Poprawki do Konstytucji Rosji z 2020 roku – druga poważniejsza nowelizacja Konstytucji Federacji Rosyjskiej z 1993 roku, zaproponowana w styczniu 2020 roku przez prezydenta Władimira Putina. Została zatwierdzona w powszechnym głosowaniu 1 lipca 2020 roku. Po podpisaniu przez Putina dekretu 3 lipca nowelizacja weszła w życie 4 lipca 2020 roku.
Najważniejsza zmiana usuwała ograniczenie dwóch kolejnych kadencji prezydenckich i „zerowała” wcześniejsze kadencje, co umożliwiło Putinowi start w kolejnych wyborach i sprawowanie urzędu do 2036 roku.
Tło Od uchwalenia konstytucji w 1993 roku jej artykuły nowelizowano kilkakrotnie, m.in. w 2008 i 2014 roku. Zgodnie z art. 81 konstytucji ta sama osoba nie mogła pełnić urzędu prezydenta dłużej niż przez dwie kadencje pod rząd, co oznaczało, że wybrany w 2012 i 2018 roku Władimir Putin nie mógłby kandydować w wyborach prezydenckich w 2024 roku (tzw. problem 2024). Poprawki rozwiązywały ten problem.
Proponowane zmiany Według analityków przepisano 41 artykułów i dodano pięć nowych, co objęło około 60% artykułów konstytucji, z wyłączeniem rozdziałów 1, 2 i 9, których zmiana wymaga zwołania Zgromadzenia Konstytucyjnego. Najważniejsze zmiany obejmowały: usunięcie z artykułu o kadencji prezydenta ograniczenia „pod rząd” oraz zerowanie uprzednich kadencji, co umożliwiło Putinowi ubieganie się o dwie dalsze kadencje, nadrzędność konstytucji nad prawem międzynarodowym, uprawnienie Dumy Państwowej do zatwierdzania kandydatów na premiera i ministrów, podniesienie wymogu zamieszkania dla kandydata na prezydenta z 10 do 25 lat, gwarancje socjalne (płaca minimalna nie niższa niż minimum egzystencji oraz regularna waloryzacja emerytur), wzmocnienie Rady Państwa, konstytucyjną definicję małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny, stanowiącą zakaz małżeństw osób tej samej płci, zakaz zrzekania się terytorium Rosji na rzecz obcych państw, wzmianki o wierze w Boga oraz o „języku narodu państwowotwórczego”.
Przyjęcie Projekt przedłożono w Dumie Państwowej w styczniu 2020 roku, a w marcu przyjęły go Duma i parlamenty podmiotów federacji. 16 marca poprawki zaakceptował . Następnie skierowano je do powszechnego głosowania, pierwotnie wyznaczonego na kwiecień, a przełożonego z powodu pandemii COVID-19 na 1 lipca 2020 roku. Według Centralnej Komisji Wyborczej oddano 78% głosów „za”.
Krytyka Krytycy uznawali nowelizację za sposób na pozostanie Putina u władzy po 2024 roku, a niektórzy komentatorzy określali ją mianem formy przewrotu samozwańczego (ang. autocoup). Opozycja i część mediów uznawały samo głosowanie za sfałszowane. Komisja Wenecka Rady Europy stwierdziła, że poprawki w nieproporcjonalny sposób wzmocniły pozycję prezydenta, ograniczyły mechanizmy kontroli i równowagi oraz stworzyły zagrożenie dla rządów prawa, a wyłączenie z limitu kadencji bieżącej i poprzedniej kadencji („zerowanie”) uznała za sprzeczne z logiką przyjętego limitu dwóch kadencji.
Przypisy
Kategoria:2020 w Rosji Kategoria:Prawo konstytucyjne Kategoria:Władimir Putin