyny ratunkowej, zastępując na tym stanowisku dr. hab. med. Andrzeja Zawadzkiego z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
Już w 2013, podczas debaty „Ratownictwo medyczne a bezpieczeństwo obywateli” w Pałacu Prezydenckim, wskazywał na przygotowywaną nowelizację Ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, krytycznie oceniał system finansowania ratownictwa i postulował wprowadzenie państwowego egzaminu z ratownictwa medycznego jako narzędzia kontroli jakości kształcenia.
W 2017 wspólnie z Podsekretarzem stanu w Ministerstwie Zdrowia Markiem Tombarkiewiczem podpisał zalecenia „Dobre praktyki postępowania w szpitalnych oddziałach ratunkowych i izbach przyjęć”, dotyczące m.in. skrócenia czasu przekazywania pacjentów przez zespoły ratownictwa medycznego do SOR i izb przyjęć.
W 2015 nadał sztandar Polskiej Radzie Ratowników Medycznych podczas VII Ogólnopolskiego Sympozjum Ratownictwa Medycznego w Szczyrku.
W marcu 2026, odpowiadając na zapytanie Ministerstwa Zdrowia, wydał opinię dotyczącą zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy. Wskazał w niej, że naklejenie elektrod automatycznego defibrylatora zewnętrznego u pacjenta wydolnego krążeniowo – podejmowane w celu skrócenia czasu do ewentualnej defibrylacji – nie wykracza poza zakres kwalifikowanej pierwszej pomocy w rozumieniu ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, a uznawanie takiego postępowania za błąd krytyczny nie znajduje uzasadnienia w przepisach ani w aktualnej wiedzy medycznej.
W czerwcu 2026 wydał oświadczenie w sprawie zleconych przez Ministra Zdrowia kontroli szpitalnych oddziałów ratunkowych Szpitala Południowego i Szpitala Bródnowskiego w Warszawie, w którym wskazywał, że działalność SOR jest na bieżąco monitorowana przez urzędy wojewódzkie, Narodowy Fundusz Zdrowia oraz nadzór krajowy i wojewódzki, a zgony budzące wątpliwości podlegają szczegółowej analizie.
Okres pandemii COVID-19
W marcu 2020 współtworzył rekomendacje Polskiego Towarzystwa Medycyny Ratunkowej i Konsultanta Krajowego w dziedzinie medycyny ratunkowej, skierowane do szpitalnych oddziałów ratunkowych i izb przyjęć, dotyczące postępowania przy podejrzeniu zakażenia SARS-CoV-2 u pacjentów w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia. W 2022 został powołany w skład Rady do spraw COVID-19 przy Premierze Rządu Polskiego jako członek w zakresie ratownictwa medycznego.
Działalność naukowa i dydaktyczna
Wczesne zainteresowania naukowe Jerzego Roberta Ładnego dotyczyły wstrząsu endotoksycznego i septycznego, chirurgicznego leczenia schorzeń trzustki, chirurgii gastroenterologicznej i endokrynologicznej, patofizjologicznej roli endoteliny oraz ultrasonografii. Później skoncentrowały się na diagnostyce i leczeniu sepsy, optymalizacji leczenia urazów wielonarządowych oraz organizacji systemów ratownictwa medycznego w Polsce i na świecie. Zajmuje się także nowoczesnymi metodami nauczania z wykorzystaniem symulacji medycznej i e-learningu.
Jest autorem i współautorem kilkuset prac naukowych; źródła uczelniane podawały w 2018 blisko 700, a w 2021 ponad 800 publikacji. Był promotorem rozpraw doktorskich i opiekunem przewodów habilitacyjnych; wśród jego wychowanków są doktorzy habilitowani i profesorowie tytularni. Według danych UMB opublikowanych w 2018 był promotorem 16 ukończonych przewodów doktorskich oraz patronem dwóch habilitacji.
Pełnił funkcję Redaktora Naczelnego dwumiesięcznika „Postępy Nauk Medycznych” (Progress in Medicine) oraz zasiadał w radach naukowych i komitetach redakcyjnych kilkunastu czasopism medycznych. Od 2018 obejmował patronatem czasopismo „Emergency Medical Service. Ratownictwo Medyczne”.
Kształcenie specjalizacyjne
Jako Konsultant Krajowy odpowiada za nadzór merytoryczny nad programem szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie medycyny ratunkowej, opracowywanym przez Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego. Kolejne edycje programu – w tym obowiązujące w latach 2023–2026 – firmowane są jego nazwiskiem, a na liście zalecanego piśmiennictwa znajdują się redagowane przez niego podręczniki. W Klinice Medycyny Ratunkowej UMB prowadzone są kursy podsumowujące dla lekarzy odbywających staż podyplomowy z zakresu medycyny ratunkowej.
Redakcja naukowa podręczników
Wspólnie z Marzeną Wojewódzką-Żelezniakowicz odpowiadał za redakcję polskich wydań podręczników wykorzystywanych w szkoleniu specjalizacyjnym z medycyny ratunkowej, m.in.:
V.J. Markovchick, P.T. Pons, K.M. Bakes, Medycyna ratunkowa w pytaniach i odpowiedziach, Warszawa: MediPage, 2016 F. Flake, B.A. Hoffmann, Leki w medycynie ratunkowej i intensywnej terapii, Wrocław: Edra Urban & Partner, 2019 A.F.T. Brown, M.D. Cadogan, Medycyna ratunkowa. Diagnostyka i leczenie, wyd. 8, Wrocław: Edra Urban & Partner, 2023 T. Fleischmann, C. Hohenstein, Medycyna ratunkowa. Zabiegi i procedury, Wrocław: Edra Urban & Partner, 2023 Pozaszpitalne zabezpieczanie dróg oddechowych w medycynie ratunkowej, Wrocław: Edra Urban & Partner, 2026
Podręczniki te znajdują się na liście lektur zalecanych w programie specjalizacji z medycyny ratunkowej.
Działalność konferencyjna i popularyzatorska
Współorganizował Polsko-Ukraińskie Konferencje Naukowe „Ratownictwo Medyczne i Medycyna Ratunkowa. Zagadnienia Zdrowia Publicznego i Organizacji Ochrony Zdrowia w Polsce i w Ukrainie”, w których uczestniczyli dziekani wydziałów nauk o zdrowiu polskich uczelni medycznych.
We wrześniu 2025 objął patronat naukowy nad XXII Międzynarodowymi Mistrzostwami Polski w Ratownictwie Medycznym w Białymstoku, organizowanymi przez Wojewódzką Stację Pogotowia Ratunkowego, a także nad cyklicznymi konferencjami szkoleniowymi dla ratowników medycznych.
Członkostwo w organizacjach
Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Medycyny Ratunkowej od chwili jego powstania; w 2018 zasiadał w jego Zarządzie Głównym, a w 2021 pełnił funkcję Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej towarzystwa. Należy również do Towarzystwa Chirurgów Polskich oraz innych krajowych i zagranicznych towarzystw naukowych.
Odznaczenia i wyróżnienia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2025) – za wybitne zasługi w działalności na rzecz ochrony zdrowia oraz zaangażowanie w przeciwdziałanie skutkom pandemii SARS-CoV-2 Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2017) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2010) Złoty Krzyż Zasługi (2004) Złoty Medal za Długoletnią Służbę (2013) Medal Komisji Edukacji Narodowej (2012) Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości (2021) Odznaka honorowa „Za zasługi dla ochrony zdrowia” (2010, 2013, 2023) Brązowa odznaka „Zasłużony dla ochrony przeciwpożarowej” (2007) Złoty Znak Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej (2018) Nagroda Ministra Zdrowia im. bł. Gerarda (2016) – w kategorii „osoby i instytucje wspierające system Państwowe Ratownictwo Medyczne”
Był wielokrotnie nagradzany indywidualnymi i zespołowymi nagrodami naukowymi oraz dydaktycznymi.
20 listopada 2018, podczas V Polsko-Ukraińskiej Konferencji Naukowej „Ratownictwo Medyczne i Medycyna Ratunkowa. Zagadnienia Zdrowia Publicznego i Organizacji Ochrony Zdrowia w Polsce i w Ukrainie”, otrzymał tytuł doktora honoris causa Narodowego Uniwersytetu Medycznego w Iwano-Frankiwsku, stając się trzecią osobą uhonorowaną tą godnością w historii tej uczelni.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Profil w Polskiej Platformie Medycznej Sylwetka na stronie Kliniki Medycyny Ratunkowej UMB Profil w bazie Ludzie Nauki
Kategoria:Polscy chirurdzy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Częstochowie Kategoria:Urodzeni w 1958 Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku